Titulus. XIII.
venialiter diabolus magis eaꝫ terrebat. Qn̄aūt ꝯfeſſa erat ⁊ ꝯmunionē recipiebat: a lōgeſtabat: nec poterat appropinqͣre: vel ita eā turbare. In vitis patꝝ etiā legit̉: ꝙ quidā ſacerdos idoloꝝ vidit in quodā templo: caſu nocteibi dormiēs: ſathan aduenire cū maxima multitudine: vt iudex: ⁊ cū poſito throno ei ab aſſiſtentibus demonijs: exigeret rōnē a ſingul̓de malis ad q̄ induxerāt quos tentabat: vnoreferēte ꝙ fecerat quādam nauim ſb̓mergi inmare: ⁊ inde multos ſuffocari: fecit eū ſathanrex flagellare vt inutilē ſeruum: qui tā paruꝫmali ꝓcuraſſet. Alio vero referente ꝙ in quibuſdam nuptijs ſe reperiēs inter ꝯuiuias ſuſcitauerat rixas adeo ꝙ multus ex eo ſāguiseffuſus eſſet ⁊ ſponſus ⁊ ſpōſa occiſi. Huc etiam iuſſus vapulare tanqͣꝫ remiſſuꝫ ⁊ negligētem. Surgens ē medio tertius dixit ſe perlxx. annos tētaſſe quēdam anochoritaꝫ in heremo de fornicatiōe: ⁊ illa nocte obtinuiſſe victoriā illo collapſo: hūc ſathan amplexatus ē⁊ coronā capitis ſui ei īpoſuit: multum collaudans de ſtrēnuitate ſua ſuꝑ omnes. Multaexēpla ad idē induci poſſent: ⁊ quos ī vigiliainqͥnare non valet: in ſōnis illudit. Nā etſi nōimputet̉. ad culpā: quod in ſōnis accidit: imaginaria cōmixtio quātūcunqꝫ feda: tn̄ pōt eſſeculpa: cū videlicet ex crapula: vel p̄cedēti turpi cogitatione cū delectatione: vel mētis relaxatione ẜm bt̄m Thomā in. iiij. Et diſtin. vi.Teſtamen. Tn̄ diabolus ſic illudit in ſomnisvt in taliū recordatione exꝑgefactus delectetur: vel vt inducat accidiā ſeu triſticiā inordinatā. Uel vt ꝑceptionem euchariſtie īpediatSicut legit̉ in collatione Theone de quodaꝫqui ī feſtis cū debebat cū alijs cōicare: talē illuſionē patiebat̉: ⁊ cū ꝑpenderēt patres illū nōeſſe in cauſa huius: ꝯſuluerūt ꝙ propter hocnon abſtineret a cōione: quo facto ceſſauit illuſio talis. Et ſic oſtēſum eſt ꝙ ex opere diaboli procedebat.§. IIII.Uiſo de cornibus huius draconis: modis ſcꝫ quibus tentat: declarandū ē quō illudat̉: quibꝰ .ſ. ſuffragijs ⁊ modis deijciat̉. Dicit̉ enim draco iſte quē formaſti ad illudendū ei .i. vt ei illudat̉. Tenet̉ autēli vt cōſecutiue: non cauſatiue: vt illud ꝑs prime. Malū corā te feci: vt iuſtificeris ī ſermonibus tuis. Nō peccatū Dauid cauſauit iuſtificatiōnē dei: ſꝫ ex peccato Dauid hoc cōſecutū eſt: vt deus inueniat̉ iuſtus .i. verax in ſermonibus ſuis: illo videlicet p̄s. cxv. Oīs homo mendax. Uel illud ezechie. In quacunqꝫdie peccator ꝯuerſus fuerit oīm iniquitatumciꝰ non recordabor. Et tūc li vt reſert̉ ad illudA delicto meo mūda me. Sic ad ꝓpoſitum:
Non enī deꝰ creauit angelos ſeu draconeꝫ vttentet: qꝛ vt dicit̉ Iacobi pͥmo. Deus intentator maloꝝ eſt: ipſe neminē tētat .ſ. ad ſeducendum. Sed cum p̄ſciret deus eū ꝯuertendumin draconē malicia ſua: ⁊ cupiētem ex eo inficere: ⁊ occidere homines: ſicut ip̄e deus ex oībus mal̓ elicit maiora bona: ita de malicia draconis hoc elicit ex tētatiōibꝰ eiꝰ: vt hominesꝓficiāt gratia eius reſiſtentes. Sic gͦ illudit̉cum ſuꝑatur ab hōibꝰ. Illudit̉ cū ei inſultat̉ ⁊deridet̉. Illudit̉ cū ex eius īpugnationibus:dū intēdit bonū virtutꝭ electis ſb̓trahere: eisauget̉. Vnde btūs ambroſiꝰ. Illudit̉ gͦ diabolus: vt ſeipſū morſu ſuo vulneret: ⁊ ꝯtra ſearmet quē debilitandū putauit. de peni. di. i. fieri pōt. ¶ Primo gͦ videamꝰ de modis ⁊ auxilijs quibꝰ draconi illudamꝰ .i. tētationes eiꝰvīcendo. Et primū quidē ⁊ prīcipale ē dei gratia ſine qua nil fit ẜm illud pͣs. lxxxiij. Niſi qꝛdominus adiuuit me: ſcꝫ ꝑ gratiā: paulominꝰhabitaſſet in īferno aīa mea. Et illud. Niſi dominus cuſtodierit ciuitatē: fruſtra vigilat quicuſtodit eā. Et apl̓s. ij. cor. xij. Cum ter oraſſꝫvt ab eo auferetur ſtimulus carnis .i. tentatioſibi fuit reſponſum. Sufficit tibi gratia mea.In quocunqꝫ minimo gradu gr̄a habeat̉: ſufficit ad reſiſtendū omni tentationi: ſi quis velit ſequi inſtinctū eius. Unde ⁊ Iob. xiij. pone me iuxta te .ſ. ꝑ gratiā: ⁊ cuius vis manuspugnet cōtra me. Sicut aūt diabolus: vt dc̄meſt: habet multos modos ad tētandum: ita etgratia dei: ⁊ eccleſia docet multos modos adilludenduꝫ ei ⁊ ſuperandum. Unde ⁊ canon̄.iiij. dicit̉. Naſus ſpōſe .i. diſcretio eccleſie: quodiſcernit odores virtutū a fetoribꝰ viciorum:ſicut turris dauid q̄ edificatur cū ꝓpugnacul̓mille clypei pendent ex ea: oīs armatura fortium .i. vigor eccleſie qui eſt ex gratia: qui dicitur vt turris: qꝛ a remotis videt inſidiaꝫboli: propugnacula ſunt auxilia angelole clypei ſūt auctoritates ſcripturaꝝ. ¶ Omnis armatura fortium ſunt virtutes ⁊ exēplaſanctoꝝ. ¶ Secūdū adiutorium ad illudēdūdiaboluꝫ ⁊ ſuperandū eſt oratio Mat. xxvi.Uigilate ⁊ orate ne intretis in tētationeꝫ .i. jor̄onem ne ſuccūbetis: ſꝫ vincetis tentatoremIn huius figuram legit̉ Exodi. xvij. ꝙ moyſes dum ꝑſeuerabat in oratione manibꝰ erectꝭad celū: exercitus eius vincebat amalech: dudemitteret manus vincebat̉ ab amelech: vt exponit beatus Hieronymꝰ di. xxxvi. Siquisvult. Amelech interp̄tatur lingens ſanguine⁊ ſignificat demones qui delectant̉ ī peccatisnoſtris deſignatis per ſanguineꝫ. Dum er gmens orat exercitus potentiarum anime vcit tentationū pugnam. Dum relaxatur ⁊ aboratiōe ceſſat deijcit̉. Et in vitis patꝝ dicebat