Titulus. XII.
mendacio vtitur: vt vincat inimicū iniuſtū ꝓdinem facit: vel aliud indecēs vel tempus detum nō aſſumit: vel modum: quia nō firmusꝑmanet: nō eſt bonū ⁊ rectum cōſiliū. Propterhoc ſequitur ꝙ peccator ſcꝫ in mortali permanens: nō eſt bene cōſiliatiuus: quia nō obſeruatdebitas circūſtantias: vel debitū finē nō attēditcum peccat. Et per oppoſitū virtuoſus quilibet⁊ bene conſiliatiuus: ⁊ ſi ſit idiota in his ſcꝫ quepertinēt ad bonuꝫ virtutis: licet in alijs vt in negociatōibus vel rebus bellicis: vel huiuſmodinō ſit bene conſiliatiuus. Hec ẜm b. Tho. in. iij.di. xxxv. ar. iiij. exceptis auctoritatibus decretoIi. §. I.Quantum ad ſecūduꝫſcꝫ de certitudine vel celſitudine iudicij: que habetur. Per donū conſilij. Sciendū ꝙ ꝓpriū eſtereature rationalis: vt per inquiſitione ratiōismoueatur ad aliquid agendū. Que quidē inꝗſitio rōis conſiliū dr̄. Sed quia ratio hūana nonpoteſt cōprehēdere ſingularia ⁊ cōtingētia quepoſſunt occurrere: ⁊ etiam deficere ne ad finemintentū perducat ea de quibus cōſiliatur. Ideocertitudinē conſilij attingere non eſt hūanū ſeddiuinū: cuius eſt ꝑ certitudinē cōtingentiū euētus preuidere. Et ideo oportet ꝙ ad hāc certitudinē habendā: mēs humana inſtinctu ſpūſſāctieleuetur ſupra humanū modū ad quaꝫ certitudinem nō poteſt ratione dictaminis eleuari. Etideo indiget homo inquiſitione conſilij dirigi ⁊leuari a deo qui omnia comprehēdit. Et hoc ſitper donū conſilij. Quod ſic diffinit̉ ẜm b. Tho.in. iij. di. xxxiiij. ar. ij. Donū cōſilij eſt quo homoaccipit hoc quod agendū eſt: quaſi per certitudinem a ſpirituſancto edoctꝰ: ſupra humanū modum. Uel aliter. Donū conſilij eſt. quo homo dirigitur in agendis ⁊ cauēdis: nō per inquiſitionem rationis ſed quaſi conſilio accepto a ſpirituſancto. Nam ſcire pro certo omnia agibilia:⁊ cauere omnia impediētia a conſecutione viteeterne nō eſt ex dictamine rationis: ſed ex virtute ſpūſſancti quo filij dei aguntur. Ro. viij. Uealiter conſiliū quod eſt donū: eſt quo ſpūſſanctꝰdirigit nos in omnibus que ordinātur in fineꝫvite eterne ſiue ſint de neceſſitate ſalutis ſiue nōhec b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. lij. ar. iij. Ꝙ aūt mēs humana per donū conſilij inſtruat̉: ⁊ perficiat̉ in agendis: oſtenditur tripliciter. Primo ex interpretationē. Secūdo ex ſimilitudine. Tertio ex ratōe.Ex interpretatione patet. Nam conſiliū diciturquaſi conſidiū: eo ꝙ multi conſidēt ad conferēdum ſimul: quos oportet cōſiderare plures cōditiones ſeu circūſtantias: quas dū vnus in cōſiderando deficit alius melius percipit. vt dicitb. Tho. pͥª 2ᵉ. q. xiiij. arti. ij. Sic a ſimili: quia humana ratio nō poteſt habere aliquā certitudinēde euētibus contingentiū ad preuidendū de eis
Per donū cōſilij ſpūſſancti rationem humanāinſtruit de agēdis ſupra humanū modū. UndeUrbanus papa. Cum ſpirituſſanctus infundit̉cor fidele per prudētiam ⁊ conſtantiā dilatatur:de conſe. di. iiij. omnes. Ad prudētiam aūt pertinet conſiliū. Secūdo hoc probatur ſimilitudine. videmus enim in rebꝰ humanis: ꝙ illi quinō ſufficiūt ſibiipſis in inquiſitione conſilij: a ſapientioribus conſilia exquirūt ẜm documentūillud Thob. iiij. Conſiliū ſemꝑ a ſapiente inquire. Et di. xxij. De quibus dicitur. Facilius inuenitur quod a pluribus ſenioribus querit̉. Sicad ꝓpoſitum: quia ratio humana nō poteſt cōprehendere fingularia ⁊ cōtingētia: que poſſūtoccurrere: ideo magis indiget hō inquiſitioneconſilij. q. conſilio accepto a deo: qui omnia conprehēdit ẜm b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. lij. ar. ij. ¶ Tertio hͦdeclarat ex ratōe. Nā ratio humaa ꝑficitur ꝑ hͦꝙ mouetur a ſuperiori priucipio motiuo: ſic corpus quod mouetur a ſpū. Manifeſtū eſt autemꝙ rectitudo rationis humane cōparatur ad rationem diuinā: ſicut principiū motiuū inferiusad ſuperius. Ratio enim eterna eſt ſuprema regula omnis humane rectitudinis: ⁊ ideo regulahumana maxime perficitur ⁊ adiuuatur: ẜm ꝙmouetur ⁊ regulatur a ſpūſancto ꝑ donū conſilij: circa ea que ſunt agenda ꝓpter finē b. Tho.2ª 2ᵉ. q. lij. arti. ij. Et phūs dicit in. c. de bona fortuna ꝙ his qui mouētur per inſtinctu diuinunō expedit conſiliari ẜm rationeꝫ humanā: ſedſequantur inſtinctum diuinū quia mouētur ameliori principio. Ad quod optime facit quodhabetur. xix. q. ij. Due ſunt leges publica ſcꝫ humana ſcripta ⁊ priuata ſcꝫ ſpūſſancti. Et qui hacſecunda dicūtur nō ſubijciuntur perſone ibi vi¶ .§. II.de bene.Quantum ad tertiumſcꝫ aptitudinem conſilij nota ꝙ quinta beatitudo que eſt. Beati miſericordeſ: adaptat̉ huic dono ſicut dirigenti. Quāuis enim per conſiliumin omnibus virtutū actibus dirigamur: ſpecialiter tamē in operibus miſericordie. Nam cumconſiliū ſit de his que ſunt ad finē vtilia: ſequit̉de his que ſunt maxime vtilia ad fine. maximeconſiliuꝫ erit vtile ⁊ neceſſariū. Sed miſericordia maxime eſt vtilis ad finē: ẜm illud. i. ad Thi.iiij. Pietas ad omnia vtilis eſt: que exhibet̉ perſeptē opera miſericordie corporalis ⁊ multomagis per opera miſericordie ſpūalis: vt docere: p̄dicare: r̄gere: ⁊ hiꝰ. b. Tho. 2ª 2º. q. lij. ar. iiij. Idēoſtendit Aug. in ſermone dn̄i in mōte. dicēs. Cōſilium cōuenit mifericordibus: quia vnicuꝫ remediū eſt de tantis malis exui ⁊ liberari: dimittere alijs ⁊ dare. Ad idem glo. ſuper illud. Beati miſericordes. Miſericordia ait eget ſpū conſilij: ſine quo nemo circūſcripte miſeretur. Initiū eſt ſui miſereri: finis eſt ꝓ alio mori. Dan̄. iiij.