Titulusᵐ. XIII.
quidā heremite venerūt ad ſanctū Antoniūvt cōferrēt cū eo de ſuis reuelationibus. Beatus aūt Antoniꝰ p̄dixit ſeu expreſſit quedāque eis acciderāt ſibi in via: aquocūqꝫ hoīe n̄intimata: ⁊ inter cetera de mortē azini eoꝝ invia. Cūqꝫ illi quererēt vn̄ hͦ habuiſſet. Rn̄ditſibi hoc a demonibꝰ reuelatū: vt ex hoc illi diſcerēt reuelationibꝰ nō de leui acquieſcēdū: cūhoc aliqn̄ procedat a diabolo: vt tandē decipiat: ſicut de quodam legit̉ in vitis pr̄m: ꝙ cū aſſuetus eēt huiuſmodi reuelationibꝰ crede̓ tādē reuelauit ei ꝙ pat̓ ſuus veniebat ad eū propter quod occurre̓t ei. Et addidit. Ip̄e venitvt occidat te iratꝰ ꝯtra te. Et in ſignū acceditcū bipenni ī manu: vt te cū ea ꝑcutiat. Un̄ tueū priꝰ ꝑcute ne te occidat. Qd̓ ille miſer credens occurrit pr̄i: ⁊ cū videret bipēnem ī manū quē a caſu detulerat: nō vt eū ꝑcuteret: exiſtimauit verū eē qd̓ ſibi reuelatum fuerat: vn̄gladio quē tulerat patrē occidit: ⁊ diabolus īeū ptāte accipiēs ſbito ſuffocauit. ¶ Acceditquarto tētator ⁊ draco iſte ad rōnē q̄ facit diſcurſū de vno ad aliud: vt cū ſuggerit rōni eēfalſū: vel īpoſſibile qd̓ p̄dicat̉ de articul̓ fidei ⁊ſacramētis: adducēs rōnes naͣles in ꝯtrariuꝫvel cū inducit rōnē ad ꝑplexitatē de quo exēpla habes ⁊ practicā. diſt. xiij. Nerui. ibi vide:vel cū inducit rōnes ex ſcpͥturis ad ꝑſuadendū malū. ſicut diabolꝰ cū xp̄m tētauit ī deſerto: vt mitteret ſe deorſū de pīnaculo tēpi inducēs auctoritatē pſalmiſte ad on̄dendum ꝙnon lederet̉. Scpͥtum ē enī: qꝛ angel̓ ſuis deꝰmādauit de te ⁊cͣ. Mat. iiij. intendens ex illaſui deiectione ad ſuꝑbiā inducere. Sic ⁊ ſanctā Iuſtinam tētauit. Nā accedēs ad eaꝫ ſubſpecie puelle: ex adiuratione cypriani tūc magici: obtulit ſe ad manēdū ſecū ⁊ ī ꝑpetua virginitate deo ſeruiendū. Una aūt dieꝝ cepit ſibi dicere. Timeo ſoror mea ne ex iſta virginitate nr̄a amittamꝰ p̄miū celeſte qd̓ q̄rimꝰ: exeo ꝙ facimꝰ ꝯtra diuinū p̄ceptū. Gen. ix. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terrā. qd̓ mādatū omnes antiqͥ ſancti īpleuerūt. AbraamDauid ⁊ ceteri. Sed v̓tute or̄onis Iuſtine īnotuit deceptio eiꝰ. Unde facto ſigno crucisſb̓ito euanuit. Sil̓r de filio regꝭ ioſophat: cōuerſo ad fidē ꝑ barlaā dicit Io. damaſcenꝰ: qͥeiꝰ hiſtoriā ſcpͥſit: ꝙ cū ꝯſilio teocle peſſimi viri miſſe fuiſſent ad eū ſeducēdū ⁊ auertēduꝫ:ꝓpoſito caſtitatis: ⁊ a fide: pulcherrime puelle: ⁊ inter alia filia cuiuſdā regis ſpecioſiſſimaei ꝓmittebat ſe futurā xp̄ianā: ſi mr̄imoniumcū ea vellet ꝯtrahere. Et diabolꝰ loq̄bat̉ ꝑ oseius ꝑ auctoritatē veteris ⁊ noui teſtamenti:on̄dens hoc laudabile: vt ad Heb. xiij. Honorabile ꝯnubiū thorus īmaculatus: cū ille rennueret: ſb̓intulit ipſa vel ſaltē ſemel cognoſce
ret: ⁊ ip̄a ꝯuerteret̉ ad fidē ⁊ cā eēt ſue ſaluationis: diabolo virilit̓ reſtitit. Per hāc viamaccedit tētator cū aliquos ad hereſim trahit:ꝑſuadēs errorē ꝑ auctoritates ſcpͥture malefalſo expoſitas: vt qꝛ xp̄s dixit Io. xiiij. Pter maior me ē. Hinc arrius cū ſeqͣcibꝰ ſūpſitſibi occaſionē erroris dicēs filiū dei minorempr̄e ẜm deitatē: cū xp̄s ibi loq̄ et̉ de ſe ẜm humanitatē. Unde ne qͥs decipiat̉ in huiuſmodirecurrēdū eſt ad expoſitiōem eccl̓ie nō ꝓprioſenſui. Tētat ⁊ de fide ſb̓tiliter vel de deſperatione: rōne on̄dēs hoīeꝫ nō poſſe ſaluari ꝓpt̓multitudinē vel magnitudinē peccatoꝝ: ſicut⁊ tētauit bt̄m bernardū in īfirmitate graui cōſtitutū: cui viriliter reſtitit ei rn̄dendo tētāti:ſe nō ſuis meritis: vel oꝑbꝰ ſꝫ miſericordia ⁊liberalitate ieſu xp̄i poſſe ſaluari: ⁊ hoc ſperare. Et in li. de. vij. donis: refert auctor ſe vidiſſe piū ⁊ deuotū religioſū tētatū. Utrū mūdꝰeēt aliqͥd vel ſōniū tm̄: ⁊ vtꝝ aīam haberet: etvtꝝ deus eſſet: ⁊ de hͦ vſqꝫ ad morteꝫ dolebatadeo ꝙ ī ꝓcinctu erat deſperatiōis niſi ſaniori vſus fuiſſꝫ ꝯſilio: ſcꝫ ꝙ nō curaret: qꝛ culpaei nō erat: ex qͦ diſplicētiam habebat. Refertidē ꝙ cū eēt in qͣda ciuitate inqͥſitor ꝯtra hereticos: acceſſit ad eū mulier nobil̓ īnocēs ⁊ deuota: offerēs ſe vt cōbureret̉ tanqͣꝫ heretica:cū cogitaret peſſima de articul̓: ⁊ ſacramētis⁊ cū int̓rogaret eā ſi eis cogitatiōibꝰ aſſētirevel ei placerēt. Rn̄dit cuꝫ lachrymis ꝙ potiꝰvellet mori ⁊ cōburi qͣꝫ illas hr̄e cogitationesTūc ille ꝯſolatꝰ ē eā ⁊ ꝯfortauit: ꝙ nō curaretde eis: ſꝫ ꝯtēneret: qꝛ nō peccabat exqͦ ei diſplicebant. Un̄ ꝯſolata remāſit: ⁊ tales tētatiōeseuanuerūt. Accedit quīto tētator ad ſēſualitatē ſeu appetitū ſēſitiuū. Sicut enī in pͥmoꝝparētū tētatione ſerpēs artiquꝰ acceſſit pͥmoad euā ⁊ ſeduxit: ⁊ ꝑ eā viꝝ in eſu ligni vetitdelectātis. Ita vt dicit mgr̄ ſnīaꝝ in. ij. li. diabolus ī tētādo accedit ad ſeſualitatē vt delectetur ī aliqͦ malo qd̓ diabolꝰ ſuggerit: vt eā ꝯplacētiā ī re ꝓhibita porrigat viro .i. rōni ſeu ſpiritui: vt aſſētiat: ⁊ licet ī ſēſualitate nō inueniatur mortale peccatū ẜm. b. Thoma in pͥma ſecūde: tn̄ ꝑ ea ꝑuenit̉ ad mortale: cū rō aſſentitobiecto crimini vel etiā cū rōne occupata:diſtracta circa alia: ꝓcurāte diabolo nō replit talē delectationē ſēſualitatis ī criminalibꝰvel repͥmere negligit: precipue aduertens periculū: ſicut accidit in delectatiōe moroſa vbieſt mortale: ꝓpter qd̓ dicit̉ Iere. iiij. Uſquedmorabūtur apud te cogitationes noxie. Hectētatio figurata fuit ẜm Orige. in ludo hiſmaelis cū iſaac: quā apl̓s ad Gala. iiij. appellat ꝑſecutionem. Dicit enim ꝙ is qui ẜm carne natus eſt .i. appetitꝰ ſenſualis: ꝑſequebat̉ eum qͥẜm ſpiritum natus erat .i. appetitū rationale.