Titulus.XII.

eſt enim quod eſt volūtati contrariū. Secundaneceſſitas que ſcꝫ eſt ex interiori inclinatiōe ꝓcedens: laudē virtuoſi actus nō minuit: ſed auget: facit enim volūtatē magis intendere in actūvirtutis. Patet enim ꝙ habitus virtutis quanto fuerit perfectior tāto vehemētius voluntatētendere facit in actū virtutis bonū: ⁊ minus abeo deficere. ꝙ ſi ad finem ꝑfectionis perueneritquandā neceſſitatē infert ad intēſe agēdū ⁊ minus deficiēdū: ſicut eſt in beatis qui peccare nōpoſſunt: nec tn̄ ꝓpter hoc aūt libertati volūtatiſaliquid deperit aut actus boītatis. Tertia neceſſitas eſt ex fine ſicut dr̄ alicui eſſe neceſſariā nauem vt trāſeat mare. Patet aūt ꝙ huius neceſſitas libertatē voluntatis nō minuit nec actuūbonitatē: quin potius quo ad quid auget. q. neceſſariū ad fine: ex hoc ip̄o laudabile eſt: ⁊ tantolaudabilius: qͣꝫto finis fuerit melior. Neceſſitasautem obſeruādi que quis nouit aut obediēdei cui ſe ſupponit: nō eſt neceſſitas coactiōis: necetiam ex interiori inclinatiōe ꝓueniēs: ſed ex ordine ad finē. Eſt enī neceſſariū vouenti hoc velillud agere: ſi debet votū impleri aut obediētiaſeruari. Cū igitur hi fines laudabiles ſint: vtpote quibus homo deo ſe ſubijcit: neceſſitas p̄dicta nihil diminuit de laude virtutis ¶ Secūdoꝙ talis obligatio quā quis ſibi ſumit nō diminuit de laude virtutis ꝓbatur ſic. Conſiderādūeſt enim ꝙ dum implētur aliqua que quis nouit: vel que ſibi precipiūtur ab eo cui ſe ꝗs ſubdidit ꝓpter deū: maiori laude ⁊ remunerationeſunt digna. Sicut enim cōtingit vnū actuꝫ eſſeduoꝝ vicioꝝ. dum actus vnius vicij ad finē alterius vicij ordinat̉: vt cum quis furatur vt fornicetur. Actus quidē ẜm ſpeciē eſt auaricie: ẜm intentionē eſt luxurie. Sic eodem modo cōtingitin actibus virtutū. Actus enim vnius virtutisad actum alterius virtutis poteſt ordinari. Sic̄cum quiſdat ſua: vt cū eo habeat amiciciā charitatis. Actus quidē talis ex ſpecie ſua eſt actusliberalitatis. Ex fine eſt actus charitatis. Huiꝰautem actus maiorem laudeꝫ habet virtutis excharitate: qͣꝫ ex liberalitate. vnde etſi remittaturex eo ꝙ liberalitatis eſt: ex eo ꝙ ad charitatē ordinatur maiori laudi ⁊ mercede dignus eſt qͣꝫ ſiliberalius ageretur non in ordine ad charitatē.Bonamus ergo aliquē aliquod opus virtutisagentē. puta ieiunante: vel ſe a venereis cōtinētem. ¶ Equidē ſi hoc agat abſqꝫ voto: erit actusabſtinētie vel caſtitatis. Si ex voto refertur vlterius ad aliam virtutem: cuius eſt deo vouerealiquid ſcꝫ ad religionē que potior eſt caſtitate:vel abſtinētia. vtpote faciens nos recte haberead deum. Erit ergo actus abſtinētie vel cōtinentie laudabilior in eo qui ex voto facit: etſi nō itadelectatur in abſtinētia: ex eo ꝙ delectatur ī potiori virtute que eſt religio. ¶ Tertio ſic voluntas precedens actum manet virtute in tota exe

cutione actus ⁊ ipſum laudabilem reddi: etiamquādo de ꝓpoſito voluntatis ꝓpter quē actumincipit: in executione operis nō cogitabat. Nonenim oportet vt qui ꝓpter deū aliquod iter arripit. in qualibet parte itineris actu cogitet dedeo. Patet auteꝫ ꝙ ille qui vouet ſe aliquid factuꝝ. intenſius illud vult: qͣꝫ ſi ſimpliciter illudfacere diſpoſuit: quia nō ſolum illud facere voluit: ſed voluit ſe firmare vt non deficeret ab eofaciendo. Ex hac voluntatis intētione: redditurexecutio voti cū intentione quadā laudabilis:etiam qn̄ volūtas vel nō actu fert̉ in opus: velfertur remiſſe. Sic ergo laudabilius fit: quodex voto ſit: qͣꝫ quod ſit ſine voto ceteris tamē paribus.¶ §. II.Continentia ſeu caſtitas ponitur inter cōſilia qͣꝫtum videlicet ad vurginitatem ſeruandā vel viduitateꝫ. Cum enī ſitriplex gradus caſtitatis ſcꝫ virgininalis viduꝫalis ⁊ coiugalis. Ad continentia quidē cōiuglem tenetur quilibet ex precepto: nō quidem ꝙaliquis teneat ad contrahendū coniugiū: ſed ſicōtraxerit oportet ꝙ abſtineat ab omni actu venereo extra ſuam vxorē: iuxta illud exo. xx. Nōmechaberis. ⁊ Thobi. iiij. Attende tibi ab omnifornicatione: ⁊ preter vxorem tuā non patiari.crime ſcire. Ꝙ ſi extra coniugiū ſit poſitus vivel mulier: de neceſſitate tenetur abſtinere abom̄i actu carnali extra cōiugium: ſicut clericu⁊ religioſus. Sed in hoc eſt differētia: qꝛ laicusvir vel mulier ꝗ ſe voto nō aſtrinxit ad caſtitatēvidualem vel virginalem poteſt contrahere mtrimoniū ſi vult. Sed ordinatus in ſacris vl̓ reginitatem iam amiſit licite vel illicite: vel etiamad virginalem ſi virginitatē ſeruauit. Et ad horum alterum tenet̉ de neceſſitate ſalutis. Erat ſiquidem primo ante votū caſtitatis: virginalisvel vidualis in conſilio: quod datur de melioribono. Melior enim ſtatus eſt vidualis caſtitasqͣꝫ cōiugalis. ⁊ melior virginalis: vtroqꝫ tamēcto voto: conſiliū tranſit in preceptū. vnde gloſuper illud. Uouete ⁊ reddite dn̄o deo veſtro. d̓cit vouere eſt volūtatis ⁊ in cōſilij libertate: reddere neceſſitatis. Circa hanc igit̉ caſtitatē extitimultiplex error Primus eoꝝ qui dixerūt malūeſſe ⁊ illicitū ſeruare caſtitate virginalem vel vidualem. Secūdus eſt eoꝝ qui dixerunt actumvenereū ſoluti cuꝫ ſolūta licitū vt naturalē actūTertius eſt eoꝝ qui dixerūt actū cōiugalē de ſeillicitū nec in tali ſtatu poſſe ſaluari. Quartuseſt eoꝝ qui dixerūt ſtatū cōiugalē nō ſolū licitūſed equalis meriti eſſe cū ſtatū viduali vel virginali. Qui ſequūtur primū errore: tribꝰ rationibus hoc ꝓbant. Primo ſic. Diuiniꝰ eſt bonūſpeciei qͣꝫ bonū indiuidui. Uiri autē et mulieris