Titulus.X.

aliquā ſpēm intelligibilem creatā: qꝛ eſſētia d̓eiin infinitū excedit: nō ſolū oīa corꝑa quoꝝ ſuntfātaſmata: ſed etiā oēm intelligibile creaturam.Oportet aūt cū intellectus hoīs eleuatur ad altiſſimā diuine eēntie viſionē: vt tota mētis intētio illuc aduocetur: ita .ſ. vt nihil intelligat aliudex fātaſmatibus: ſꝫ totaliter feratur in deū. Impoſſibile eſt ergo vt in pn̄ti videat homo dei eēntiaꝫ ſine abſtractiōe a ſēſibus. Uidit aūt paulusdeū tūc mediāte lumine glorie: ſine quo ab intellectu creato deus videri nō poteſt. Quod lumēdupl̓r participari pōt. Uno modo per modū ſorme ꝑmanētis: ⁊ ſic ꝑticipatio facit beatos in patria. Alio modo per modū paſſionis trāſeuntis:ſicut ſit in ꝓphetia quo ad illuſtrationē: ⁊ ſic fuita paulo illud lumē tunc ꝑticipatū. Unde nō ſuitſimpl̓r beatus: qꝛ de rōe beatitudinis eſt ſtatusſeu ꝑmanentia: ſed fuit beatus ẜm quid. Poſtqͣꝫaūt paulus ceſſauit videre dei eēntiā: memor fuit illoꝝ que in illa. viſione cognouerat per aliqͣsſpēs intelligibiles habitual̓r. Ex hoc in eius intellectu relictas ſicut etiā abeunte ſēſibili remanēt alique impreſſiōes in aīa: ad quas poſtea cōuertēs ſe aīa memoratur: vnde nec tota illaꝫ cognitiōem cogitare poterat: aut verbis expͥmere.¶ De cognitiōe que pertinet ad ſapiētiamCapitulum. ¶ SeptimumIcut audiuimusſic ⁊ vidimus in ciuitate dn̄i virtutūin ciuitate dei nr̄i: deus fūdauit eamin eternū. p̄s. xlvij. Loquitur ꝓpheta in perſonaꝯprehēfoꝝ: qui ſicut hic exiſtētes in ciuitate dn̄ivirtutum .i. ſtatu eccleſie militātis: audierūt magna et multa bona haberi a ſanctis in patria ſuꝑna: ſic modo vidēt ⁊ poſſidēt. Et ē ſimilitudo ingenere n̄ ī ꝑticulari. Naꝫ nec auris audiuit necoculus vidit hic: nec in cor hoīs aſcēdit: que preparauit deus diligētibus ſe in ciuitate ſuꝑne hieruſalē: vt ait apl̓s. i. Corī. ii. In cuius figurā hētur. iij. reg. x. ⁊. ij. parali. ix. ꝙ regīa ſabba veniēsde terra ſua: audita fama Salomonis in hirl̓m:cū vidiſſet magnificētiā eius ⁊ ſapiētiā: ordineꝫdomus ſue: ſibiqꝫ aſtantiū cibos: et veſtes ⁊c̄ preadmiratiōe quaſi deficiēs inquit. Uerus eſt ſermo quē audiui in terra mea ſuper ſermonibustuis: et vidi oculis meis et probaui ꝙ media ꝑsmihi nūciata non fuerit. Beati ſerui tui qui ſtātcorā te ſēper. Iſta regina ſignificat eccleſiā collectā de gentibus militātē: que multa audit hicde ſalomone ſapiētiſſimo dn̄o ieſu xp̄o vere pacifico magnalia. Sꝫ cuꝫ ꝑuenit ad ſuꝑnā hirl̓mvbi manifeſtat ipſe gloriā ſuā. Uidet experiētianulla maiora bona in eo qͣꝫ hic audierit: ⁊ fapiētie eius glorie ſctōꝝ ⁊ refectiōis ſeu fruitiōis: vtvere ſint beati qui ſtant corā eo. Aꝑte igitur di-

cere valēt. Sicut audiuimus ⁊cͣ. vbi notāduꝫ ꝙtria audiuimus de ſuꝑna gloria. Primo deū eēbeatū ⁊ quēlibet. ibi applicatū. ¶ Secūdo deūeſſe trinum et vnum. ¶ Tertio talem ſtatum eēperpetuatum.c§. I.Quod audierimus deum fore beatū: pꝫ ex his que dicit apl̓s .i. ad Thivlti. Oſtēdit beatus ⁊ ſolus potēs rex regū ⁊ dominus dn̄antiū: qui habet immortalitatē ſolus.i. immutabilē. Deū aūt eſſe beatū ꝓbat. b. Thoin primo cōtra gētiles. c. cēteſimo tribus ratiōi.bus: quarū pͥma eſt. Per beatitudinē om̄e deſideriū quietatur: ea .n. habita nil aliud reſtat deſirādū: cū ſit vltimus finis. Oportet igitur eū eſſebeatū quiⁱ ꝑfectus eſt quātū ad oīa que deſiderare poteſt. Un̄ Boetius dicit: ꝙ beatitudo eaſtatus oīum bonorū aggregatiōe ꝑfectus. Sedtalis eſt diuina ꝑfectio: que oēꝫ ꝑfectiōeꝫ in quadā ſimplicitate app̄hēdit. In genere .n. cauſe efficiētis fit reductio ad vnā cauſā primā: que d̓ueeſt: a quo ſūt om̄es res: ne ſit ꝓceſſus in infinit.Oportet igitur ꝙ quicquid actum eſt in quacqꝫ re: illa inuenire eminētius in deo qͣꝫ in illa recum cauſa ſit nobilior effectu in quātum cauſaeſt: ergo deus eſt perfectiſſimus habēs in ſe oēꝫperfectionem: vnde moiſi deſiderāti faciem ſeugloriam ſuam videre ait exo. xxxiij. Ego oſtēdātibi omne bonum. Et cōmentator: et ſi infidelisdicit ꝙ perfectiones omnium rerum ſūt in deo.Habetigitur omnia bona que poſſunt deſiderarī: vnde beatus eſt. Secūda ratio eſt. Illud eſtmaxime deſideratum vel volitum ab intellectuali natura: quod eſt perfectiſſimuꝫ in illa: et hoceſt eius beatitudo. Perfectiſſimū āt in vnoquoqꝫ eſt perfectiſſima operatio eius. Nam potētia⁊ habitus per actus perficiūtur. Unde phūs dicit felicitate eſſe operationē perfectam: perfectōaūt operationis dependet ex quatuor. Primoex ſuo genere vt .ſ. ſit manēs in ipſo operāte. Dico aūt operationē in ipſo operante manētem: ꝑquam non fit aliud preter ipſam operationē: ſic̄videre: audire ⁊ hiꝰ. Iſte .n. ſūt perfectiones eoꝝquoꝝ ſunt operationes. Et poſſunt eſſe vltimu:quia non ordinatur ad aliquod factuꝫ: quod ſitfinis. Oꝑatio vero vel actio ex qua ſequitur aliquid actu preter ipſam eſt perfectio operati nonoperātis. ⁊ cōparatur ad ipſum ſicut ad finē. Ettalis oꝑatō intellectualis nature n̄ eſt beatituſiue felicitas. Secūdo attēditur ꝑfectio oꝑatnis ex pͥncipio eius: vt .ſ. ſit altiſſime potētie: vnẜm oꝑationē ſēſus n̄ ē nobis felicitas ſꝫ ẜm oꝑationē intellectus ⁊ habitū ꝑfecti. Tertio attēditex oꝑatiōis obiecto: ⁊ ꝓpter hoc in nobis vltimafelicitas eſt intelligēda altiſſimum intelligibile.Quarto attēdit̉ ex forma oꝑatōis: vt .ſ. ꝑſecte: ſacil̓r: firmiter: ⁊ d̓lectabil̓r operetur Talis auteꝫē dei operatio: cū ſit intelligens: et ſuus intelle-