Capitulum. IIII.
eſt effectus exterior timoris ⁊ dicit̉ tremor: ſufficientiā illaꝝ ſex ſpēꝝ .i. quare tot ſunt aſſignatſic. b. Tho. pͥma 2ᵉ. q. xliij. Cū timor ſit de malo futuro quod excedit ptātem timētis: vt ſcilꝫreſiſtere non poſſit. Sicut bonū hoīs: ita ⁊ malum pōt cōſiderari: vel in oꝑatōe eius: vel in rebus exterioribus. In oꝑatiōe hoīs pōt maluꝫdupl̓r timeri. Primo labor grauās naturā: etſic cauſat̉ ſegnicies: cū ſcilꝫ quis refugit oꝑaripter timorē excedētis laboris. Secūdo turudo ledēs opīonē: ⁊ ſic ſi turpitudo cauſat̉in actu ꝯmittēdo: ſic eſt erubeſcētia: ſi ſit de turpi iam facto: ſic eſt verecūdia. Malū v̓o quodin exterioribꝰ rebus cōſiſtit: triplici rōe pōt excedere hoīs facultatē ad reſiſtendū ei ꝓ rōe ſuemagnitudinis: cum ſcilꝫ aliquis ꝯſiderat aliqd̓magnū malū. cuius exitū ꝯſiderare nō ſufficit⁊ ſic eſt admiratio. Secūdo rōe turpis ꝯſuetudinis: quia ſcꝫ aliquod malū incōſuetū nr̄e ꝯſiratōi offert̉: ⁊ ſic eſt magnū nr̄a reputatōne:oc modo eſt ſtupor qͥ cauſat̉ ex inſolita imaatōe. Tertio rōe improuiſiōis: quia ſcilicetnoueri nō pōt: ⁊ ſic futura infortunia timentvt dicit̉ agonia. Tremor autē eſt effectꝰ tioris⁊ ab eo cauſat̉. huiꝰ rō eſt ẜm. b. tho. pͥma 2ᵉ. q.xlij. qꝛ in timore calor ab exterioribꝰ ad interiora cōtrahit̉. Remoto aūt ab exterioribꝰ calorequi membra cōtinebat remanēt mēbra frigida:⁊ ꝓpter hoc accidit in eis tremor. Tremor enīex frigiditate cauſat̉ ꝓpter quod tremūt memra timentiū timendū. Et primo tremit cor: eoꝙ in timore calor deſerit cor. Secundo tremitvox ꝓpt̓ vicinitatē arterie vocalis ad cor. Tertio tremit mādibula inferior ꝓpter ꝯtinuitatē.Quarto ſequit̉ ſtrepitus dentiū ꝓpter eandeꝫrōem. Quīto brachia ⁊ manus ꝓpt̓ cōnexionēad pectus: vbi eſt cor. Tum quia hec membraſunt magis mobilia ꝓpter quod in timētibꝰ genua tremūt ẜm illud Iſa. xxxv. Cōfortate manus diſſolutas: ⁊ genua debilia roborate: dicite puſillanimes cōfortamini ⁊ nolite time̓. Ecce deꝰ veſter ip̄e veniet ⁊ ſaluabit vos. Eſt etiāeffectus timoris cōtractio virtutis natural̓ adinteriora ⁊ inde coloris mutatio: vel in pallorēvel in ruborē: cū verecūdat̉ qͥs. Sꝫ declaratiohoꝝ vel multa alia de timore inquātū paſſio naturalis: habes plene ſupra in prima parte titulo. vi. c. x..§. II.De iſtis ſeꝑtem modis timoris qui in ſe non ſunt peccatuꝫ quo adpͥmos motus quia naturales: ſed quo ad ſecundos ſunt peccata vel merita ẜm ꝙ in eis rōnegociat̉ dirigēdo eos in malū vitij: vel in bonuꝫvirtutis. Habet̉ in ſacra ſcriptura. Nam ab vltimo inchoando qui eſt tremor dicit Iſa. poſſedit tremor hypocritas ⁊ in p̄ſenti cū detegunt
eoꝝ fallacie: ⁊ in morte cōſciētia remordēte ⁊ indamnatōne inferni vbi dicit̉ eſſe fletus ⁊ ſtridordentiū. Mathe. xiij. qui eſt effectus tremoris.In bonū dicit̉ de tremore ꝑ Iſaiā. Suꝑ queꝫrequieſcet ſpūs meus: niſi ſuꝑ humilē ⁊ quietutremētē ſermones meos. Et de Io. bap. canit̉cuꝫ chriſtū baptizauit. Baptiſta cōtremuit necaudet tāgere ſanctū dei verticē: ſed clamat cuꝫtremore: ſanctifica me ſaluator. ¶ De agoniadicit̉ Lu. xxij. de chriſto. factus in agonia ꝓlixius orabat in qua ita ſenſitiua eius exterrita eſttimore mortis ſibi p̄ſentate: ꝙ factꝰ eſt ſudor eiꝰſicut gutte ſanguinis decurrētis in terrā. Sedrōi timorē illū ſubſtrauit dicēſ. Nō ꝙ ego voloſcꝫ ẜm inſtinctū naturalē ⁊ ſenſualē qui horrentmortē: ſed ſicut tu. Unde ⁊ ſurgēs ab orōne nōfugit: ſed obuiā ꝓceſſit ꝓditori. Ad hāc agoniāveniēs fuſanna vxor ioachim: cū duo illi ſenesinueterati dierū maloꝝ ſollicitabāt eam ad adulteriū cum eis ꝑpetrandū: cōminādo ei ſi nonaſſentiret: diffamatōnem ⁊ mortē ait. Anguſtiemihi ſunt vndiqꝫ: ⁊ quid eligā ignoro. Si enimhoc egero mors .ſ. aīe mihi eſt. Si nō egero: nōeffugiā manus veſtras .ſ. quia me accuſabitis.Et ſubito in hac agonia poſita ſubſtrauit timorem infamie ⁊ mortis rōni: dicēs. Uerūtn̄ melius mihi eſt abſqꝫ oꝑe .ſ. peccati incidere ī manus veſtras qͣꝫ delinqͣre ī cōſpc̄u dei mei. Dan̄.xiij. Sicqꝫ exclamauit ſuccurſuꝫ. Et licet illi ſenes incuſaſſent: deus mirabilit̓ liberauit eam amorte vt ibi pꝫ In illa agonia poſite alie mulieres quas p̄dicti ſenes incitabat ad malū ſb̓miferūt rōem timori .ſ. aſſentiēdo illis ne diffamarent ⁊ accuſarēt eas timendo. Unde eis dixitdaniel qn̄ examinauit. Sic faciebatis filiabusiſrl̓: ⁊ ille timētes loq̄bant̉ vobiſcū .ſ. aſſentiētescōcupiſcētijs veſtris. De ſtupore dr̄ de iudeorū populo vel aīa peccatrice. Hieremi. v. Stupor ⁊ mirabilia facta ſunt in te .i. ea que ſunt cāſtuporis .ſ. in tua duritia ex acceptis bn̄ficijs: ⁊in punitōe de tuis bn̄ficijs. Et ꝓut in malū accipit̉. Eccleſiaſtes. vij. dr̄. Non ſapias plꝰ qͣꝫ neceſſe eſt: ne obſtupeſcas. ideſt non ita curioſe tehabeas inueſtigādo: vt ex imaginatōe inſolidorū deficias a veritate. Et iob. xij. Adducit dn̄sꝯſiliarios in ſtultū finē: ⁊ iudices in ſtuporē. vtneſciāt ꝓuidere. In bonū aūt ſumit̉ Lu. v. vbidr̄ de Petro poſtqͣꝫ cepit vno iactu retiū multitudinē copioſam piſciū: ita vt implerēt̉ ambenauicule. Stupor circūdederat eū in capturapiſcium. Et chriſtus ei dixit. Noli timere ⁊cͣ.¶ De admiratōe dr̄. i. Ioā. xiij. Nolite mirariſi odit vos mūdꝰ ita .ſ. vt timore mūdialiū ꝑſecutionū deficiatis a fide. Et apocal̓. xvij. IpſeIoan. dicit ſe miratū fuiſſe magna admiratiōecū dicit illā mulierē ſedētē ſuꝑ beſtiā cōcineamhn̄tē capita. vij. ⁊ cornua. x. babylonē dictā: que