Capitulū. III.

Et quo ad litterā dicit̉ ꝙ hiſmael iocādo ita ſepabebat tanqͣꝫ vellet ei dominari: vel qꝛ faciehat imagines luteas inducēs illū ad adorandn̄ ſeu venerandū. Sic appetitꝰ ſēſual̓ diabolo inſtigāte vult dn̄ari rōnali appetitui ⁊ terrena querere: colere ⁊ venerari. Sed ſara .i.ſapiētia hoc ꝑpendens ſuadet Abrahe viroi hōi virtuoſo: vt eijciat euꝫ cum agar matreſua .i. appetitū ſenſualē cū apprehēſione ſēſitina q̄ ip̄m generat .i. eos coherceat ne dominēioni. Permaxime aūt conat̉ diabolre appetitū ſenſitiuū ad veneria tanqͣꝫſid naturale. ¶ Et vt magis inclinet: aliqn̄etiā motus carnis excitat: qui pōt eē peccatūſi rō aſſentiat: vel expͥmere: ⁊ ad petraꝫ allide̓git. Aliqn̄ etiā arte diaboli ꝑ aliqua viſaidita: vel imaginata tētatio: vel motꝰ illicitus procurat̉. Et inexꝑti qͣdam curioſitateincitati vt experiātur delectationē: vt qͥd maximū bonū qd̓ turpiſſimū eſt: vn̄ ⁊ maxīe erubeſcibile. Propter quod legit̉ de quadā virſe deo ſeruiēte: ꝙ cū ex nimia familiaritateidiſſet in peccatū cū quodā ſacerdote etiaꝫdeuoto: in tantū dolorē ⁊ cōfuſionē incidit deilla miſeria: ꝙ pre triſticia mortua ē. ¶ Iotas vel incognitas carnis tētationes: diabīmittit etiā in ſeruos dei. Un̄ ſanctiſſimꝰ hieronymus de ſe ait ad euſtochiū. Quotiēs inheremo ꝯſtitutus: in illa vaſta ſolitudine queexuſta ſol̓ ardore horridū monachis preſtathabitaculū: putaui me romanis delicijs int̓eſſe. Horrebant ſacco mēbra deformia. Squalia cui ſitū ethiopice carniſ adduxerat. Quotidie lachryme: quotidie gemitus. Et ſiquando repugnantē ſonus imminēs oppreſſiſſet:vn̄ humo vix oſſa coherētia collidebam. Decibis ⁊ potū taceo: cuꝫ lāguētes aqua frigidavtant̉: ⁊ accepiſſe aliqͥd coctuꝫ luxurie ſit. Ettn̄ ſcorpionum ſocius ⁊ ferarū: ſepe choris intereram puellaꝝ: ⁊ in frigido corpore ⁊ carnepremortua: ſola libidinū incēdia pullulabant:ec ille. Un̄ ⁊ dr̄ de diabolo Iob penultimotās eiꝰ in lūbis: ⁊ v̓tus eiꝰ in vmibilico terre .i. ꝑmaxime tētat ⁊ ſepe ſuꝑat ꝑ viciū luxurie tam viros qͣꝫ mulieres. Incitatiuū enimlibidinis in viris dicit̉ in lūbis: qꝛ inde deciditur ſemē ab eis: quo ad mulieres dicit̉ in vmbilico: qꝛ ex eo loco in eis decidit̉ ſemē. Exēpla habes multa in vita patꝝ. Specialiter deillo pr̄e qui quendā iuuenem multū de hoc vicio tentatū: nō eſt cōſolatus nec ꝯfortauit: ſeddure arguens in deſperationē miſit. Quemcum eūtem ad ſeculū abbas appollo inuēniſſet ⁊ audiſſet ꝯſolatus ē eum dicens: ⁊ ſe huiuſmodi tētationibꝰ impugnari: ⁊ ſic reduxitad cellā: poſt quod acceſſit ad illū ſenem qͥ illuita in deſperationē induxerat: ⁊ rogauit deū

vt tētationes illiꝰ iuuenis ip̄e pateret̉. Quofacto cū in cellā eius intraſſet: inuenit ita euꝫturbatum: ⁊ quaſi amentem effectū pre tētatione carnis: vt vellet ad ſeculū redire. Sedille admonuit illū ⁊ dixit hoc ei accidiſſe: vt diſceret ꝯꝑati tētatis: ⁊ nō inducere in deſperationē. Et orāte ꝓ eo ceſſauit tētatio. ¶ Exēpla patēt btōꝝ benedicti: bernardi ſe immergentis in aquā gelidam: Franciſci poſt flagelſum diſcipline in niuibꝰ ꝑmanentis in nuditate. Et in vita patꝝ de eo qui cū ex compaſſione mulierem metetricē ab alijs miſſam: vt illū ad peccādum induceret in cellaꝫ recepiſſetde nocte ne deuoraret̉ a beſtijs: dum tentaretur vehemēter: poſuit digitos manus ſingulos ſigillatim ad lumē lucerne: vt dolore combuſtionis ignē tētationis extingueret: illa vidente ex horrore mortua ē: ſꝫ poſtea ab eo reſuſcitata. ¶ Nota etiā exēpluꝫ notabile in legenda ſancti baſilij: de quadam puella virgīequā pater deuotus patri deo vouerat. In cuius amorē quidā iuuenis de ſeruis pr̄is exardeſcēs: ꝓcurauit ꝑ opera diaboli ipſo fidemabneganti: ꝙ illa puella ita accēſa ē in amoreꝫſui ꝙ langueret ad morteꝫ. Unde rogauit patrem obnixe ꝙ daret ei illū in virū alias moreretur qd̓ factū eſt. Sed baſilius illuꝫ reduxitad penitētiam. ¶ Terribiliter diabolus tentat ꝑ vicia carnis ⁊ perire multos facit. Narratur in li. de. vij. donis de qͣdaꝫ muliere ſic ſeducta a diabolo. Cepit iſta apud ſe cogitareyeſſet munda ⁊ pura mulier: ⁊ talis ꝙ eēt digna ꝙ dn̄s faceret ei aliqͣs conſolationes viſibiles. Et cū aliqn̄ eſſet in camera ſua ſola dehoc cogitās: viſus ē ei fulgur maximū in camera ſua intrare: ⁊ cū eo quidam rex pulcherrimus ꝯſtipatus multitudine plurimorū hominū: dicēs ipſi timēti ꝙ nō expaueſceret: qꝛeſſet xp̄s cū diſcipulis ſuis: veniēs ad ipſā cōſolandam. Cui cū multa blāda dixiſſet: ⁊ multa ei ꝓmiſiſſet: ſi in eius amore ꝑſeueraret: etipſa hoc ſe facturā ꝓmitteret receſſit promittēs ei ꝙ eam ſepe viſitaret. Ueniens ſil̓r ſecūda vice ſolicitauit eā ad amplexus ⁊ fedā cōmixtionem. Qua conſentiente fecit eā iurare ꝙ non reuelaret alicui familiaritatē ſuam:ſꝫ occultaret ex humilitate: plurima ꝓmittēs.Tertia nocte in ſpecie non ita ſpecioſa apparuit. Deinde in forma militis. Alia vice ī forma clerici. Alia in forma ruſtici. Alia in forma monachi. Poſtea in forma goliardi. Demū mulier ꝑpedens ſe deceptā a diabolo: acceſſit ad cōfeſſorem totū negociū reſerās cuꝫcontritionē. Ueniens aūt ad eā diabolus ſequenti nocte: fere inſanire videbat̉ ⁊ cōmināsei cū nō poſſet eā oppͥmere volebat extinguere: ſꝫ nō poterat. Quotiens aūt peccabat etiā