Capitulum.V.

noe oībus predicata. At vbi ille tumidus cepitvelle naturalem ſciētiā ad methaphycā trāſportare: non vulcani fulmine ictus quo fabule poetarum ſingūt: gigantes montibus monti ſuſpenſus voluiſſe raꝑe celos ioue inde repulſo et obhoc extinctos: ſed lingue confuſione a deo fuit ꝑcuſſus: donec veniret ſpūs ſanctus ſenſibili ſpecie linguas confuſas in vnam fidem ꝑ ſanctos apoſtolos plene reducens. Tum .n. primo ẜm Iſi.dij adorati ſunt qn̄ phalech natus ē: ob id ſic denominatus qꝛ facta fuit diebus illis diuiſio nonpoſſe aūt diuinum ꝓprium eē cognoſci eo nō reuelante: teſtis Salomon: īmo ipſe reꝝ effector ꝑSalomonem: dicens. Que in celis ſunt quis inueſtigabit: ſenſū aūt tuū ꝗs ſciet: niſi tu dederis⁊ miſeris ſpūm tuū de altiſſimis. Nonne ꝯfuſūeſt labium in vniuerſa terra: ex quo humana p̄ſumptio deprehendere voluit: quid ſit deus: abip̄o prius ſuſcepto quia eſt: ⁊ qꝛ id eſſet quo melius excogitari non poſſet: cū tot emerſerūt opiniōes ex ipſa idra herculea: vt niſi ignis ſpūs ſācti eam cōburat: pullulent mortifēra capita: vbicredūtur priora ſucciſa. Aliqui .n. dixerūt deoseſſe plures ⁊ diuerſos homines in mūdo famoſos. Romani ad quēlibet creature prouentumvnum deū vt deam ſegetiam cū bladum ſeriturorteam cū oritur. Spiceam cū ſpicā facit: nodeācum nodum ꝓducit quaſi nō ſufficeret vna deaad producendum bladum ad perfectionem. Etſic de alijs vt ponit bea. Aug. in libro de ciui. deirationibus conuīcens cecitatem ⁊ fatuitatem ilIndiluuio aquarū multarum geniiles poete ⁊ philoſophi doctrinaruꝫſ. ſuarum fabulaꝝ ⁊ falſarū quibus demerſi ſūtin ꝓfundum: quia contra fidem ⁊ bonos moresſicut non appropinquauerūt ipſi ad deum ſed adeo repulſi: ita ⁊ omnes ſequaces talium doctrinarum ad deū non appropinquabūt. Horū aūterrorum multitudinē explicat: ⁊ ſi non totam ſepe fatus Ioā. do. cardi. in prefato libro. Errauerunt enim ait circa diuinam eſſentiam ſicut prefatum ē. Apud athenas ſiquidē homerus dixit:inter ſe deos confligere bellis. Senior aūt plinius: aliqua poſſe homines que n̄ valeant dij. Lꝫhic error ſit magis verbalis qͣꝫ eſſentialis. Sꝫ exintentione poſita ⁊ ſophiſmatibus fulta. Illa ferarum ſilua necantia virulenta portenta hec inter multa latrāt ⁊ diſcurrūt: animas erroribusillaqueando. Deū nanqꝫ quidam eoꝝ illem eſſe.Alij elementa. Sydera nōnulli affirmauerunt.Intentionibus quibuſdaꝫ viciſſim ſuccedentibus. Deum mobilem predicarūt plures. Quidāeum cuiuſlibet rei formam. Et ceteri tm̄ celi eēformalem ſubſiſtētiaꝫ dogmaticāt: quos tamenxi. methaphyſice: belua comentator conat̉ euertere: alij dicunt deū non cognoſcere que ſūt ex-

tra eundem. Aut tm̄ vniuerſalia ꝓut ſunt quedāidee: vel ſubſtantie ſeꝑate. Siue ipſa ꝑticulariaſolū in ſuis cauſis intueri. ¶ Sunt ibidem quiaffirment contingentiū noticiam nō habere. ſedſi nec creditur eis: negāt alij eū vilia noſce: quibus repugnant cū thalmuth hi: qui ip̄m peccatorem ⁊ de peccatis ſuis garriūt emūdari. Apd̓Empedoclem lis ⁊ amicitia. Apud alios: raritaſ⁊ denſitas: bonū ⁊ malum. Apud quoſdā eternematerie ꝑticularium corpoꝝ quo vniuerſa mūdi machina integrat̉ cauſe agētes fuerūt. Inibierectis ambonibus quidam celum non haberecauſā: quidā motum ſolū eius a deo ꝓdire. Quidam materiam neqꝫ creatam eſſe neqꝫ effectumſuis auditoribus p̄munt. ¶ Audiuntur ibi quidam obtentus. Subſtantia corpoꝝ celeſtium eſtcauſa actiua inferioꝝ ſubſtātiarum. Deus creauit primam ſubſtātiam ſeꝑatam et ceſſauit. Illacreauit ſecūdam. Secūda tertiam. Tertia quartam. Quarta quintam: ⁊ ſic vſqꝫ vltimam ocroſavarietate multa dicentes. ¶ Suſurrant in eadēſilua quidam ſine ꝯcordia vt aiunt. Deus nil poteſt preter reꝝ curſus: ipſe ait a neceſſitate nature cuncta ex ſimplici voluntate diuina nulla cōcurrente luce rōnis emanāt. Perſtrepunt inderegalem aulam infeſtantes. Uoces haud dubieariſtotelis d̓ mūdi eternitate: alioꝝ multoruꝫ dematerie eternitate ex qua mūdus cepit generari ¶ Democriti ⁊ Euſippi de infinitis principijsathomīs. Siue in quātitatiuis corꝑib̓us ex quibus ſingula ꝯſtāt. Anaxagore de principijs īnumerabilibꝰ ſimul ꝯfuſis in quodda chaos. Empedoclis de principijs ꝯtrarijs que manicheoꝝforma ambibat: ſecū habentiū Pitagoram dicetem bonum ⁊ malū omnium reꝝ extitiſſe principia prima. Hos agitabat non paꝝ phyſicus Auicēna: nunc intus: nunc extra: incertus exiſtens:dicebat enim ꝙ deus intelligēs ſe vnam intelligentiam prima ꝓducit: in qua iam eſt potētia etactus: que inqͣꝫtum intelligit deuꝫ ꝓducit intelligentiaꝫ ſecundā. Inqͣꝫtum vero intelligit ſe ſecūdum qd̓ eſt in potentia ꝓducit ſubſtantiaꝫ orbisprimi. Et inde ꝓcedēs diuerſitatem reꝝ inſtituitper cauſas ſecūdas. Mirum barrum p̄terea etformidine plenū ex eodem ſine luce luco ꝓceditOmnes enim a forma hominis a vento animaꝫvocant. Anemos enim grece latine dicitur ventus. Hinc aiunt nullā eſſe ſubſtantiaꝫ niſi corporeā. Unicū eē intellectū actiuum cūctis ratōnalibus influentē quoꝝ quilibet ꝓprio viget poſſibili vel intellectu. Auerroi hoc ꝑͦ ceteris defendēte: ꝙ intellectus poſſibilis ſit virtus in nobiscū elemētis admixta: ꝓut voluit Alexander animam ſolū complexionē fore: vt male placet Galieno. Uariant hunc tonū qui dicunt quandā armoniam ex ꝯtrarijs: aīam fore corpus ⁊ hoc varijs ſententijs. Clamat idem penitus eſſe intellectum ⁊ ſenſum nō differre ab imaginatōne. In-