Titulus. XII.
cauones a ſe vel ſuis predeceſſoribus editos:vel aliqua in eis cōtenta canonibus reuocare:modificare vel ſuſpendere ſtatuat: ſi ea obeſſepotius viderit qͣꝫ ꝓdeſſe. ꝓbatur idē diſ. lxiij. §.Uerum. Confirmat̉ iſtud exēplo ſcripture. Nāmādauit dn̄s ſerpentē eneū exaltari in defertoad cuius aſpectu ſanabant̉ homines a morſibꝰſerpentū. vt patet numeri. xxi. Poſtmodū īſtinctu ipſuuis dei: rationabilius fuit reuocatum: eoablato per Ezechiā. vt patet. iiij. Regū. xx. qꝛ populus idolatrabat ad eum. Rōe hoc cōſtat: ꝙpar in parē nō habet imperiū. Ex quibus omībus patēt due cōcluſiones. Prima ꝙ dn̄s Io.potuit rationabiliter ⁊ ſalubriter q̄ in dictis duabus conſtitutionibus continēt̉ ad conditorem:⁊ alia. Eum inter nōnullos ordinauit: cū in eisnihil ſit contra fidē ⁊ bonos mores: nec ꝯtra qͣtuor concilia: quia ſicut ip̄e deducit circa finenhuius cōſtitutionis de cōtentis in ipſa cōſtitution im ſymbolo fidei: vel in ſacra ſcriptura mētio nō habetur: vel ſi habetur in ſacra ſcripturavt de pauꝑtate xp̄i ⁊ apoſtoloꝝ magis ex ip̄a ſcriptura habetur qd̓ ip̄e dn̄s Io. determīat qͣꝫ eiuſoppoſitū. Secūda cōcluſio eſt: ꝙ cū violatores⁊ detrahētes ſacris canonibus: vt blaſphemi etſpirituiſancto reſiſtētes cēſeant̉: vt. xxv. q. i. Uiolatores. ⁊ multipliciter puniant̉: vt in dicta. q. c.generali. ⁊. c. omnia. ⁊. c. hac cōſona. patet ꝙ hi ꝙcōſtitutionibus dn̄i noſtri in predictis detrahere nixi ſunt: in penas huius inciderūt ⁊ quaſi inhereſes iam dānatas cōſtitutione predicta. Ciinter nōnullos ꝑtinaciter affirmarūt: ꝙ meritoheretici ſunt cenſendi. ſicut dn̄s Io. determinatin dicta conſtitutōne. Et ſic patet primus articuES. V.Secundus articulus ēQuot ſunt claues eccleſie et que: quia in dictacōſtitutione de eis agitur. Reprobando opinionem illoꝝ qui male ſentiūt de eis. Sed quia deiſta materia diffuſe tractat b. Tho. in iiij. di. xviiEt in prima ꝑte. Et pleniꝰ in tertia ꝑte: ti. de pōtificibus ſūmis. Ideo ⁊ hic articulus breuiſſimeexpedietur. Quāuis diuerſi diuerſa dicāt: cōioropinio eſt b. Tho. ⁊ Pe. in. iiij. ꝙ clauis eccleſiaſtica q̄ methaphorice dr̄ ad clauis materialis ſimilitudinē qͣ claudit̉ ⁊ aꝑitur hoſtiū materiale:eſt q̄dā poteſtas ſpūalis q̄ dat̉ in ſacerdotij collatiōe ad qͣſdā ſpūales actiones ordinata. Quepoteſtas eſt vna quo ad eſſentiā: ſed duplex quātū ad actꝰ ⁊ officia ſubordinata: īmo plꝰ dicit ꝙeadē ē poteſtas ꝑ eſſentiā: qͣ pōt ſacerdos corꝑxp̄i ꝯficere: ⁊ qͣ pōt abſoluere vl̓ ligare. Et ipſaptās eſt ip̄e caracter imp̄ſſus ī collatōe ordīs ſacerdotalis. qd̓ ſic ꝓbat. Ad duo qͦꝝ vnū ē cā alteriꝰ: vna ptās ordīat̉: ſic̄ ⁊ ſoliſ vna ē ptās qͣ ſolcalefacit ⁊ rarefacit: ⁊ iō calor ē principiū actusvtriuſqꝫ: licet quodā ordīe. Sꝫ gr̄a ⁊ oīs r̄miſſio
in corꝑe xp̄i myſtico: qd̓ reſpicit ptās clauiū: deriuat ex eius capite: qd̓ reſpicit eius ptās ꝯficiendi. Ergo reſpectu vtriuſqꝫ iſtoꝝ eſt vna ptāsEt eodē mō de poteſtate clauiū inter ſe dicēdūqꝛ ad plures actꝰ ſubordīatos: ſufficit vna v̓tus⁊ ptās. Sꝫ actꝰ clauiū licet ſint plures: qꝛ vnꝰ eſtiudicādi ſeu diſcernēdi ꝗs ſit dignꝰ vl̓ indignꝰ:aliꝰ ē diffiniēdi ⁊ ſentētiādi ꝗs ſit dignꝰ vel indignꝰ abſoluēdo vl̓ ligādo. Sūt tn̄ ſubordīati itaꝙ vnꝰ p̄ſupponit aliū: ſcd̓us primū. Sufficit tn̄ꝙ vna ptās ad vtrūqꝫ: ſicut ſol ꝑ eādē v̓tutē illumīat aerē ⁊ calefacit ſcꝫ ꝑ lumē. Dat etiā exēplūin ptātibꝰ ſecularibꝰ. Na eadē auctoritate cōpetit iudici iura ꝑtium cognoſcere: ⁊ exinde ſnīareꝯtra vnā ꝑtiū ⁊ aliā abſoluere. Sed qꝛ potētiecognoſcutur ꝑ actus: ideo ⁊ſi ſit vna ptās eſſentialiter: dicunt tn̄ due: qꝛ duplex eſt actus talispoteſtatis. Et rōe primi actus: quo iudex eccleſiaſticus iudicat ⁊ cognoſcit de dignitate vl̓ indignitate alicuiꝰ: dr̄ clauis ſcīe. Rōe ſecūdi actusquo dignū abſoluit: indignū nō abſoluit: dicit̉clauis potētie. Un̄ dictū fuit in plurali. Math.xvi. Tibi dabo claues regni celoꝝ. Et iſta videt̉intētio glo. di. xx. c. i. Ubi ſciēdū ꝙ aliqui maleſenſerūt de claui ſciētie dicētes: ꝙ ſciētia ẜm ꝙeſt habitus acquiſitus vel infuſus ſit clauis: noꝗdē de ꝑſe: ſed ī ordīe ad clauē potētie. Un̄ in eoꝗ hēbat ſcīam: ſꝫ nō ordinē ſacerdotalē dicebattalē ſcīam in eo nō eſſe claue: ſꝫ adueniēte clauepotētie ſcꝫ ꝑ ſuſceptionē ſacerdotij: efficiebaturclauis illa ſcīa. Cuiꝰ opinio vr̄ eſſe glo. di. xx. c. i.Ad quā etiā videt̉ declīare mgr̄ ſnīaꝝ in iiij. di.cviij. Dicebāt etiā ꝙ ſacerdotes idiote ⁊ fi nō habēt clauē ſciētie cū ſint ignorātes: hn̄t tn̄ qͣndaīduſtriā materialē diſcernēdi quā vocabāt clauiolā. Sꝫ iſtā opi. r̄probat b. Tho. ī. iiij. di. xviNā ⁊ ſūt aliꝗ ſacerdotes: ꝗ nec ſcīam acquiſihn̄t nec īfuſā nec īduſtriā naturalē: cū ſint indiſcreti ⁊ qͣſi fatui. Eſt ergo clauis ſcīe ẜm b. Thoauctoritas iudicādi ſeu diſcernēdi de dignitatevl̓ īdignitate alicꝰ ī foro ꝯſcīe: ⁊ iſtā pōt hr̄e ignerātiſſimꝰ: ⁊ hꝫ ſi ē ſacerdos: ⁊ nō hꝫ eā ꝑitiſſimꝰſi nō ē ſacerdos. Sic̄ ⁊ aliꝗs iudex ſecularis hꝫauctoritatē iudicādi: qui tn̄ nō hꝫ ſcīam iuris ⁊ecōuerſo. Ueꝝ eſt ꝙ actuſ iudicādi nō pōt recteexerceri ſine vtroqꝫ ſcꝫ auctoritate iudicādi ⁊ ſine ſciētia. Et ideo nō eſt ſine peccato: qui ſe ponit ad iudicandū in foro ꝯſcīe: nō hn̄s competetem peritiā. Ex predictis eliciūtur duo correlaria: quorum primum eſt ꝙ ſicut ipſe dominusIoh. in iſta ſua conſtitutione valde bene arguitIlli oblatrantes et detrahentes ſuis conſtitutꝭmaledicebant aſſerentes: ꝙ illud quod ſueratper Romanū pontificē per clauem ſcientie diſfinitum: tum in fide et moribus: non poterat peſucceſſorem reuocari. ¶ Arguitur enim ſic cōtra illos. Aut clauis ſcientie accipitur ꝓ habitūacꝗſito vel infuſo. Aut pro auctoritate diſcerne