Capitulum .VII.

ctus altiſſima virtutum ſit. nec indiget habitu ꝑficiente: quia in ſe ip̄o perfectus eſt. Ipſe autē ſeip̄m intelligit: qui eſt ſūmum intelligibilium ꝑfecte abſqꝫ omni difficultate ⁊ delectabiliter: eſt ergo beatus. ¶ Tertia ratio eſt: deus non pōt vellealiquid impoſſibile. Impoſſibile eſt aūt ei aliꝗdaduenire: qd̓ nondū habeat: cum ipſe nullo mōſit in potentia: ſed ē actus puriſſimus. Non pōtigitur velle ſe habere qd̓ non habet. Quicquidigitur vult: habet: nec aliquid male vult. Eſt igtur beatus ẜm ꝙ beatus dicitur a quibuſdamqui habet quicꝗd vult: ⁊ nihil mali vult. Eſt aūtbeatitudo dei ip̄a ſua eſſentia ẜm. b. Tho. vbi ſupra. c. ci. Quod ſic ꝓbat. Beatitudo eius eſt intellectualis oꝑatio eius. Sed ip̄m dei intelligere ēſua eſſentia: igitur ſua beatitudo eſt ſua eſſentia:quod nulli conuenit creature. Nam neqꝫ angeli neqꝫ anime hūane intelligere eius ē eius eſſetia: nec velle eoꝝ eſt eorum eſſentia: ſed eis aduenit poſt eſſētiam. Probatur idem ſic. Unuſꝗſqꝫordīat in beatitudinē ſuam quicquid vult. Ipſaenim eſt que propter aliud nō deſideratur: ⁊ adquaꝫ terminatur motus deſiderij: vnum ꝓpteraliud deſiderantis ne ſit infinitus. Cū igit deusomnia alia velit ꝓpter ſuam bonitatem que eſtſua eſſentia: oportet ꝙ ipſe ſicut ē ſua eſſentia etſua bonitas: ita etiam ſit ſua beatitudo. Ad ideꝫ.Impoſſibile eſt eſſe duo fūma bona. Si enim innullo differrēt: non duo ſꝫ vnū eſſent Si in aliqͦtunc eſſet hoc ex eo ꝙ vni deeſſꝫ aliquid: quodalter haberet: ⁊ ſic neutrum ſūmum ⁊ ꝑfectumeſſet. Sed deus eſt ſūmum bonuꝫ: ⁊ beatitudoeſt ſūmum ex hoc ꝙ ē vltimus finis: ergo deus⁊ beatitudo ſūt idem ⁊ ſic deus ē ſua beatitudoEx quo ſequitur ꝙ beatitudo dei ſit perfectiſſima. Quod multipliciter idem. b. Tho. ꝓbat vbiſupra. c. fi. Primo ſic. Quod eſt ꝑ eſſentiam: potius eſt eo qd̓ eſt per participationē: ſicut naturaignis ꝑfectius inuenitur in ip̄o igne qͣꝫ in rebusignitis. Deus autem ꝑ. eſſentiam ſuā eſt beatus:quod nulli alij competere pōt. Nihil eniꝫ aliudpreter ip̄m eſt ſūmum bonuꝫ: vt ex predictis patere poteſt. Et oportet ꝙ quicunqꝫ alius ab ipſobeatus eſt: ꝑticipatione dicatur beatus. Diuinaigitur beatitudo omnē aliam beatitudineꝫ excedit. Secundo ſic. Beatitudo imꝑfecta intellectꝰoperatione ꝯſiſtit: vt oſtenſum eſt. Nulla autemalia intellectualis oꝑatio eius operatōni comꝑarari pōt. Quod patet non ſolum ex eo ꝙ eſt operatio ſubſiſtens. Sed quia vna eius operationedeus ſeip̄m perfecte intelligit ſicut eſt: ⁊ omniaalia que ſunt: ⁊ que n̄ ſunt bona ⁊ mala. In alijsautem intelligentibus: intelligere ip̄m nō eſt ſubſiſtens: ſed actus ſubſiſtentis. Nec ip̄m deum geſt ſūmum intelligibile aliquis ita ꝑfecte poteſtintelligere ſicut perfecte eſt: cuꝫ nullius eſſe perfectum ſit ſicut diuinum eſſe: nec alicuius operatio poſſit eſſe perfectior qͣꝫ ſua ſubſtātia. Nec

eſt aliquis alius intellectus: qui etiam omniaque deus facere poteſt: cognoſcat: quia ſic diuinam naturam alias potentiam comprehēderet.Illa etiam que intellectus alius cognoſcit: nonomnia vna ⁊ eadem oꝑatione cognoſcit. Incomparabiliter igitur deus ſuper omnia eſt beatus.Tertio beatitudo que eſt in deo: incomꝑabiliterexcedit omnē beatitudinem ſeu felicitatē huiusvite preſentis ſiqua eſt. Nam ph̓i poſuerūt felicitatem huius vite in ꝯtemplatione ſeu cognitione ſubſtantiaꝝ ſeꝑatarum: precipue diuine: quetamen ꝯtemplatio imperfecta eſt. Fatigationesenim ⁊ occupationes quibus neceſſe eſt contemplationem noſtrā in hac vita interpellari. Errores: dubitationes: caſus varij oſtendūt hanc felicitatem eſſe imꝑfectā: que omnia omnino remota ſunt a diuina beatitudine. Oſtenditur etiā perfectio diuine beatitudinis ex hoc ꝙ omnes beatitudines comp̄hendit perfectiſſimo modo. Decontēplatiua enim felicitatem habet ꝑfectiſſimāſui ⁊ alioꝝ ꝯſiderationem perpetuam. Uirtutesquoqꝫ ꝯtemplatiue ꝯueniunt deo ꝑmaxime. Nācum ſapientia ꝯſiſtat in cognitione altiſſimaruꝫcauſarum ẜm ph̓m in pͥncipio metaphyſice. Ip̄eaūt deus ſeip̄m cognoſcat: nec aliquid cognoſcitniſi cognoſcendo ſeip̄m: vt oſtenſū eſt: quia ipſeeſt omniū cauſa prima. Maniſeſtum eſt ꝙ ſapiētia ſibi maxime debꝫ aſcribi. Unde dicitur Iob.ix. Sapiens corde eſt. Philoſophus etiam dicitin pͥncipio metaphyſice ꝙ ſapientia ē diuina poſſeſſio non hūana. Quo aūt ad ſcientiam ſic ꝓbatur. Scientia ⁊ rei cognitio per ꝓpriam cauſam.Ipſe aūt deus omnium cauſarum ⁊ effectuū ordinem cognoſcit: ⁊ per hoc ſingulorū ꝓprias cauſas nouit: ex quo ſequitur ꝙ in ip̄o ꝓprie ſciētiaeſt: non tamē que ſit per ratiocinationem cauſata: ſicut ſcientia noſtra ex demōſtratione cauſat̉.Unde. i. Regum. ij. Deus ſciētiarum dn̄s eſt. Similiter patet de intellectu. Nam ſi immaterialiscognitio aliquarū rerum abſqꝫ diſcurſu intellectus eſt: vt ꝙ omne totū eſt maius ſua ꝑte ⁊ hiꝰ.Deus autem de omnibus hiꝰ cognitionem habꝫquia ſcilicet ſine diſcurſu ſequetur ꝙ in eo ſit intellectus. Unde Iob. xij. Ipſe habet conſilium ⁊intelligentiam. He etiam virtutes in deo ſūt extra res exemplares noſtrarum ſicut perfectumimperfecti. De felicitate vero actiua n̄ vite vniushominis: aut vnius domus: aut vnius ciuitatisaut regni: ſed totius vniuerſi gubernationeꝫ habet. ¶ Sciendū etiam ꝙ virtutes in deo ſunt q̄pertinent ad vitam actiuam: non tamen ꝓprie loquendo que ſūt circa paſſiones: ſed que ſūt circa actōes. Ita tn̄ ꝙ virtutes nō ſūt in eo habitusſicut in nobis: ſꝫ ſunt ipſa eſſentia eius. Et ꝙ ſintvirtutes in eo: ex hoc ꝓbatur. Sicut .n. eſſe eiuseſt vniuerſaliter perfectum: omniuꝫ entium perfectiones in ſe quodāmodo comprehendēs: ita⁊ bonitas eius oportꝫ ꝙ omniū bonitatem eius