Titulus.X.
virtuoſi non cadunt paſſiones. Peripatetici v̓oaſſerebant ꝙ in ſapiente cadūt paſſiones ſed nōdeducitur ab eis. .i. n̄ ſuꝑatur eis acꝗeſcendo: vtꝗd agat ꝯtra rationem ⁊ ſi motus eaꝝ ſentiat. Etdicit. b. Aug. in. ix. de ci. dei: ꝙ iſta ꝯtrouerſia magis erat in voce qͣꝫ in re. Nā qd̓ dicebāt ſtoici inanimo fapiētis n̄ cadere paſſiones: intelligebantqͣꝫtum ad ꝯſenſū ꝯtra rōnem: n̄ qͣꝫtum ad motusEt antiꝗtus ph̓i vocabant̉ ſapientes. Primꝰ aūtvt dicit. b. Aug. de ciui. dei ꝗ inuenit iſtud nomēphūs. fuit Pithagoras ꝗ interrogatus de ſua ꝓfeſſione: cū nomē ſapientis videret̉ ſibi nomenarrogantie: n̄ ſapientē ſe eſſe dixit: ſꝫ philoſophūi. amatorē ſapientie. Sic enim interptatur phūsDicitur enim philoſophus a philos grece qd̓ latine eſt amor: ⁊ Sophia grece quod latine dicitur ſapiētia: inde philoſophus amator ſapientieMagnam aūt penuriam mūdus habebat horū ſapientū. dicit. b. Aug. qn̄ ſolum ſeptē mundiſapientes fuiſſe quodam tꝑe deſcribuntur. Quitn̄ ⁊ ipſi mō ſuo humiles erant: p̄ferentes aliosſibi. Unde ⁊ Tholo. ait. Inter fapiētes ille ſapientior: ꝗ ⁊ humilior. In hꝰ exmplū narrat Ualeriꝰmaximus li. iiij. ꝙ cuꝫ quadā vice piſcatoribusretiā iacētibus ꝓ capiēdis piſcibus: quidā emitiacturā illam ꝓ illa vice certo p̄cio. Iactatis retibus ceperunt menſam auream. Qua educta orta eſt queſtio cuius eſſe deberet: aſſerente emptore ſua fore: quia emerat iacturā illam qua captaerat. Piſcatores econtra: quia intenderūt vedere capturam piſciū non aliud. Demū ꝯſulentſuꝑ hoc Appollinem delphicū. Rn̄dit .ſ. diabolus per idolum illud. Illam menſā debere dariſapientiori hutus mūdi. Et ſapientior iudicatusē. Tales Mileſius: ⁊ ei miſſa eſt. Qui ex humilitate reputans biantem ſapientiorē eo miſit ſibieandē. Et ip̄e ſimiliter alteri ex. vij. quem eſtimauit magis ſapientem. Tandē ad vltimū ex. vij.delata vni ꝗ dictus ē Solon: qui nec ſibi eā retinuit: ſed dedicauit in templo Apollinis ꝗ dicebat̉ deus ſapientie. Aurea menſa ſignificat ip̄aſapīam que deo attribuēda eſt: qua vt dr̄ Ecc̄i. īOmnis ſapientia a dn̄o deo eſt: ⁊ cum illo fuit: eteſt ante euū. Iſta tamen ſapīa acquiſita ꝓut comprehendit cū cognitione diuinoꝝ etiam virtutesmorales acquiſitas: non ſufficit ad ſalutē. Propterea ait dn̄s HPiere. ix. Non gloriet̉ ſapiens inſapientia ſua: qꝛ .ſ. non ſaluat. Sed ſapīa hꝰ: ꝓutcomp̄hendit virtutes infuſas cum gr̄a: deducitad claritatē eternam: vt dr̄ Sap̄. vi. Et ſic videt̉ſumi in libris ſapiētialibus: in quibus freq̄nterſit mētio de ſapiētia ⁊ ꝑmaxime in li. ſapientie avi. c. vſqꝫ ad nonū: vbi ponūtur excellētie eius ⁊effectus: vt ibi eſt in ea .ſ. ſapīa ſpūs intellegentiamultiplex: vnicus ⁊c̄. Et infra inter cetera dicit̉.Sobrietatē ⁊ prudentiā docet iuſticia ⁊ virtutēid eſt fortitudinē: ꝗbus in vita nil vtilius hominibus. Patet aūt has eſſe virtutes cardinales.
Et ſuꝑius ait: ꝙ amicos dei ꝯſtituit qd̓ fit ꝑ charitatē. Uel melius ẜm. b. Lho. 2ª 2ᵉ. q. xlv. art. vi.Illa oīa intelligūtur de ſapīa increata: que pͥmaſe nobis vnit ꝑ donū charitatis. Et ex hoc reuelat myſteria nobis: quoꝝ cognitio eſt ſapiētia infuſa. Un̄ ſapientia infuſa que eſt donū: n̄ eſt cauſa charitatis: ſꝫ effectus eius. Et qꝛ ſapīa ꝯtrariatur ſtulticie: ſicut in ſcriptura ſacra ſapiēs dr̄ virtuoſus ẜm virtutes infuſas: ita ⁊ ſtultus ſeu inſipiens vicioſus. Et de hac ſapīa virtute gn̄ali dic̄b. Amb. in li. de fuga ſeculi. Sapiens nunqͣꝫ ē inanis: ſꝫ ſemꝑ habet in ſe amictu prudētie: ꝗ dicere pōt: iuſticiā īduebam ⁊ iudiciū. Hec ſūt interna mentis velamina: que nemini pn̄t auferri niſi quē ſua culpa diſpoliat: his ſpoliatus adā nudus inuētus ē: hn̄tur hec de pe. di. ij. ſapiēs. Hīc⁊ lactantius in. iij. inſtituti. Quicūqꝫ vult eſſe ſapiens atqꝫ beatus: audiat dei vocem: ſacramentuꝫ natiuitatis ſue norit: vtriuſqꝫ natiuitatis xp̄idiuine ⁊ hūane: humana cōtēnat: ⁊ diuina ſuſcipiat: vt ſummū bonū illud ad qd̓ natus ē valeat adipiſci: hec ille. Et hoc eſt qd̓ xp̄s ait. Math.vij. Omnis qui audit verba mea ⁊ facit ea: ſimil̓eſt homini ſapienti qui edificauit domū ſuaꝫ ſupra petram ⁊c̄.Tertia ſapientia que ēpropriā bonoꝝ: ⁊ virtus ſpālis diſtinctta a ceterꝭeſt illa que ponitur primū ⁊ excellentius donuꝫvnū ex ſeptem donis ſpūs ſancti: d̓ quo dr̄ Iſa.xi. Requieſcet ſuꝑ eum ſpūs ſapīe ⁊ intellectus⁊c̄. Sona .n. ſpūs ſancti vt dictū eſt ſupra: ſūt virtutes medie: inter virtutes cardinales ꝗbus ſūtexcellētiores. ⁊ theologicas ꝗbus ſūt inferioresq̄ ⁊ ſi ſint realiter diſtincte: ita tn̄ ſunt ꝯnexe: ꝙ ꝙhabet iſtas ⁊ illas habeat: ⁊ qui vna careat nullapoſſideat. Et ſimiliter d̓ donis. ¶ Differt aūt hecſapientia non ſolū a ſcientia que ē cognitio diuinoꝝ naturalis .i. que ꝑ viam naturalē habet̉: ꝗahec infuſa a deo: illa acquiſita ꝑ ſtudiū. Sꝫ etiaꝫdiffert a fide: qua habetur cognitio diuinoꝝ ſuꝑnaturalis: ⁊ ſi vtraqꝫ a deo. Nam ad fidem ꝑtitaſſentire veritati diuine reuelate ẜm ſeip̄am. Sad ſapīe donū ꝑtinet ẜm regulas diuine verūtis: habere iudiciū in rebus diuinis ſpeculādi⁊ humanis agendis. Un̄ ſapīa donum preſupnit fidem: quia vnuſquiſqꝫ bene iudicat queuit. Differt etiam a ſapiētia que numeratur intergr̄as gratis datas i. Corin. xij. Ubi dicitur. Alijdatur ꝑ ſpm̄ ſermo ſapīe ⁊cͣ. quia illa pōt eſſe cōmunis bonis ⁊ malis: ⁊ ꝑtinet ad eam diuina cognoſce̓: non ꝑ acquiſitionē: ſed ꝑ infuſionē: et itacopioſe ꝙ pōt alios inſtruere de diuinis efficaciter: ⁊ fidei aduerſarios refellere rōnibus ꝓbabilibus. Hec aūt ſolū in bonis reꝑitur cū guſtuuinoꝝ quo ad neceſſaria ad ſalutē. ¶ Dicit aſapientia iſta aliquando pietas: ſcd̓m illud Iob.xxviij. Ecce pietas ipſa eſt ſapīa ſcd̓m tranſlatio-