Capituluꝫ IIII.

partes diffinitionis. Alio modo diſpoſitiue ſeuinſtrumētaliter ſicut id quod diſponit ad hoc ꝙſequat̉ aliquis effectus. Et hoc ſiue ex ꝑte agetis: ſiue ex parte paſſi: dr̄ facere ſeu oꝑari ad illud inſtrumētaliter. Inſtrumētū aūt eſt duplexUnū ſcꝫ neceſſitatis ſicut illud ſine quo nō pōtſequi effectus: ſicut ſemē a generāte deciſū ē inſtrumētū neceſſariū ad generationē homīs pernaturā videlicet. Aliud eſt inſtrumētū cōmoditatis: qꝛ ſcꝫ ſine illo poteſt effectus ſequi: ſed nōita faciliter ⁊ prompte: Et ſic ſiccitas in ligno eſtdiſpoſitio accōmoda ad recipiēdū actione igniſqꝛ licet ſine ea poſſet lignum accēdi: nō tn̄ ita comode ⁊ faciliter. Et ẜm hoc poteſt eſſe queſtio d̓pauꝑtate: videlicet vtrū faciat ad perfectionē inſtrumētaliter vel eſſentialiter. Et ſi inſtrumētaliter vtrum operetur vt inſtrumentū neceſſariū:vel vt accōmodū: ⁊ vlterius operando vt. inſtrumentū: ſi hoc facit ponēdo aliquā diſpoſitionepoſitiuā: ex qua ſequat̉ effectus: ſicut ad ꝓfectūterre naſcentiū diſponit calor ⁊ humor. Uel hocagit priuatiue ſcꝫ remouēdo impediētia ⁊ nociua ad effectus conſecutionē. Et operat̉ diſpoſitiue ad profectū terre naſcētiū: remouēs vrticaset ſpinas a terra in qͣ eſt ſeminatū. Et ſic de pau.pertate queri poteſt. Utrū faciat inſtrum̄taliterad perfectione diſpoſitiue: ſicut p̄cepta videlicꝫcōſilia et ad bonas ꝑſuaſiones ⁊ omīa que pn̄tallicere ad dilectionē dei ⁊ ꝓximi. Ul̓ priuatiueſcꝫ remouēdo ea que nata ſunt impedire perfectionē: ſicut ille qui abijcit id quod natū eſt abijcere ad oppoſitum charitatis: ſicut male ſocietates ⁊ abudantia exceſſiua diuitiaꝝ: ⁊ huiuſmodiTertia diſtinctio eſt: ꝙ duplex eſt ꝑfectio: q̄damꝑſonalis: ⁊ quedā ſtatualis. Et vna iſtaꝝ non includit aliā neceſſario. Cōtingit enim aliquē eſſeperfectū perfectiōe ſtatuali .i. eſſe in ſtatu ꝑfectionis: qui nō eſt ꝑfectus perfectiōe ꝑſonali ⁊ econuerſo. Et hoc patet: quia cū ſtatus religionis etprelationis precipue ep̄alis ẜm omēs ſtatus ſitperfectus. Conſtat manifeſte ꝙ ſunt multi religioſi et prelati etiā epiſcopi: qui nō ſunt ꝑfecti ꝑfectione ꝑſonali: cum ſint mali deficiētes a dilection dei ⁊ ꝓximi ⁊ ecōuerſo ſunt ⁊ faciunt multilaici qui nō fuerūt religioſi vel prelati: et tamēſuerūt perfecti ꝑfectione ꝑſonali gratie ſcꝫ ⁊ virtutum: vt abraa ⁊ ſanctus ludouicus rex frācie⁊ alij multi. Perfectio enī ꝑſonalis cōſiſtit in habitibus virtutū ⁊ actibus eaꝝ. Quod patet quiaphūs dicit. ij. ethi. ꝙ virtus eſt que habētem ꝑſicit: ⁊ opus eius bonū reddit. Et. vij. phyſicoꝝ dr̄ꝙ virtus eſt diſpoſitio perfecti ad optimū. Conſſtit ergo perfectio ꝑſonalis ī virtutibus ⁊ actibꝰeaꝝ: quia virtus eſſentialiter eſt quedā ꝑfectio.Similiter ⁊ actus eius eſt quedā ꝑfectio actualis. Et quia inter virtutes eſt gradus: qꝛ aliqueſunt excellētiores alijs. ⁊ ideo in illis magis cōſiſtit perfectio: que ſunt magis excellētes virtu-

tes. Et quia in patria habitus luminiſ glorie eſtvirtus nobiliſſima: ⁊ eius actus qui eſt viſio deiper eſſentiā eſt actus optimus et nobiliſſimus.Et etiā charitas ⁊ eius actus qui eſt dilectio: velẜm aliquos fruitio: ideo ſūma homīs ꝑfectio ēin iſtis hītibus ⁊ eaꝝ actibuſ. Et quia in hac vitainter omēs virtutes charitas obtinet principatum: ẜm illud. i. ad cor. xij. Adhuc excellētioremviam vobis demōſtro: glo. ſcꝫ charitatē maiusomībus donis. Et. i. ad Cor. xiij. Maior hoꝝ eſtcharitas: ideo ſūma hoīs ꝑfectio in hac vita cōſiſtit in charitate ⁊ eius actu qui eſt diligere deūſuꝑ omīa: ⁊ ꝓximū ſicut ſe. Unde apl̓s ad Coll̓..ij. enumeratis virtutibus ait. Suꝑ oīa charitaitem habete: que eſt vinculū ꝑfectionis: ⁊ in ipſaeſt ꝑfectio ꝑſonalis. Omitto aūt de multiplci ꝑfectione que poſſet induci: vt de ꝑfectione ſimpliciter cui nil deeſt bōi quod pōt cogitari. Et heceſt dei. Math. v. Pater veſter celeſtis ꝑfectus ē:⁊ eius ꝑfectionis reſpectu omīs creatura eſt imꝑfecta. Et eſt ꝑfectio patrie que a nobis ī viā haperi nō poteſt: de qua. i. Cor. xiij. Cū venerit qd̓ꝑfectū eſt .i. ſtatus glorie: euacuabit̉ qd̓ ex parteeſt. Et ad phil̓. ait apl̓s ad phil̓. iij. Nō ꝙ ꝑfectusiā ſim ⁊c̄. Perfectio vie: de qua Math. v. Eſtotevos ꝑſectī. Et iſta etiā habet gradus tres ſicut ⁊charitas in qͣ cōſiſtit. Eſt et ꝑfectio naturalis: deqͣ Deute. xxxij. dei oꝑa ſūt ꝑfecta. Perfectio aūtſtatus eſt certus modus viuēdi. ꝑ quē quis obligat ſe ad quedā ſuꝑerogatiōis oꝑa ꝓpter ꝑfectionē perſonalē facilius acquirēdā ⁊ meliꝰ cōſeruandā: vel in alios trāſfundēdā. Iſte aūt ſtatus ꝑfectionis eſt duplex ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. Unuseſt ſtatus ꝑfectionis acquirēde. Alius ſtatus ꝑfectionis exercēde. Status ꝑfectōis acquirēdeeſt ſtatꝰ religioſoꝝ: qui ex hoc ſe obligāt ad q̄daꝫſuꝑerogatiōis oꝑa agēda: vt ꝑfectionē ꝑſonaleꝫvel acquirāt facilius: vel cōſeruēt acꝗſitā ſecūrius et melius. Nō enī oportet ꝙ religioſus ſtatim ſit ꝑfectus: ſed ꝙ tēdat ad ꝑfectionē: ⁊ hēatꝓpoſitū ad hoc ꝯſequēdū. Sed ſtatus ꝑfectōisexercēde ē ſtatus p̄latoꝝ: ⁊ ad hoc ſe obligāt: vtꝑfectionē in alios trāſfūdāt: ī eos actus hierarchios exercētes habēt enī ſubditos purgare: ꝑficere ⁊ illuminare: vt dicit Dionyſius de eccleſiaſtica hierachia. Modo qō nr̄a q̄rit de ꝑfectione ꝑſonali: nō de ꝑfectione ſtatus. Quarto notādum ꝙ ſcriptura accipit ꝑfectioneꝫ dupliciter.Uno modo ẜm ꝙ cōprehēdit id ſolum qd̓ faciteſſentialiter ad ꝑfectōnē: ⁊ nō qd̓ facit inſtrumētaliter ad ꝑfectionē: vt ibi Gen̄. vi. Nōe fuit viriuſtus atqꝫ ꝑfectus. Et Gen̄. xv. dixit dn̄s abracAmbula corā me ⁊ eſto ꝑfectus. Et. b. Aug. dic̄in li. de li. ar. ꝙ nullus pōt ſaluari niſi ſit ꝑfectꝰ.Et certū eſt ꝙ multi ſunt ſaluati: ⁊ ſaluat abſqꝫcōſeruatiōe conſilioꝝ pauꝑtatis ꝯtinentie: ⁊ hiꝰ.vt abraā ſanctus ludouicus: ⁊ alij. Scd̓o mō accipit ꝑfectionē nō ſolū ẜm ꝙ includit eſſētialit̓