Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Citulus .IX.

teris vite: de pe. di. i. tres ſunt. Et hoc ſic declaratb. Tho. vbi ſupra arti. v. Iuſtificatio impij eſt quidam motus: quo mouetur hūaria mens a deo aſtatu peccati in ſtatū iuſticie: ſicut aūt ſe hꝫ corpꝰaliqd̓ motū localiter ab aliquo mouēte ad duosterminos .ſ. a quo ad quemuta ſe debet habereanima in motu iuſtificationis libeꝝ arbitriumSed in motu locali corpoꝝ manifeſtuꝫ eſt: itaſe habet corpus motu quod recedit a termino a accedit ad terminū ad quem: ita mēs hūana iuſtificatur: oportet motum liberi arbitrij recedat a peccato accedat ad iuſticiā. Receſſus aūt in motu liberi arbitrij ītelligitur perdeteſtationē ſicut acceſſus intelligitur deſiderium. Sic ergo oportet in iuſtificatione impijſit duplex liberi arbitrij motus. Unus quo tendat ī dei iuſticia quaſi terminū ad quem. Aliusquo tendat in deteſtationē peccati: vt terminuma quo recedit. Et ſi arguatur in ꝯtrarium ſic:ſi in iuſtificatione reꝗͥritur motus liberi arbitrijad deteſtationē peccati: oporteat ſingula deteſtari: tūc requireturmagnū tēpus ad recogitan ſingula: cum tn̄ iuſtificatio fiat in inſtāti vt dicetur. Rn̄dit. b. Tho. in tꝑe p̄cedente iuſtificationē: oportet homo ſingula peccata que commiſit deteſtetur quoꝝ memoria habet. Et ex taliꝯſideratione p̄cedenti ſequūtur in anima quidāmotus deteſtantes. Uniuerſaliter om̄ia peccatacōmiſſa: inter que etiā includūtur obliuioni tradita. Et qꝛ vt dr̄ de pe. diſt. vij. Apud deū nullaspatitur moras venie ꝯuerſio: ſubito ꝗs ꝯteritur iuſtificat̉. Debet tn̄ ſuꝑueniens ſingula pec§. IIII.cata recogitare deteſtari ẜm pe.Ex predictis tribus ſequitur quartum .ſ. peccatoꝝ remiſſio: que vtiqꝫ īinſtāti ſit ſicut infuſio gr̄e. Un̄ glo. ſuꝑ illud Actꝭ.ij. Factus eſt repēte de celo ſonus tanqͣꝫ aduenietis ſpūs vehementis: dicit glo. Neſcit tarda molimina ſpūs ſancti gr̄a. Hoc autē ſic declarat. bTho. vbi ſupra arti. vij. Tota iuſtificatio impij originaliter ꝯſiſtit in infuſione gr̄e. Per eam enimlibeꝝ arbitriū mouetur: culpa remittitur. Gratie aūt infuſio ſit in inſtāti abſqꝫ ſucceſſione. Cuius eſt quia aliqua forma ſubito imprimatur ſubiecto: ꝯtingit ex hoc ſubiectum noneſt diſpoſitū: agens indiget tꝑe ad hoc ſubiectū diſponat. Un̄ videmus quia diaphonū eſtſubito diſpoſitū ad recipiendū lumē: ſubito illuminatur a corꝑe lucido in actu. Dictū eſt aūt ſupra: deus ad hoc gr̄am infundat aīe: non requirit aliquam diſpoſitionē niſi quā ſacit. Facitaūt huiuſmodi diſpoſitionē gr̄e: qn̄qꝫ quide paulatim ſucceſſiue vt dictū ē ſupra. Ꝙͣ enim agēsnaturale poſſit ſubito diſponere materiā: ꝯtingit ex hoc aliqua indiſpoſitio eius qd̓ reſiſtit īmateria citius diſponit̉. Cum igitur virtus diuina ſit infinita: poteſt qͣꝫtumcūqꝫ materiā creatam

ad formam diſponere: multo magis liberum arbitriū hoīs cuius motus pōt eſſe inſtantaneusẜm naturā. Sic igitur iuſtificatō impij fit a deoīſtanti. Motus igit̉ liberi arbitrij in iuſtificatiōeꝯcurrens eſt ꝯſenſus ad deteſtandū peccatuꝫaccedendū ad deum: qui quidē ꝯſenſus ſubitofit. Contingit aūt precedit aliqua deliberatio:que eſt de ſubſtantia iuſtificatiōis: ſed via in iuſtificationē: ſicut motus localis eſt viā ad illuminationē alteratio ad generationē. Libeꝝ etisarbitriū in iuſtificatione ſimul deteſtat̉ peccat. ꝯuertit ſe ad deū: ideo enim deteſtat̉ peccatumqꝛ eſt cōtra deū ſicut corpus qd̓ mouetur ſimurecedit a termino a quo accedit ad terminumad quē. Notandū etiam qͣꝫuis iſta quatuorſint ſimul tꝑe qm̄ fiunt in inſtanti ordine tn̄ nature gr̄e infuſio que eſt omniū aliorū trium: eſtprior ſicut eſt prior effectu: hoc ex ꝑte dei iuſtificantis. Sed ex parte hoīs iuſtificati videturprior remiſſio culpe: qͣꝫ infuſio gr̄e ordīe nature.Datur exemplū in ſole. Nam ſol ſuā lucē oꝑat̉ad remouendū tenebras. Et ex ꝑte quideꝫ ſolisprius eſt illuminare: qͣꝫ remouere tenebras. Exparte aūt aeris illuminādi prius ē purgare tenebras qͣꝫ conſeꝗ lumē ordine nature qͣꝫuis ſimulſint tꝑe. Et ẜm hoc intelligit̉ illud. b. Amb. xxxij.q. i. renūciatur improbitati: ſtatim aſſiſtit virtus. Egreſſus enim malicie: v̓tutis oꝑat̉ ingreſſum. Eodēqꝫ ſtudio quo viciū excluditur: innoitia copulatur.Notandum antemimpij eſt maximū opus dei: ẜm magnitudinē eiꝰquod fit eſt aliquo miraculoſū. Quantumad primū aliqd̓ opus dr̄ magnū ex ꝑte mōi agēdi: ſic opus creationis eſt maximū: in quo ex nihilo fit aliꝗd. Secūdo modo dr̄ opus magnuꝓpter magnitudinē eius qd̓ fit. Et ẜm hoc mē opus iuſtificationis impij: terminat̉ ad bonūeternū diuine ꝑticipationis: qͣꝫ creatio celi terre que terminat ad bonuꝫ nature mutabilis. Et cum Aug. dixiſſet: magis ex impio fiat iuſtꝰqͣꝫ creare celū terrā: quaſi rōnem aſſignās ſubdit. Celum .n. terra tranſibit. Predeſtinatorumaūt ſalus iuſtificatio ꝑmanebit. Sciendū etiāmagnū qd̓ ſit dicitur aliꝗd dupl̓r. Uno abſolute. Et hoc donū glorie ē maius dono gr̄eiuſtificantis impiū. Et ſic etiā ſanctoꝝ glorificatio ē maius qͣꝫ iuſtificatio impij. Alio dicituraliquid magnū quātitate ꝓportionis: ſicut dicitmōs ꝑuus miliū magnū. Et hoc donūiuſtificantis impiū: ē maius qͣꝫ donū beatificatis iuſtū: qꝛ plus excedit dignitatē impij donūgr̄e: impius erat dignus pena: qͣꝫ donum gl̓e dignitatē iuſti: ex hoc ip̄o eſt iuſtificatus eſt dignus gloria. vn̄. b. Augu. ibidem dicit. Iudicatpōt. Utꝝ maius ſit angelos iuſtos creare: qͣꝫ impios iuſtificare. Certe ſi equalis ē vtrūqꝫ potētie