Citulus .IX.
teris vite: de pe. di. i. tres ſunt. Et hoc ſic declaratb. Tho. vbi ſupra arti. v. Iuſtificatio impij eſt quidam motus: quo mouetur hūaria mens a deo aſtatu peccati in ſtatū iuſticie: ſicut aūt ſe hꝫ corpꝰaliqd̓ motū localiter ab aliquo mouēte ad duosterminos .ſ. a quo ⁊ ad quemuta ſe debet habereanima in motu iuſtificationis ꝑ libeꝝ arbitriumSed in motu locali corpoꝝ manifeſtuꝫ eſt: ꝙ itaſe habet corpus motu quod recedit a termino aqͦ ⁊ accedit ad terminū ad quem: ita ⁊ mēs hūana cū iuſtificatur: oportet ꝙ ꝑ motum liberi arbitrij recedat a peccato ⁊ accedat ad iuſticiā. Receſſus aūt in motu liberi arbitrij ītelligitur perdeteſtationē ſicut acceſſus intelligitur ꝑ deſiderium. Sic ergo oportet in iuſtificatione impij ꝙſit duplex liberi arbitrij motus. Unus quo tendat ī dei iuſticia quaſi terminū ad quem. Aliusquo tendat in deteſtationē peccati: vt terminuma quo recedit. ¶ Et ſi arguatur in ꝯtrarium ſic:ſi in iuſtificatione reꝗͥritur motus liberi arbitrijad deteſtationē peccati: cū oporteat ſingula deteſtari: tūc requireturmagnū tēpus ad recogitandū ſingula: cum tn̄ iuſtificatio fiat in inſtāti vt dicetur. Rn̄dit. b. Tho. ꝙ in tꝑe p̄cedente iuſtificationē: oportet ꝙ homo ſingula peccata que commiſit deteſtetur quoꝝ memoria habet. Et ex taliꝯſideratione p̄cedenti ſequūtur in anima quidāmotus deteſtantes. Uniuerſaliter om̄ia peccatacōmiſſa: inter que etiā includūtur obliuioni tradita. Et qꝛ vt dr̄ de pe. diſt. vij. Apud deū nullaspatitur moras venie ꝯuerſio: cū ſubito ꝗs ꝯteritur ⁊ iuſtificat̉. Debet tn̄ ſuꝑueniens ſingula pec§. IIII.cata recogitare ⁊ deteſtari ẜm pe.Ex predictis tribus ſequitur quartum .ſ. peccatoꝝ remiſſio: que vtiqꝫ īinſtāti ſit ſicut infuſio gr̄e. Un̄ glo. ſuꝑ illud Actꝭ.ij. Factus eſt repēte de celo ſonus tanqͣꝫ aduenietis ſpūs vehementis: dicit glo. Neſcit tarda molimina ſpūs ſancti gr̄a. Hoc autē ſic declarat. bTho. vbi ſupra arti. vij. Tota iuſtificatio impij originaliter ꝯſiſtit in infuſione gr̄e. Per eam enimlibeꝝ arbitriū mouetur: ⁊ culpa remittitur. Gratie aūt infuſio ſit in inſtāti abſqꝫ ſucceſſione. Cuius rō eſt quia ꝙ aliqua forma ſubito nō imprimatur ſubiecto: ꝯtingit ex hoc ꝙ ſubiectum noneſt diſpoſitū: ⁊ agens indiget tꝑe ad hoc ꝙ ſubiectū diſponat. Un̄ videmus ꝙ quia diaphonū eſtſubito diſpoſitū ad recipiendū lumē: ſubito illuminatur a corꝑe lucido in actu. Dictū eſt aūt ſupra: ꝙ deus ad hoc ꝙ gr̄am infundat aīe: non requirit aliquam diſpoſitionē niſi quā ſacit. Facitaūt huiuſmodi diſpoſitionē gr̄e: qn̄qꝫ quide paulatim ⁊ ſucceſſiue vt dictū ē ſupra. Ꝙͣ enim agēsnaturale n̄ poſſit ſubito diſponere materiā: ꝯtingit ex hoc ꝙ aliqua indiſpoſitio eius qd̓ reſiſtit īmateria citius diſponit̉. Cum igitur virtus diuina ſit infinita: poteſt qͣꝫtumcūqꝫ materiā creatam
ad formam diſponere: multo magis liberum arbitriū hoīs cuius motus pōt eſſe inſtantaneusẜm naturā. Sic igitur iuſtificatō impij fit a deoīſtanti. Motus igit̉ liberi arbitrij in iuſtificatiōeꝯcurrens eſt ꝯſenſus ad deteſtandū peccatuꝫ ⁊accedendū ad deum: qui quidē ꝯſenſus ſubitofit. Contingit aūt ꝙ precedit aliqua deliberatio:que n̄ eſt de ſubſtantia iuſtificatiōis: ſed via in iuſtificationē: ſicut motus localis eſt viā ad illuminationē ⁊ alteratio ad generationē. Libeꝝ etisarbitriū in iuſtificatione ſimul deteſtat̉ peccat.⁊ ꝯuertit ſe ad deū: ideo enim deteſtat̉ peccatumqꝛ eſt cōtra deū ſicut corpus qd̓ mouetur ſimurecedit a termino a quo ⁊ accedit ad terminumad quē. ¶ Notandū etiam ꝙ qͣꝫuis iſta quatuorſint ſimul tꝑe qm̄ fiunt in inſtanti ordine tn̄ nature gr̄e infuſio que eſt cā omniū aliorū trium: eſtprior ſicut cā eſt prior effectu: ⁊ hoc ex ꝑte dei iuſtificantis. Sed ex parte hoīs iuſtificati videturprior remiſſio culpe: qͣꝫ infuſio gr̄e ordīe nature.Datur exemplū in ſole. Nam ſol ꝑ ſuā lucē oꝑat̉ad remouendū tenebras. Et ex ꝑte quideꝫ ſolisprius eſt illuminare: qͣꝫ remouere tenebras. Exparte aūt aeris illuminādi prius ē purgare tenebras qͣꝫ conſeꝗ lumē ordine nature qͣꝫuis ſimulſint tꝑe. Et ẜm hoc intelligit̉ illud. b. Amb. xxxij.q. i. Cū renūciatur improbitati: ſtatim aſſiſtit virtus. Egreſſus enim malicie: v̓tutis oꝑat̉ ingreſſum. Eodēqꝫ ſtudio quo viciū excluditur: innoitia copulatur.Notandum antemimpij eſt maximū opus dei: ẜm magnitudinē eiꝰquod fit ⁊ eſt aliquo mō miraculoſū. Quantumad primū aliqd̓ opus dr̄ magnū ex ꝑte mōi agēdi: ⁊ ſic opus creationis eſt maximū: in quo ex nihilo fit aliꝗd. Secūdo modo dr̄ opus magnuꝓpter magnitudinē eius qd̓ fit. Et ẜm hoc mē opus iuſtificationis impij: q̄ terminat̉ ad bonūeternū diuine ꝑticipationis: qͣꝫ creatio celi ⁊ terre que terminat ad bonuꝫ nature mutabilis. Etiō cum Aug. dixiſſet: ꝙ magis ex impio fiat iuſtꝰqͣꝫ creare celū ⁊ terrā: quaſi rōnem aſſignās ſubdit. Celum .n. ⁊ terra tranſibit. Predeſtinatorumaūt ſalus iuſtificatio ꝑmanebit. Sciendū etiā ꝙmagnū qd̓ ſit dicitur aliꝗd dupl̓r. Uno mō abſolute. Et hoc mō donū glorie ē maius dono gr̄eiuſtificantis impiū. Et ſic etiā ſanctoꝝ glorificatio ē maius qͣꝫ iuſtificatio impij. Alio mō dicituraliquid magnū quātitate ꝓportionis: ſicut dicitmōs ꝑuus ⁊ miliū magnū. Et hoc mō donūiuſtificantis impiū: ē maius qͣꝫ donū beatificatis iuſtū: qꝛ plus excedit dignitatē impij donūgr̄e: ꝗ impius erat dignus pena: qͣꝫ donum gl̓e dignitatē iuſti: ꝗ ex hoc ip̄o ꝙ eſt iuſtificatus eſt dignus gloria. vn̄. b. Augu. ibidem dicit. Iudicat ꝙpōt. Utꝝ maius ſit angelos iuſtos creare: qͣꝫ impios iuſtificare. Certe ſi equalis ē vtrūqꝫ potētie