Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.X.

virtuoſi non cadunt paſſiones. Peripatetici v̓oaſſerebant in ſapiente cadūt paſſiones ſeddeducitur ab eis. .i. ſuꝑatur eis acꝗeſcendo: vtꝗd agat ꝯtra rationem ſi motus eaꝝ ſentiat. Etdicit. b. Aug. in. ix. de ci. dei: iſta ꝯtrouerſia magis erat in voce qͣꝫ in re. qd̓ dicebāt ſtoici inanimo fapiētis cadere paſſiones: intelligebantqͣꝫtum ad ꝯſenſū ꝯtra rōnem: qͣꝫtum ad motusEt antiꝗtus ph̓i vocabant̉ ſapientes. Primꝰ aūtvt dicit. b. Aug. de ciui. dei inuenit iſtud nomēphūs. fuit Pithagoras interrogatus de ſuafeſſione: nomē ſapientis videret̉ ſibi nomenarrogantie: ſapientē ſe eſſe dixit: ſꝫ philoſophūi. amatorē ſapientie. Sic enim interptatur phūsDicitur enim philoſophus a philos grece qd̓ latine eſt amor: Sophia grece quod latine dicitur ſapiētia: inde philoſophus amator ſapientieMagnam aūt penuriam mūdus habebat ho ſapientū. dicit. b. Aug. qn̄ ſolum ſeptē mundiſapientes fuiſſe quodam tꝑe deſcribuntur. Quitn̄ ipſi ſuo humiles erant: p̄ferentes aliosſibi. Unde Tholo. ait. Inter fapiētes ille ſapientior: humilior. In hꝰ exmplū narrat Ualeriꝰmaximus li. iiij. cuꝫ quadā vice piſcatoribusretiā iacētibus capiēdis piſcibus: quidā emitiacturā illam illa vice certo p̄cio. Iactatis retibus ceperunt menſam auream. Qua educta orta eſt queſtio cuius eſſe deberet: aſſerente emptore ſua fore: quia emerat iacturā illam qua captaerat. Piſcatores econtra: quia intenderūt vedere capturam piſciū non aliud. Demū ꝯſulentſuꝑ hoc Appollinem delphicū. Rn̄dit .ſ. diabolus per idolum illud. Illam menſā debere dariſapientiori hutus mūdi. Et ſapientior iudicatusē. Tales Mileſius: ei miſſa eſt. Qui ex humilitate reputans biantem ſapientiorē eo miſit ſibieandē. Et ip̄e ſimiliter alteri ex. vij. quem eſtimauit magis ſapientem. Tandē ad vltimū ex. vij.delata vni dictus ē Solon: qui nec ſibi retinuit: ſed dedicauit in templo Apollinis dicebat̉ deus ſapientie. Aurea menſa ſignificat ip̄aſapīam que deo attribuēda eſt: qua vt dr̄ Ecc̄i. īOmnis ſapientia a dn̄o deo eſt: cum illo fuit: eteſt ante euū. Iſta tamen ſapīa acquiſita ꝓut comprehendit cognitione diuinoꝝ etiam virtutesmorales acquiſitas: non ſufficit ad ſalutē. Propterea ait dn̄s HPiere. ix. Non gloriet̉ ſapiens inſapientia ſua: qꝛ .ſ. non ſaluat. Sed ſapīa hꝰ: ꝓutcomp̄hendit virtutes infuſas cum gr̄a: deducitad claritatē eternam: vt dr̄ Sap̄. vi. Et ſic videt̉ſumi in libris ſapiētialibus: in quibus freq̄nterſit mētio de ſapiētia ꝑmaxime in li. ſapientie avi. c. vſqꝫ ad nonū: vbi ponūtur excellētie eiuseffectus: vt ibi eſt in ea .ſ. ſapīa ſpūs intellegentiamultiplex: vnicus ⁊c̄. Et infra inter cetera dicit̉.Sobrietatē prudentiā docet iuſticia virtutēid eſt fortitudinē: ꝗbus in vita nil vtilius hominibus. Patet aūt has eſſe virtutes cardinales.

Et ſuꝑius ait: amicos dei ꝯſtituit qd̓ fit charitatē. Uel melius ẜm. b. Lho. 2ᵉ. q. xlv. art. vi.Illa oīa intelligūtur de ſapīa increata: que pͥmaſe nobis vnit donū charitatis. Et ex hoc reuelat myſteria nobis: quoꝝ cognitio eſt ſapiētia infuſa. Un̄ ſapientia infuſa que eſt donū: eſt cauſa charitatis: ſꝫ effectus eius. Et qꝛ ſapīa ꝯtrariatur ſtulticie: ſicut in ſcriptura ſacra ſapiēs dr̄ virtuoſus ẜm virtutes infuſas: ita ſtultus ſeu inſipiens vicioſus. Et de hac ſapīa virtute gn̄ali dic̄b. Amb. in li. de fuga ſeculi. Sapiens nunqͣꝫ ē inanis: ſꝫ ſemꝑ habet in ſe amictu prudētie: dicere pōt: iuſticiā īduebam iudiciū. Hec ſūt interna mentis velamina: que nemini pn̄t auferri niſi quē ſua culpa diſpoliat: his ſpoliatus adā nudus inuētus ē: hn̄tur hec de pe. di. ij. ſapiēs. Hīc lactantius in. iij. inſtituti. Quicūqꝫ vult eſſe ſapiens atqꝫ beatus: audiat dei vocem: ſacramentuꝫ natiuitatis ſue norit: vtriuſqꝫ natiuitatis xp̄idiuine hūane: humana cōtēnat: diuina ſuſcipiat: vt ſummū bonū illud ad qd̓ natus ē valeat adipiſci: hec ille. Et hoc eſt qd̓ xp̄s ait. Math.vij. Omnis qui audit verba mea facit ea: ſimil̓eſt homini ſapienti qui edificauit domū ſuaꝫ ſupra petram ⁊c̄.Tertia ſapientia que ēpropriā bonoꝝ: virtus ſpālis diſtinctta a ceterꝭeſt illa que ponitur primū excellentius donuꝫvnū ex ſeptem donis ſpūs ſancti: quo dr̄ Iſa.xi. Requieſcet ſuꝑ eum ſpūs ſapīe intellectus⁊c̄. Sona .n. ſpūs ſancti vt dictū eſt ſupra: ſūt virtutes medie: inter virtutes cardinales ꝗbus ſūtexcellētiores. theologicas ꝗbus ſūt inferiores ſi ſint realiter diſtincte: ita tn̄ ſunt ꝯnexe:habet iſtas illas habeat: qui vna careat nullapoſſideat. Et ſimiliter donis. Differt aūt hecſapientia non ſolū a ſcientia que ē cognitio diuinoꝝ naturalis .i. que viam naturalē habet̉: ꝗahec infuſa a deo: illa acquiſita ſtudiū. Sꝫ etiaꝫdiffert a fide: qua habetur cognitio diuinoꝝ ſuꝑnaturalis: ſi vtraqꝫ a deo. Nam ad fidem ꝑtitaſſentire veritati diuine reuelate ẜm ſeip̄am. Sad ſapīe donū ꝑtinet ẜm regulas diuine verūtis: habere iudiciū in rebus diuinis ſpeculādi humanis agendis. Un̄ ſapīa donum preſupnit fidem: quia vnuſquiſqꝫ bene iudicat queuit. Differt etiam a ſapiētia que numeratur intergr̄as gratis datas i. Corin. xij. Ubi dicitur. Alijdatur ſpm̄ ſermo ſapīe ⁊cͣ. quia illa pōt eſſemunis bonis malis: ꝑtinet ad eam diuina cognoſce̓: non acquiſitionē: ſed infuſionē: et itacopioſe pōt alios inſtruere de diuinis efficaciter: fidei aduerſarios refellere rōnibus ꝓbabilibus. Hec aūt ſolū in bonis reꝑitur guſtuuinoꝝ quo ad neceſſaria ad ſalutē. Dicit aſapientia iſta aliquando pietas: ſcd̓m illud Iob.xxviij. Ecce pietas ipſa eſt ſapīa ſcd̓m tranſlatio-