Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ. VIII.

ſūt tres excluditur ſingl̓aritas atqꝫ ſolitudo: ſāctus Tho. i. parte. q. xxx. arti. iij. dicit hoc ꝓuenit ex eo ml̓tipliciter dicatur vnū: vnomagiſter accipit. Nam vnum pōt accipi ꝓut eſtprincipium numeri: ex continui diuiſionē cauſati: ſic eſt accidens: predicatur de eo niſi methaphorice ſicut alie ꝓprietates corporaliuꝫ. Etpoteſt accipi tranſcendēter. Et vere de deo predicatur ſignificās illam rem de qua predicaturaddendo negationē: quia vnum ſignificat remindiuiſam: vt dicitur ꝑſona eſt vna: vnam ſignificat ꝑſonam indiuiſam: ſimiliter alijs dicatur. Tertius equalitas ſimilitudo nihilponunt: ſed priuat: ſicut termini numerales: di.xxxi. Qd̓ intelligit: quia dicitur pater ē equalis filio .i. non maior nec minor. Eodē modo pater eſt ſimilis filio .i. nec diuerſus nec alienꝰ.ctus Tho. prima ꝑte. q. xlij. ar. i. dicit filius eqͣlis eſt patri in magnitudine ꝑfectionis non autēmobilis: ita poſitiue p̄dicatur. Similitudo etpoſitiue p̄dicatur. Nam vnū in quantitate cauſat equale vnū in qualitate cauſat ſimile: ſicutvnū in ſubſtantia cat idem: vn̄ ſicut in deo ē qͣntitas ꝑfectionis: ita ē ibi equalitas. Et ideꝫ de ſimilitudine dicatur: qm̄ ibi non eſt qualitas queę accidens ſed ꝑfectio dei ſiue diuina ẜm quamdiuine ꝑſone dicūtur ſimiles. Quartus articulus premiū in angelis p̄ceſſit merita: diſt. v.in. ij. ſenten. Sanctus Tho. ibidem pͥma ꝑte. q.lxij. ar. iiij. dicit ſoli deo beatitudo ꝑfecta ē naturalis: cuilibet aūt creature eſt naturalis: ſedvltimus finis. Quelibet aut res ſua oꝑationēad vltimū finem ꝑtingit: que quidē oꝑatio in finem ducēs: vel eſt factuua finis: qn̄ finis excedit virtutē eius quod oꝑatur ꝓpter finem: ſicutmedicatio eſt factiua ſanitatis: vel ē meritoria finis: qn̄ finis excedit virtutem oꝑantis: ſicut eſtbeatitudo. Un̄ angeli poſt primū actū charitatisquo beatitudinem meruerūt: ſtatim beati fuerunt. Quintus nihil de cibis tranſit in veritatē humane nature: di. xxx. in eodem. ij. SanciTho. pͥma ꝑte. q. vl. ar. peuul. dicit eiuſdē ratnis eſt: aliqua forma poſſit fieri in aliqua materia: poſſit ꝓpriam materia deſerere: qꝛ oīa generabilia ſunt corruptibilia econuerſo. Manafeſtum eſt aūt aīa hūana pōt deſerere ꝓpriaꝫmateriā: ergo pōt fieri in alia materia. Itē multiplicatio materie vel ē ẜm quantitatē tm̄: vt in rarefactione: vel ẜm ſubiectū materie: hoc velcreatione: vel conuerſionē: non creationemqꝛ ẜm. b. Greg. omnia ſūt ſimul creata ẜm materiam: ergo ꝯuerſionem alimenti in veritatemhūani corꝑis. Un̄ ph̓s dicit: alimentū nutritinqͣꝫtum eſt potentia caro. Sextus ſemē eſtde ſubſtantia patris: di. e. ſ. xxx. in eodem. ij. ſent.Sanctus Tho. i. ꝑte. q. vlti. ar. vlti. dicit cōmune habet ſe ad determinatū: vt imperfectum adꝑfectum. Alimentū aūt primo accipit quandam

virtutem cōmmunem reſpectu omniū partiumcorꝑis in ſine determinatur ad hāc veſ illam.Un ſi retiueret naturā eius a quo reſoluit̉: tūc eſſet recedens a natura generantis: qꝛ in viacorruptionis exiſtens: ſic haberet virtutemꝯuertēdi aliud in ſimilē naturā: ſi v̓o retineretvirtutē eius a quo reſoluit̉: tunc eſſet contractū ad determinatā ꝑtem agentis: eſſet mouēsad natura totius generādi: ſed ꝑtis: ſic non gneraret̉ completū in natura ſed imꝑfectū. Sptimus articulus: aīa humana ſeꝑata a corꝑeſit ꝑſona: di. v. iij. ſen. Sanctus Tho. ibidem dicit hoc ꝯſonat opinioni platōis: qui poſithomo non ē aliquid conſtitutū ex aīa corporefed eſt aīa corꝑe induta. Sed hec opinio ſtarepoteſt: quia ſic aīa corꝑi accidentaliter adueīret ex eis non fieret vnū per ſe. Unde hoc nomenhomo de intellectu eſt aīa corpus: ſignificaret vnum corpꝰ ſe ſed accidens. Et ſic eſſetin genere ſubſtātīe. Octauus arti. xp̄s in triduo quo anima a corꝑe fuit ſeꝑata: fuit homo:di. xxij. ein̄ſdem tertij. Sanctus Tho iij. parte. q.l. arti. iiij. dicit mors ꝓuenit ex ſeꝑatione anime a corꝑe. Cum igitur anima xp̄i a corꝑe fueritſeparata igitur xp̄s mortuus fuit: ergo non fuithomo ſed homo mortuus. Magiſter Sene. autcredidit ſiue ſit coniuncta anima corpus ſiue non: aliud eſt homo qd̓ eſt falſū: quia vt dicitb. Tho. pͥm aparte. q. lxxv. arti. iiij. Illud ē homoquod oꝑationes hominis oꝑatur. igitur ſentire ſit oꝑatio hominis: in triduo fuit ſentire:gitur non fuit homo in illo triduo. Nonus articulus ſacramenta veteris legis nullo modoiuſtificabat: etiā ex charitate facta: di. i. quarti ſētentiaꝝ. Sanctus Tho. ibidem dicit. Abſurduꝫeſt labores ſanctorum in hiꝰ ſacramētis deoaccepti non fuerint: opus virtutis poſſit meritoriū: ideo tenet̉ cōmuniter vſus eoruꝫ meritorius eſſe poterit: ſi ex charitate factūfuiſſet. Aliqui tamen excuſant magiſtrū: dicentes intellexerit de opere operato: licet operatio ex charitate facta meritoria eſſet Decimusarticulus baptizati baptiſmo Ioannis ponentes ibi ſpem non rebaptizabantur: diſ. ij. eiuſdem. Sanctus Tho. ibidem dicit: opinio magiſtri videtur fuiſſe: qui referebant Ioannisbaptiſmū ad chriſtū ex gratia chriſti baptiſmoIoannis fiebat quaſi vnum quid ideo non indigebant niſi mannum impoſitione ad ſuſceptōnem ſpiritus ſancti. Sed quia ſacramenta nouelegis ex opere operato efficaciam habent. Ideovidetur ſpes fides illius qui baptiſmum ſuſcipit: nihil faciat ad ſacramētum: qͣꝫuis poſſit facere ad rem ſacramenti impediendam vel ꝓmouendam: vnde neceſſe erat baptiſmo chriſti baptizari maxime quia in Ioannis baptiſmo forma debita baptiſmi erat vnde oportebat iterari: quia hoc eſt generale in om̄ibus ſacramētis: