Capitulū.II.
coniunctio ordinat̉ ad bonū ſpeciei. Sūptio cibi ⁊ potus ad bonū indiuidui ſcꝫ ad conſeruandum ip̄m. Sed peccaret qui omnino abſtinereta cibo ⁊ potu: ergo multomagis abſtinēs ab actugenerationis. Secūdo ſic. Ex diuina ordinatōedant̉ homini membra ad generationem apta: etēt vis ꝯcupiſcibilis ad hoc incitās: ⁊ alia huiuſmodi ad hoc ordinata. videt̉ ergo cōtra diuināordinationē agere qui omnino ab actu generationis abſtinet. Tertio ſic. Nō eſt poſſibile quincōcupiſcentie venereoꝝ oriant̉: cum naturalesſint. Reſiſtere aūt cōcupiſcentijs: ⁊ quaſi continuam pugnam habere: maiorem inquietudinēanimo tribuit: qͣꝫ ſi aliquis vtatur moderate cōcupiſcētijs: cum igitur inquietudo animi maxime perfectioni virtutis repugnet: videt̉ ꝑfectioni virtutis aduerſari: ꝙ aliquis perpetua continentiam ſeruet. Ad que etiam facit quod dominus ait Gen̄. i. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊cͣ. Sꝫdicit. b. Tho. in. iij. cōtra gentiles. c. cxxxi. ꝙ nō ēdifficile ſoluere dicta argumēta. Conſiderāduꝫigitur eſt ꝓ eoꝝ declaratione ꝙ alia ratio eſt habēda in his que ad neceſſitatē vniuſcuiuſqꝫ hominis pertinet. alia in his que pertinēt ad multitudinis neceſſitateꝫ. In his enim que ꝑtinentad neceſſitatē vniuſcuiuſqꝫ: oportet ꝙ vnicuiqꝫꝓuideatur ſingulariter: huiuſmodi autem ſuntcibi ⁊ potus ⁊ alia huiuſmodi: que ad ſuſtētationem indiuidui pertinēt. vnde neceſſariuꝫ eſt ꝙquilibet cibo ⁊ potu vtatur. In his autem queſunt neceſſaria multitudini: nō oportet ꝙ cuilibet multitudini illud attribuatur. Neqꝫ etiā eſtpoſſibile. Patet. igit̉ multa eſſe neceſſaria multitudini hominū: vt cibi: potꝰ: p̄paratio: indumēta: domus: ⁊ alia huiuſmodi. que impoſſibile eſtꝙ per vnū ꝓcurentur. Et ideo oportet diuerſorū diuerſa eſſe officia: ſicut etiam in corpore diuerſa mēbra ad diuerſos actꝰ ordinant̉. Quiaigitur generatio nō eſt de neceſſitate indiuidui:ſed de neceſſitate totius ſpeciei nō eſt neceſſariūꝙ omnes homines actibus generatōis vacentSed quidā ab his abſtinētes actibus: alijs officijs mancipētur: puta militie vel contēplationiEx quo patet ſolutio ad ſecūdū. Ex diuina enīꝓuidentia dant̉ homini que ſunt neceſſaria toti ſpeciei: nec tn̄ oportet ꝙ quilibet homo quolibet eoꝝ vtatur. Data eſt enim homini induſtriaedificādi: virtus ad pugnātia: intellectus ad ſciētias acquirēdū: nec tn̄ oportet ꝙ omēs ſint domificatores: milites: doctores: ⁊ huiuſmodi. Similiter qͣꝫuis ſit homini data virtus generatīacum alijs que ordinant̉ ad actū eiuſ: nō tn̄ oportet ꝙ quilibet actui generatiōis intēdat. Ab hisenim que ſūt neceſſaria multitudini: qͣꝫuis quātū ad ſingulos melius ſit ꝙ quis abſtineat melioribus exercitijs deditus: nō tamē bonū eſſꝫ ꝙomēs abſtinerēt: ſicut etiā patet in ordīe vniuerſi: qͣꝫuis melior ſit ſubſtantia ſpūalis qͣꝫ corꝑalis
nō tamē eſſet melius vniuerſuꝫ in quo eſſēt ſolum ſubſtātie ſpūales: ſed imꝑfectius: ſicut etiāoculus eſt ꝑfectius membrū pede: nō tn̄ eſſet ꝑfectum animal ſi oculū haberet nō pedē. Sic ⁊multitudo hūani generis ꝑfectior exiſtit: ꝙ aliqui in ea vacēt generationi aliqui cōtemplatiōiAd tertiū Rn̄. ꝙ ſolicitudo ⁊ occupatio inquietudinis: quam habēt illi qui cōiugio vtūtur: devxoribus: filijs ⁊ neceſſarijs vite acquirēdis ēcōtinua. Inquietatio aūt quam homo patit̉ expugna cōcupiſcentiaꝝ: eſt ad aliquā horā q̄ etiāminoratur per hoc ꝙ ei aliquis nō ꝯſentit. Nāquātomagis quis delectabilibus vtitur: tantomagis in eo creſcit delectabilis appetitus. Debilitantur etiā in eo cōcupiſcētie per abſtinentias⁊ alia exercitia corporalia: que ꝯueniūt his qꝓpoſitum continētie habēt. Uſus etiā corporlium delectationū magis deducit mentem a ſuaaltitudine: ⁊ impetit a contēplatione ſpūaliū: qͣꝫinquietudo que ꝓuenit ex reſiſtendo concupiſcētijs hoꝝ delectabiliū: quia ꝑ vſum delectabilium ⁊ maxime venereoꝝ: mens maxime carnalibus inheret: cuꝫ delectatio quieſcere faciat appetitum in re delectabili. Et ideo his que ad cōtemplationē diuinoꝝ ⁊ cuiuſcūqꝫ veritatis intēdūt: maxime nociuū eſt venereis deditos eſſe: ⁊maxime vtile ab eis abſtinere. Nihil auteꝫ ꝓhibet quāuis vniuerſaliter dicat vni homini melius eſſe continentiā ſeruare qͣꝫ matrimonio vtiquin alicui id melius ſit. Unde ⁊ dn̄s facta d̓ cōtinētia mentione: cū ſcꝫ dixit. Alij ſeipſos caſtrauerūt ꝓpter regnū celoꝝ .i. ꝓpoſitum ꝯtinentieſumpſerūt. Suodidit. Nō omēs capiūt verbūiſtud: ſed qui poteſt capere capiat. Quod aūt dictum eſt d̓ p̄cepto domini. Gen̄. i. Creſcite ⁊ multiplicamini: habuit obligationē ⁊ vim artandi illo tꝑe ꝓpter paucitatē hominū in principio mūdi. Uel poſt diluuiū vt multiplicaret̉ genus humanū. Siue ꝓpter multiplicatione fidelis populi: quādo oportebat ip̄m per carnalē generationem multiplicari: vt fuit in veteri teſtamentoEt ideo conſiliū de ꝑpetua continētia ſeruandareſeruatu fuit tꝑibus noui teſtamēti: quādo ſpiritualis populus ꝑ ſpūalem generationē multiplicabatur.¶ §. III.Secūdus error fuit eorum ꝗ dixerūt ſimplicē fornicationē n̄ eē pctm̄ſꝫ naturalē. Ad qd̓ pōt induci talis rō. Quicꝗdeſt de iure naturali eſt licitū: quia hoc eſt a deoinſtitutū. Sed coniunctio maris ⁊ femine eſt deiure naturali ẜm Iſido. vt patet diſ. i. Ius naturale. talis aūt cōiunctio reperitur in ſimplici fornicatione: ergo ⁊cͣ. Sed reſpondet̉ ꝙ dupliciterdr̄ ius naturale. Uno modo qd̓ eſt ẜm inſtinctūſenſualem: quia eſt communis nobis ⁊ brutis.Et iſto modo non eſt verum ꝙ ſit licitum quicquid eſt de iure naturali. Nam in homine opor-