Capitulū. III.
ſe vrgere ad vitādū tentationes eſt timor ſuꝑplicij: ⁊ amor premij. In proſperitate enī tentat de ſuꝑbia: inuidia: auaritia: ⁊ hiꝰ. In adu̓ſitate de accidia: triſticia: ⁊ ira. Sed amor gloric: ⁊ timor inferni omnia facit ſuꝑare. Equꝰruffus eſt amor carnalis: ⁊ ardor ꝯcupiſcētiequi ꝑſequit̉ vehemēter ⁊ quaſi capit. Sed adreſiſtendū huiuſmodi tentatiōibus: incedēdūeſt ꝑ viam lapidoſam ideſt aſꝑitatis ⁊ abſtinērie. Quartꝰ equus eſt tētatio vaneglorie deſi nulata charitate. Sed ad euadēdū hāc: incedēdū eſt ꝑ viā lutoſam ideſt ꝯſiderādo ſe vilem terrā ⁊ cinerē ⁊ pcc̄orē.Ultimo uidēdum eſtde multis fructibꝰ ſeu vtilitatibꝰ tentationumꝓpter quas diabolꝰ illuditur: vt cū querit detrimēta homini ꝑ tentamēta inferre: ꝓfectuꝫſuum inducat. Et pͥmo quidē tentatio humiliat: ſeu ab elatōe p̄ſeruat. Unde apoſtoluſ. ij.corinthioꝝ. xij. Ne magnitudo reuelationuꝫextollat me: datꝰ eſt mihi ſtimulꝰ carnis meeangelus ſathane qui me colaphizet. beatꝰ gregorius. Dum vicia nos tentat ꝓficiētes ī nobis virtutes humiliāt. Hinc eſt ꝙ iſrael Iebuſeum tolerat: vt humana mens de ſe humilia ſentiat. In vitis patrū quidā ad hoc dabatexemplum dicēs: ꝙ niſi velaret piſtor oculosanimalis molētis: ad molam verteret ſe aīal:⁊ comederet ſuos labores. Sic deus ꝑmittitcogitatōes ſordidas in mēte noſtra exurgere⁊ tentatiōes: que mentē nrām obnubilant: nebona noſtra videamꝰ: ⁊ ea per ſuꝑbiā ꝑdamᵐ¶ Secūdo tentatio hominē honorabilē reddit. Vnde dicit̉ .i. Machabeorū. ij. Abrahaꝫin tentatōe ſua inuētus eſt fidelis: ⁊ ideo reddit ei deus gloriā in gente ſua. Magna vtiqꝫfuit tentatio quando tentauit deus abrahammandans vt immolaret filium ſuum. Gene.xxij. Bellabat eīm paternus affectus: ⁊ promiſſio pͥus ei facta: cuꝫ p̄cepto diuino .i. pet̓. i.Modicū ſi oportet nunc triſtari in varijs tētationibus: vt ꝓbatio fidei veſtre inueniat̉ inlaudem gloriam ⁊ honorē. Legit̉ in vitis patrum de. b. Antonio: ꝙ cū viriliter dimicaſſetcontra tentamēta demonū: qui etiam vſqꝫ admortē pene eum verberauerāt: ⁊ ꝓſtratuꝫ exdolore ad maiora certamina eos ꝓuocātē: indiuerſas animaliū ferociū formas viſibiliterapparētes diſcerperēt: cum ſenſiſſet diuinamadeſſe preſentiā ī radio lucis emiſſo clamauit̉Ubi eras bone Ieſu: ⁊cͣ. Cui reſpōdit dn̄s.Antoni hic eram: ⁊ certamē tuum expectabaNunc autē quia viriliter dimicaſti: faciam tein toto orbe nominari: quod patet de ſe.¶ Tertio bona multiplicat ſpūalia ⁊ tēꝑalia.i. corintheoꝝ. x. Faciet cum tentatōe ꝓuentū
Gregorius. Multū adijcit ſibi v̓tꝰ laceſſita.In cuius figurā iob multipliciter tētato: adaucta ſunt ei: ⁊ duplicata bona ſua: vt pꝫ Iobvltimo. Unde in vitis patrū cum diſcipulusculuſdā ſenis grauiter tentaret̉: ⁊ vt reſiſterꝫgrauiter ſe affligebat. Ait pater. Uis fili vtrogem dn̄m: vt auferat a te hanc tentatiōem?Reſpōdit non pater: qꝛ ſentio in animo meoex eo ꝑfectū: qꝛ huiꝰ occaſiōe ampliꝰ vigilo: ieiuno ⁊ oro. Tantū ora ꝓ me vt det mihi deusfortitudinē. De quo eum cōmēdās gauiſus ēQuarto in multis docet ⁊ illuſtrat. Eccleſiaſtici. xxxiiij. Qui tentatus nō ē: qualia cōgnoſcit: quaſi dicat pauca. Et infigurā dicit̉.Iudicū. iij. Has igit̉ gentes chananeoꝝ de reliquit deus ſcilicet in iſrahel: vt ex toto nō delerent̉: ſed aliquādo impugnarēt: vt erudiretur hieruſalē in eis: vt ſcirēt artē pugnādi: dūeīm tentatio inſtigat ad malum: docet̉ hō ꝙ ſimagna oꝑat̉ ⁊ ſuperat: hoc nō a ſe: ſꝫ dei v̓tuteagere: cum experiat̉ ſepe in minimis qͣſi deficere: etiā ſi nolit. Unde Gregoriꝰ. Lentariꝑmittit deus: vt dum ꝑ tentatōem hō ꝯcutit̉:imbecillitate cognita foriꝰ ſolidet̉. poteſt etiātalia exꝑtꝰ aliter alios docere: ⁊ cautos redde̓Experiētia eīm ē magiſtra rerū. Unde ⁊ dechriſto dicit apoſtolus ad hebreos. iiij. Noneīm habemꝰ pontificē qui non poſſit compatiinfirmitatibꝰ noſtris: tentatū ꝑ oīa ꝓ ſil̓itudīeabſqꝫ peccato: qꝛ ſcilicet in nullo ceſſit. In qͦeīm tētatꝰ ē: potēs ē: ⁊ his qui tētāt̉ auxiliari.¶ Quinto cōſolatōem ⁊ refectiōem ſpūalemcauſat. In cuius rei exemplū: poſtqͣꝫ chriſtustentationes ſuꝑauit in deſerto: Dicit̉ mathel.iiij. Ecce acceſſerūt angeli ⁊ miniſtrabant ei:Et hieronymꝰ ad euſtochiū de ſe ait cū tentaretur tentatōe luxurie. Ipſam quoqꝫ cellulāmeam quaſi cogitationū cōſciam ꝑtimeſcebā⁊ mihi iratus: ⁊ rigidꝰ ſolꝰ deſerta penetrabā.Et vt mihi teſtis eſt deus poſt multas lachrymas nōnunqͣꝫ videbar mihi intereſſe agminibus angeloꝝ. Hic ⁊ ſara vxor tobie iuniorisaiebat. Nō delectaris deus in ꝑditionibꝰ noſtris: ſed poſt tēpeſtatem tranquilluꝫ facis .ſ.poſt tentationes quieteꝫ mentis: poſt lachrymationem ⁊ fletū exultationeꝫ īfundis Thobie. iij. Dicitur a naturalibꝰ de ſeruo: ꝙ prelians cū dracone: vel ſerpēte: poſtqͣꝫ occideritqͣſi infectus ē flatu eiꝰ: ad fōtē currēs: in aquāſe proijciēs: totus refrigerat̉ ⁊ iuueneſcit: ſicſeruus dei preliatus cum dracone infernali:⁊ quaſi infectus ex tentatione mala ad fluuiūparadiſi recurrēs: totꝰ cōfortat̉ ⁊ vigoratur.Sexto maliciam demonum debilitat p̄s.Cadent a latere tuo mille .ſ. demones tētatesin aduerſitate ſignificata per ſiniſtram: ⁊ decēmilia a dextris ideſt proſperitate tētātes: tibi