Titulus. XII.
tet ꝙ talis inſtinctus reguletur ratione in executiōe eius ad hoc: vt opus inde ſequēs ſit licitum: qꝛ ſic deus īſtituit. Fornicaria aūt ꝯiūctioetſi ſit ẜm inſtinctū ſenſualē: nō tn̄ regulat̉ ſcd̓mrationē ⁊ ideo nō licita. Alio modo dicit̉ ius naturale illud quod ratio naturalis dictat. Et ſicno quecūqꝫ coniūctio maris et femine eſt de iure naturali: ſed illa que ſit ẜm legē marimonij.¶ Ꝙ aūt fornicatio ſimplex ſit illicita ⁊ omniscoitus p̄ter vxorē ⁊ omīs emiſſio ſeminis ꝓcurata ex qua ꝓles ſequi nō poteſt: patet deuteroxxiij. Non erit meretrix de filiabus iſrael neqꝫſcortator de filijs iſrael. Et Leuit̓. xviij. Cuꝫ maſculo nō cōmiſceberis coitu femineo: ⁊ cū omnipecore nō cōibis. Et ponit̉ pena mortis in legecōtra hiꝰ. Et. i. Cor. vi. Neqꝫ molles neqꝫ maſculoꝝ cōcubitores regnū dei poſſidebūt. Et dicūt̉molles ꝗ in ſeip̄is nō cū alijs feminis effuſionēꝓcurāt. ꝙ iſta peccata fint mortalia patet ex hocNullus enī excludit̉ a regno celorū niſi ꝓptermortale. Sed ꝑ quodlibet hoꝝ excludit̉ quisa regno. vt notat̉ ī auctoritate īducta: ibi. Neqꝫmolles ⁊c̄. De ſimplici fornicatōe dicit apl̓us adephe. v. Omnis fornicator autimmūdus ⁊cͣ: nōhabet hereditatē in regno chriſti ⁊ dei. Et. xxij.q. i. Prediandū dr̄: ꝙ ꝓ fornicatōne ſicut ꝓꝑiurio ⁊ homicidio eſt imponēda ſeptēnis penitētiaquod nō fiebat niſi de mortalibus. Et ſic pateterror eoꝝ qui dicūt in emiſſione ſemīs quacūqꝫnō eſſe maius peccatū qͣꝫ in emiſſione aliaꝝ ſuꝑfluitatū: vt vrine: fetū: ⁊ huiuſmodi. Nā alie ſuperfluitates nō ſūt neceſſarie ad aliquid: vndead bonū homīs ꝑtinet ſolū ꝙ emittant̉. Nō aūthoc ſolū querit̉ in ſemine: ſed vt emittat̉ ad generationis vtilitatē: ad quā ordinat̉. Nā etſi ſemen ſit ſuperfluū qͦ ad indiuidui cōſeruationeeſt tamē neceſſariū quo ad ꝓpagationē ⁊ cōſeuatiōeꝫ ſpeciei humane. Probat etiā ſatis diffuſe. b. Tho. li. iij. cōtra gētiles. c. cxviij. quō conitꝭctio maris ⁊ femine extra matrimoniū ſit cōtra. §. IIII.legem naturalem.Tertius error fuit eorum qui dixerūt actū cōiugalē eſſe illicituꝫ: necpoſſe hominē in ſtatu cōiugij ſaluari. Sed cummatrimoniū ſit a deo inſtitutū in paradiſo dicēte Adā a deo edocto. Relinquet homo patrē etmatrē ⁊ adherebit vxori ſue ⁊cͣ. Gen̄. ij. c. Renouatū poſt diluuiū: dicēte dn̄o Noe ⁊ filijs eiusCreſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terra. Et cōfirmatū ab ip̄o incarnato: cū ait Math. xix. Relinquet homo patrē ⁊ matrē ⁊cͣ. ſubdenſ. Quosdeus ꝯiūxit ſcꝫ vinculo matrimonij hō nō feꝑaret. Dignificatū etiaꝫ fuit ab eo in nuptijs factisin chana galilee: interfuit cū matre eiꝰ ⁊ diſcipulis ⁊ miraculo pͥmo cōuertēdo aguā ī vinū easnobilitauit: vt hēt̉ Ioh. ij. Eccl̓ia qͦqꝫ determinādo declarat ſtatū ꝯiugij de ſe licitū ⁊ ſaluādū
Dr̄ enī extra de ſū. tri. ⁊ fide catho. c. i. Nō ſoluꝫv̓gines ⁊ vidue: ſed ⁊ ꝯiugati cū fide ⁊ bōis oꝑibꝰ ad regnū celoꝝ ꝑueniūt. Et. xxx. di. c. hec ſcripſimuſ dr̄. Nuptiaꝝ vinculū qd̓ ẜm caſtitatē durat honoramꝰ. Et. xxiiij. q. iij. Quidā. Inter hereticos ꝯnumerant: ꝗ aſſerūt viduas ſi nupſerintpeccare. Sed ⁊ hr̄e ſimul plures vxores: cōtralegē diuinā ē ⁊ ꝑnitioſū qd̓ obſeruāt ſarraceniex lege ſua peſſima alchorani. in hoc tn̄ fuit ī veteri teſtamēto cū patribꝰ a deo diſpēſatū: vt dr̄extra de ditior. gaudemꝰ Nūqͣꝫ aūt legit̉ diſpēſatu cū mulieribꝰ vt haberēt ſil̓ plures vtros: heretici etiā nūcupat nicholaite: aſſerētes vxoresdebere eſſe cōes: ſic̄ ⁊ res tꝑales: vt pꝫ. xxiiij. qiij. Quidā. quē errorē priꝰ poſuerat Plato ẜmb. Tho. iij. ꝯtra gētiles. c. cxx.¶ §. V.Quartus error fuit dicētiū ꝙ ſtatus matrimonij erat meriti ⁊ v̓tutiseqͣlis cū ſtatu ꝑpetue ꝯtinētiū. Hec fuit hereſisiouiniani: quā ml̓tipliciter īprobat. b. Hiero. inli. ꝯtra iouinianū. Et erroris falſitas pꝫ ex eo ꝙſaluator ꝑabolice loquēs de ſemīe iactato ī terrā bonā: aliud fecit fructū triceſimū: aliud ſexageſimū: aliud ceteſimū. Math. xiij. qd̓ cōiter exponit̉ d̓ triplici ſtatu bonoꝝ fideliū: ꝗ̄ ſignificāt̉ꝑ terrā bonā ſatā ſemīe v̓tutū .ſ. ꝯiugatoꝝ: viduarū: ⁊ v̓ginū. Sic̄ ergo nūerus ſexageſimꝰ excedit in duplo triceſimū: ⁊ nūerꝰ cētenariꝰ vtrūqꝫita ſtatus vidualis ꝯiugalē ⁊ multomagis virgnalis excedit in ꝑfectiōe. Et. i. Cor. vij. Qui virnē ſua matrimonio iūgit bn̄facit. Et ꝗ nō iungumeliꝰ facit. Patet etiā hoc ꝑ rationē. Nā ꝑ continētiā hō reddit̉ habilior ad mētis eleuationē inſpūalia ⁊ diuīa: ⁊ quodāmō ponit̉ in qͣdā ſil̓itudine āgeloꝝ ſupra ſtatū hoīs. Un̄ Hiero. ait. Angelis ſꝑ cognata eſt v̓ginitas: ⁊ v̓ginē eſſe angelicū ē nō hūanū. nō obſtat huic ſnīe ꝙ aliꝗ ꝑfectiſſime v̓tutis viri matrimonio vſi ſūt. vt AIſaac ⁊ Iacob. qꝛ quāto v̓tus eſt fortior: tanus pōt ꝑ q̄cūqꝫ a ſua altitudīe deijci. Nec tn̄ qꝛip̄i matrimonio vſi ſūt: minꝰ ꝯtēplationē v̓itatie⁊ diuinoꝝ amauerūt. Sed ẜm ꝙ ꝯditio tꝑis rerebat matrimonio vtebant̉ ad multiplicationeopuli fidelis. Nec tn̄ ꝑfectio alicuiꝰ ꝑſone fidelis eſt ſufficiēs argumētū ad ꝑfectione ſtatꝰ: cuꝫaliquis ꝑfectiori mēte poſſit vti minori bono qͣꝫaliꝰ maiori. Nō ergo ꝑ hoc ꝙ Abraā vel Moſes ꝑfectior fuit multis ꝗ ſeruāt ꝯtinētiā ꝓpterhoc ſequit̉ ꝙ ſtatꝰ matrimonij ſit ꝑfectior ſtatuꝯtinētiū vel etiā eqͣlis. Et ad hoc facit qd̓ ait. b.Hiero. cōtra Iouinianū. Quis ignoret ſub altadei diſpēſatiōe: oēs retro ſcōs eiuſdē fuiſſe meriti cuiꝰ nūc ſūt xp̄iani. Quō Abraā tūc deo placuit in ꝯiugio: ita nūc v̓gines in ꝑpetua ꝯtinētiaSeruiuit ille legi ⁊ tꝑi ſuo. Seruiamꝰ ⁊ nos legi ⁊ tꝑi noſtro in quos fines ſeculoꝝ deuenerūtde pe. di. ij. Si enim inquit.