Titulus.X.
non qͣꝫtum ad ſūmum contēplationis gradum.Unde ⁊ Maria ꝑ quam ſignificatur contemplatiua: deſcribitur ſecus pedes dn̄i ſedens. Nō .n.pōt homo ita continue exerceri in oꝑibus miſericordie corꝑalibus vel ſpūalibus: qd̓ ꝑtinꝫ ad actiuā: quia non habet ſemꝑ modum ꝑatum ad exhibendū elemoſynam: vel ad docenduꝫ ſicut habet viam ꝑatam ad legendū: orādū: meditandū⁊ hiꝰ. que ꝑtinent ad contēplatiuam. Tertia ratōeſt: quia maior eſt delectatio ꝯtemplatiue qͣꝫ actiue. Unde. b. Aug. dicit ꝙ Martha que deſignatactiuā: turbabat: maria epulabat̉. Un̄ de ſapīa q̄guſtat̉ in ꝯtemplatōne dicit̉ Sapīe. viij. Nō habet amaritudinē conuerſatio illius neqꝫ tediumꝯuictus illius: ſed gaudiū. Et Greg. ſuꝑ Ezech.dicit ꝙ contēplatiua vita amabilis valde dulcedo eſt. Eſt enī delectabilis ẜm. b. Tho. vbi ſupraq. clxxx. arti. vij. Et rōne obiecti: in qͣꝫtum .ſ. quisper eā intuetur vt cūqꝫ rem amaram .ſ. deum ſicut delectatur quis videndo amicū dilectum.Secundo rōne ipſius actus: quia vnicuiqꝫ ē delectabilis oꝑatio conueniens ei ẜm ꝓpriam naturam vel habitū. ¶ Sed ſpeculatio veritatis cōuenit homini ẜm ꝓpriam naturam in qͣꝫtum animal rōnale. Tertio adhuc fit magis delectabileiſtud: ſi habeat habitū ſapientie vel ſcientie: ex qͦaccidit ꝙ ſine difficultate ꝯtemplat̉. Et ꝯtemplatio quidem diuinoꝝ ⁊ ſi in via imꝑfecta ſit: eſt tamen delectabilior omni alia ſpeculatione veritatis qͣꝫtumcūqꝫ perfecta. vn̄ ph̓s. Accidit circa iltas honorabiles exiſtentes ſubſtatias minoresnobis exiſtere rhetoricas. Sꝫ ⁊ ſi modicū attingamus eas tn̄ ꝓpter honorabilitatē cognoſcēdidelectabilius etiaꝫ aliquid hn̄t qͣꝫ etiam nos oīa.Quarta ratīo eſt: quia in contēplatiua homo eſtmagis ſibi ſufficiens: qꝛ paucioribus ad eam indiget qͣꝫ in actiua: in qua eget adiutorio alioꝝ vipoſſit exercere eam. Unde xp̄s Luc. x. Marthaſolicita es ⁊ turbaris erga plurima .ſ. circa q̄ verſatur et quibus indiget. Quinta qꝛ contemp latiua magis ꝓpter ſe diligitur .ſ. vt deus cognoſcat̉⁊ veritas que ꝑficit intellectū vt amet̉ vbi figit̉ſed actiua ad aliud ordinat̉ .ſ. ad ſubueniendū ꝓximo nec ibi figit̉ ſed vt ꝓximus inde in deū ꝓficiat. Un̄ in p̄s. xxvi. Unam petij a dn̄o hāc requiram vt inhabitem in domo dn̄i oībus diebus vite mee: vt videam voluntatē dn̄i. Et xp̄s Luc. x.Unū eſt neceſſariū. Unūquodqꝫ aūt ꝑfectius eſtqd̓ eſt ꝑ ſe: qͣꝫ quod ꝓpter aliud: ſicut finis magisqͣꝫ ea que ſunt ad finē: vt ſanitas melior medicina que ordinatur ad illā. Sexta: quia ꝯtemplatiua conſiſtit in quadā vacatione ⁊ quiete: ẜm illud p̄s. xlv. Uacate ⁊ videte quoniā ſuauis ē deq. d. Non poteſtis videre ⁊ guſtare qͣꝫ ſuauis eſtdeus: quod ꝑtinet ad contemplationē: niſi vacado ⁊ ceſſando ab oꝑibus. Sed actiua cōſiſtit inmotu: ſicut dicitur plato cuilibꝫ: ꝓuer. vi. Diſcurre: feſtina: ſuſcita amicū tuū: ne des ſomnū ocu-
lis tuis. Perfectior aūt eſt quies qͣꝫ motus ceteris paribus. Un̄. b. Aug. dicit in. xix. de ciui. dei.Ocium ſanctu .ſ. contēplatiue vite: querit charitas veritatis .ſ. diuine: cui maxime intēdit contēplatiua. Et ſignāter dicit ociū ſanctum ad excludendū ociū pigritie: qd̓ ē malū ⁊ ſentina omniūvicioꝝ. Unde. b. Bern̄. ait. Uacare deo n̄ ē ociuꝫſ. malum: ſed negociū negocioꝝ. Eſt enim exercitium vite beate. Secundū illud. b. Augu. in finede ciui dei. Ibi vacabimus ⁊ videbimus. Uidebimus ⁊ amabimus. Amabimus ⁊ laudabimꝰ ſine fine. Septima rō eſt: quia ꝯtemplatiua eſt ẜmdiuina. Actiua ẜm humana. Quis autē dubitatdiuina humanis preferēda: ſicut creator creature. Unde. b. Aug. ſuper Io. In prīcipio erat verbum: ecce qd̓ Maria audiebat .i. contemplatiuacui vacat .ſ. audiēdo diuina. Et verbum caro factum eſt. Ecce cui Martha miniſtrabat .i. actiuſ. humanitati egenti ſubueniendo. Ip̄a etiam cōſideratio myſterioꝝ xp̄i .ſ. natiuitatis: vite: paſſionis: ⁊ hiꝰ ad contemplationē pertinet: manu ducentes nos ad contemplationē diuinitatis: ſcd̓millud qd̓ canitur in p̄fatiōe. Dum viſibiliter deūcognoſcimus .i. myſteria humanitatis: per huncinuiſibilē amorē rapiamur. Octaua ratio: qꝛ cōtemplatiua eſt magis ẜm id qd̓ eſt ꝓprium homini .i. ẜm intellectū. In oꝑationibus aūt vite actiue cōicant nobis etiam vires inferiores que ſūtꝯmunes nobis ⁊ brutis. Unde in p̄s. Poſtqͣꝫ poſuit id qd̓ eſt cōmune nobis ⁊ brutis: dicēs. Pmines ⁊ iumenta ſaluabis dn̄e: ſubdidit poſt: qͥeſt ſpeciale homini .ſ. In lumine tuo videbimuslumen. Unde ⁊ ip̄a cōtemplatiua vita tranſfertad quandā mentis libertatē vires inferiores: q̄deſeruiunt actiue in moderatione paſſionū: ⁊ inalijs habent quandā ſeruitutem. Un̄ ⁊ Boe. deph̓ica conſolatione ait. Liberiores aīas neceſſeeſt cum ſe in mētis diuine ſpeculatione conſeruent: minus vero cum dilabūtur ad corporaliaEt. b. Greg. dicit ſuper Ezech. ꝙ actiua vita ſeruitus: cōtemplatiua libertas vocat̉. Nonā cauſam ẜm. b. Tho. pōit Chriſtus .ſ. quia diuturniorcum dixit. Maria optimam partē elegit que nōauferetur ab ea. Ubi beatus Augu. Non tamenmalam elegit Martha. Sed illa Maria meliorem. Audi vnde meliorem: quia non aufereturab ea. Auferetur quandoqꝫ onus neceſſitatis .i.opus ī quo exercetur actina ſcilicet paſcere eſurientem: docere ignorātem ⁊ huiuſmodi: q̄ ſunthic neceſſaria. Sed in vita beata iſta indulgētunon habetur: ſed eterna eſt dulcedo veritatis: qͥhabetur ibi: qd̓ pertinet ad contemplationem¶ Quāuis aūt non ſit idem modus ꝯtempladiin via quia ⁊ patria: quia hic imꝑfectus: tamē dicitur manere contemplatiua in alia vita ⁊ nō auferri rōne charitatis: in qua habet principium ⁊finem. Unde. b. Greg. dicit ſuper Ezechiele: ꝙꝯtemplatiua hic īcipitur: vt ī futuro perficiatur.