Capitulū.III.

na diminuit meritum. Et in hoc caſu ītelligendaeſt auctoritas Greg. Fides non hꝫ meritum ⁊cͣ.Secundo mō ratio humana ſe hꝫ ad voluntatecredentis conſequenter: puta cum homo habepmptā voluntatem ad credendum: et ſine rōnEt ex hoc ꝙ diligit veritateꝫ creditā fuper ea cogitat: ⁊ amplectitur: ſi quas rōnes ad hoc inuenire poteſt: tunc humana rō non excludit merituꝫfidei: fed eſt ſignum maioris meriti. b. Tho. 2ª. 2ºSecundo notandū ꝙ ea que ſunt fidei ⁊ ſi ſupra rōem ſint: non tn̄ ꝯtra rōnem. Et iō querereea q̄ ſunt ſupra rōem: non eſt vituperabile ſꝫ laudabile: qꝛ homo dꝫ ſe ad diuina dirigere qͣꝫtumpoteſt vt dicit ph̓s. x. ethicꝭ. b. Tho. in. iij. ſen. Qd̓tn̄ intelligendum eſt: cū quis querit hiꝰ timorate⁊ moderate vt dicit Aug. ⁊ non ſupra capacitatēſuam: iuxta illud Altiora te ne queſieris. Eccl̓a.iij. ¶ Tertio nota ꝙ rō naturalis in his q̄ ſunt fidei pōt induci: vel cum fide vel contra fidem. Etlla quidem rō que ẜm fidem inducitur pōt auſē meritum in qͣꝫtuꝫ facit voluntatē magꝭptam ad credendum. Rō autem inducta ꝯtrn ad difficultatem actū addit ⁊ per ꝯſequensget meritum. Unde manente eadem voluntaredendi: magis meretur ille qui credit illudad qd̓ videt multas rōnes in contrariuꝫ: qͣꝫ quieas non videt: ſicut qui tentat̉ vehementius deluxuria vel alio vicio: ſi reſiſtat equali voluntate magis meretur. b. Tho. ī. iij. ſen. ¶ Quarto nota ꝙ magis meretur ille qui credit ſine rōne velſuaſione: qͣꝫ ille qui ſuaſionem vel rōem querit:manente eadem voluntate credēdi. Quod ſic ꝓbatur. Sicut affectꝰ rationalis dꝫ ſumme bonitatis dignum amorem: ita intellectꝰ ſumme veritati dignā credulitatem. Sicut ergo non ē dignadilectio ad deum qua diligitur eiꝰ bonitas ſolūꝓpter vtilitatem: ita eadeꝫ rōe non eſt digna deocredulitas: qua aſſentitur pͥme veritati: ſoluꝫ ꝓpter rationis probationē vel ſuaſionem. Itꝭ ſicualiud eſt diligere aliqueꝫ ex ſuis meritis ſine rōne beneficij aliud diligere ipſum ſine meritis exſola virtute ⁊ gratiā diligentis: ſic aliud eſt credere ex probabilitate vel euidentia ipſius credibilis: aliud ex virtute credentis qd̓ eſt maioris meriti. ¶ Quinto nota ꝙ credere alicui ſubito ſinedeliberatōe ⁊ ſine inſpiratione ⁊ ſine motiōe ſufficienti ē leuitas mentis. Un̄ dr̄ eccl̓aſti. xix. Quicito credit leuis eſt corde. Credere v̓o alicui cuꝫdiſcretione vel ſpiratione vel motiuo ſufficientinon ē leuitas cordis: ſic̄ facit ille qui credit ea q̄ſunt fidei. talis .n. hꝫ ſufficiens motiuū ad credēdū. Inducit̉ .n. aucͣte diuine doctrine miraculisconſirmate: ⁊ ampliꝰ interiori īſtinctu dei illuminantis. Et iō talis non leuiter credit: vt dicit be.Tho. in pͥmo ꝯtra gentiles. ⁊. 2ª. 2ᵉ. nec fides meritum tollit. Raine..§. IIII.augDe magnitudine et men

to fidei ex eo ꝙ dixit Chriſtus chananee Math..xv. O mulier magna eſt fides tua. Et centuriōiMath. viij. Non inueni tantam fidem in iſrl̓: etapl̓i dn̄i adauge nobis ſidem. Sciendum igiturꝙ ex ꝑte obiecti formaliter fides non variatur:nec augetur: nec minuitur: qꝛ obiectū fidei cumſit veritas pͥma que deus eſt. ⁊ hec non variaturnec augetur: ſic nec fides. Sꝫ cōſiderando fideꝫex ꝑte ſubiecti in quo eſt: ſic ſides tū ex parte fid̓lium: tū ex ꝑte creditoꝝ variatur. Et hoc triplicirōne. Primo ratione conditōis tꝑis: ſecundo rōne diffuſionis lumīs: tertio rōne diſpoſitiōis hominis. ¶ Quantum ad pͥmum nota ꝙ qͣꝫuis ſiteadem fides quam habemus de chriſto: ⁊ quamhabuerunt antiqui patres: tamen qꝛ ipſi preceſſerunt chriſtuꝫ ⁊ nos ſequimur: ideo eadē fidesdiuerſis verbis a nobis ⁊ ab eis ſignificat̉. Naꝫab eis dicebatur per v̓ba futuri temporis. Eccevirgo concipiet ⁊ pariet filium Iſa. vij. Nos aūtdicimus per verba preteriti temporis: qꝛ concepit ⁊ peperit filium. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. ciij. ¶ Et notandum ꝙ licet eadem fuerit fides omni tempore de myſterio incarnationis apud omnes quātum ad ſubſtantiam: diuerſimode tamen quantum ad explicationem ſecūdum diuerſitatem tēporum ⁊ perſonarum. Nam ante ſtatum peccatihomo habuit explicitam fidem de incarnationeChriſti ẜm ꝙ incarnatio ordinabatur ad conuerſionem glorie: non autem ẜm ꝙ ordinabatur adliberatōem a peccato per paſſionem ⁊ reſurrectionem: qꝛ homo non fuit p̄ſcius ſui peccati. Poſtpeccatum autem homo habuit explicatam fideꝫnon ſolum de incarnatione Chriſti ſed etiam depaſſione ⁊ reſurrectione: quibus genus humanum liberabatur: ⁊ ante legem ⁊ ſub lege moſayca: aliter tamen ⁊ aliter. Nam minores fidem habuerunt circa hiꝰ myſterium implicitam videlicet credendo ⁊ expectando ſalutem ⁊ redemptionem hominum: modum tamen ignorando an̄legem. Sub lege vero perſona mediatoris mittēda predicabatur: ſed vtrū homo vel angelus vl̓deus eſſet talis: a minoribꝰ neſciebatur: vt dicitHu. de ſancto victore. Maiores aūt tam ante legem qͣꝫ ſub lege fidem hūerunt explicitam de incarnatōe Chriſti: vt pr̄iarche ⁊ ꝓphete. Et multiseoꝝ ſp̄alis reuelatio facta eſt: vt Abrae Iſaac etIacob Moyſi dauid Iſaie ⁊ alijs multis. Ml̓ti quoqꝫ gentiles diuerſis temporibus fidem habuerūt explicatā de incarnatōne chriſti quibꝰ .ſ.reuelatio facta eſt: vt Iob qui dicit. xix. ca. Scioꝙ redemptor meus viuit ⁊cͣ. Et Sibylla etiā ꝓnunciauit quedā de chriſto .ſ. eius natiuitatem:paſſionē ⁊ reſurrectionem ⁊ aduentū ad iudicium vt refert Lactantiꝰ in libro inſtitutiōuꝫ. Et īhyſtorijs etiā romanoruꝫ inuenitur: ꝙ temporeconſtantini imperatoris fuit quoddā ſepulchrūinuentum in quo iacebat homo habens laminā