Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

.XIIII.Titulus

cantuarienſis: timens mortē ſibi cōminataꝫ tandem illatam. Et. b. ambro. acquieſcensimperatori in dando ei vnam eccleſia arrianis hereticis: vt pꝫ. xxiij. q. viij. Cōuenior. ꝓhibens theodoſium ab ingreſſu eccleſie ꝓpter homicidia ꝓcurata. vt. ij. q. iij. Cuꝫ apud theſſalonicam. Et ex hiꝰ timore carnali p̄latoruꝫ multamala ſequūt̉ in eis ouibus. Hinc. b. grego. inpaſtorali. Sepe rectores improuidi humanaꝫgrām amittere formidantes: loqui libere rectaꝑtimeſcūt: iuxta veritatis vocem gregꝭcuſtodie paſtoꝝ ſtudio: ſed mercinarioruꝫ vicedeſeruiūt ⁊cͣ. di. xliij. ſit rector. Hinc nicolauspapa ait. di. e. Diſpēſatio celeſtis ſeminis nob̓cōmiſſa eſt: ve ſi tacuerimꝰ: ve ſi ſparſerimꝰ cum vas electōis formidet clamet: quātomagis cuilibet exiguo metuendū eſt. ergotimendū ne dicat̉. Illic trepidauerūt tīore ⁊cͣ.Cap. iiij. De timore naturali.Ertius timor eſtnaturalis. Cōuenientius pͥmo debꝫponi. tum qꝛ cōmunior eſt ſolumoībus hōibus ineſt: ſed etiā in brutis. nam paſſiones ſunt ſubiti motus excitati in ꝑte ſenſitiua: quā habemus cōmunē irrationabilibusſed ꝑfectior eſt quod etiā patet ad ſenſuꝫ. Naꝫfit eis cōminatio verbeꝝ huiuſmodi: vt timētes fugiūt. Tum etiā: qꝛ in alijs timoris ſpēbꝰreꝑit̉ virtꝰ vel viciū in actuali: ſꝫ in tali motunaturali: cum excedit̉ limites ſuos. Paſſiōibus enī nec laudabiles nec vituꝑabiles ſumusẜm ph̓m li. ethicoꝝ. Et ratio eſt: qꝛ non ſunt innoſtra ptāte: ſed p̄ueniūt iudiciū rōis ſubito: etideo nec eis meremur vel demeremur. de hoctimore pōt intelligi illud p̄s. ij. Seruite dn̄o intimore exultate ei tremore: quū timorē naͣlem habeatis vt alias paſſiōes nec vitare poteſtis: vt tales motꝰ ſuſtineatꝭ: quū mala mētioccurrūt vt parata: ita tamen timeatis vt dn̄oſeruiatis: nec ꝓpter vitāda illa mala a domino eius obediētia recedatꝭ: ita tremeatis in aduerſis rōe exultetis in dn̄o. Uel ſic ita ſeruiatis dn̄o timēdo eius punitiōem: ne ſit ſeruilistalis timor: vt ꝓpter euitandā ſolū punitōnemſeruiatis ei ſed exultate .i. amore cuꝫ gaudiobona ꝓpter faciat̉ tremore. reuerētie. Etqꝛ ſaluator noſter ſumpſit naͣm noſtrā hūanaꝫ oībus ꝓpͥetatibus eius naͣlibus defectum importāt. Ideo ip̄e timorē habuit naͣlemẜm illud Math. xxvi. Cepit ieſus tedere pauere meſtus eſſe. In hoc tn̄ differētia fuit int̓ip̄m nos. qꝛ paſito timoris vel alia exurgitin nobis fortiter: obūbrat aliquātulū lumē rōiset obſcurat: quod in chriſto fuit ſed ſemꝑ

ſeueriſſima. In aīabus ſeꝑatis dr̄ eſſe timor ẜꝫillud virgilij. Hinc metuunt: cupiūt: gaudentqꝫdolentqꝫ. tn̄ ſenſitiuā habeāt: qꝛ affixa eſtorganis corꝑeis qͥbus caret: ꝓpe ſint ī eisip̄e paſſiones alteratōe vt hic: ſed ſunt motꝰvolūtatis in eis ſimiles paſſiōibus modo ſuo. Diuerſe aūt auerſe opiniones fuerūt īterſtoicos ꝑipateticos quorū pͥnceps ariſtoteles fuit. Nam ſtoici dicebāt timore alias paſſiones cadere in animo ſapiētis: ſapiētē vocantes virtuoſum. Peripatetici aūt aſſerebāteos vtiqꝫ cadere in ſapiēte: ſed ab eis deduci .i. vinci: nec a v̓tute diſcedere. b. augu. aūtli. ix. de ciui. dei. c. v. dicit. iſta ꝯtrarietas eratmagis verbalis qͣꝫ realis. Nam ſtoici dicebant cadere timorem alias paſſiōes in aīovirtuoſi: intelligebāt de pͥmis motibꝰ paſſio: ſed de dominio earū ſuꝑ rōem .i. vincūt̉ apaſſiōibus. Et ꝑipatetici dicerēt cadere easin mēte virtuoſi: intelligebāt de dominio ea in mēte ſed de pͥmis motibus eoꝝ: ꝓpͥus tn̄loq̄bant̉ ꝑipatetici. Et ſic intelligerent ſtoiciponit. b. augu. exēplū cuiuſdā ph̓i ſtoici. Quicum pluribus alijs mare nauigaret: tēpeſtate valida exorta ꝑiculoſa: ph̓us ille totus expalluit ex timore ꝑiculū cernēs. Cūqꝫ ceſſaſſettempeſtas mox vt ſecuritas p̄buit colloquēdivel garriēdi locū quidā ex illis quos nauis illaportabat: diues luxurioſus cepit illudē ph̓millū ſtoicū: eo extimuiſſet palluiſſet in eapeſtate ip̄e diues māſiſſet intrepidus. At ille ariſtippi ſocratici reſpōſuꝫ rettulit. Quiin re ſimili eadem verba ab hoīe ſimili audiſſetreſpondit illū merito anima neqͥſſimi nebulonis non fuiſſe ſollicitū: ſe aūt ariſtippi aīa timere debuiſſe: illoqꝫ depulſo agelliꝰ qui nigabat eis q̄ſiuit ab ipſo ph̓o de pallor ſtoici aſſerat timorē alias paſſiones cadere in animo ſapiētis. Tunc ph̓us ꝓdidit deſarcinula ſua libꝝ epitecti ſtoici in quo erāt decreta ſenonis criſippi fuerūt principes ſtoicoꝝ: in quo habebat̉ non eſſe in poteſtate hoīsfantaſias. Utrū qn̄ veniant in aīo: ex terribilibus fantaſijs neceſſe eſt aīm moueri itpauliſper expaueſcat metu: vl̓ triſticia ꝯͣhatanqͣꝫ his paſſionibus p̄uenientibus rōis officiū ſed non aſſentiri eis: hoc .n. volūt eſſe in poteſtate noſtra .ſ. aſſentire vel diſſentire ratione.Idqꝫ eſſe differētie inter ſapientē inſipienteꝫ ſapiēs non cedit aſſentit paſſionibꝰ: ſed inſipiens .i. malus aſſentit: recedēs .ſ. a virtute perpaſſionem timoris vel alias. hec. b. Aug. ix. li.de ciui. dei. c. v.onit autem damaſ.ſex ſpēs timoris .ſ. ſegnitiē: erubeſcētiā: verecūdiā: admiratōem: ſtuporē: agoniā: adde. vij.