Titulus. VIII.

fidei eſt quod creditur: quod poteſt dici eſſe enscogitabile ſupra rōem. Primum cui ꝓpter ſe datur aſſenſſus. Et in hoc qd̓ dr̄ ſupra rōnem ſeꝑatur ab his quoꝝ eſt crudelitas ẜm rōem vt in pͥncipijs ſcīarum. In hoc qd̓ dicit pͥmum ſeꝑat̉ abhis q̄ ſunt creature: In hoc qd̓ dr̄ cui datur aſſeſus ꝓpter ſe, ſeꝑatur ab illa cognitione que eſt ꝑv̓iam rōnis. ¶ Primo ergo credere deuꝫ ē actꝰfidei: ẜm ꝙ intellectus determinatur ad vnum.Nam obiectū fidei eſt deꝰ ẜm ꝙ in ſe conſiderat̉vel aliquid circa ip̄m vel ab ipſo. Quanuis deūeſſe ſimpl̓r poſſit demonſtrari: tn̄ deum eē trinū⁊ vnum ⁊ alia hiꝰ: ẜm ꝙ eſt actus fidei .ſ. crederedeum demonſtrari non pōt. ¶ Secando credere deo eſt actus fidei ẜm ꝙ rō inclinat voluntatēad aſſentiendum deo. Ratio aūt quare volūtasinclinatur ad aſſentiendum his que non videteſt: qꝛ deus ea dicit. Sicut hō in his que non videt: credit teſtimonio alicuius boni viri: qui videt ea que ipſe non videt. Sic hō inducitur adcredendum ꝑ ea q̄ dicta ſunt de deo miracul̓ cōfirmata. Sil̓r fidelis credit hoī de his que ſuntſidei: non qꝛ hoī ſed inqͣꝫtum deus ꝑ ip̄m loquit̉qd̓ ex certis experimentis ⁊ miraculis colligerepōt. Infidelis aūt non credit deo loquēti ī hoīe.Tertio credere in deum eſt actus fidei ẜm ꝙintellectus determinat̉ a voluntate attendendūin deum. Et ſic credere in deū eſt credendo tendere in eu. Sicut .n. amare deū eſt ſimpl̓r actuscharitatis: ita amando credere ē actus fidei: percharitatem mote ad actū ſuum ẜm. b. Tho. 2ª. 2º.q. ij. ar. ij. vnde Gr̄a. de pe. di. ij. §. cum ergo dicitIn chriſtum credit qui charitatē hꝫ. In chriſtuꝫquippe credere eſt amando in ip̄m tendere. Heceſt fides que per dilectiōem operatur vt diffinitapl̓s. Et ſic credere deum eſt ſicut materiale obiectum intellectus .ſ. credere ꝙ deus ſit ⁊ huiuſmodi. Credere deo eſt ſicut formale obiectūeſt veritas pͥma. Et ſic credere deo eſt creder̄ra eſſe q̄ deus dicit eo ꝙ ipſe dicit. Credere in d̓um eſt credere ꝑ amore pͥme veritati: ⁊ credendoamare eū ſuꝑ oīa. Et credere deo vt veritas .ſ. qꝛvera q̄ dicit deus. Credere deū vt v̓tuoſitas ſeupotentia .ſ. eē oīpotentē creatorē. Credere in deum vt bonitas .i. in eiꝰ bonitatē tendere: guſtando ꝑ amorē: Rai.De actu exteriori filetqꝯfeſſio: no. ẜm. b. Tho. 2ª. 2º. q. iij. ꝙ eſt triplex cōfeſſio. Prima eſt peccatoꝝ de qͣ Iacꝭ. v. cōfitemīalterutrū peccata veſtra. Et hec ē actus pn̄ie ſeuꝑs ſacr̄i. Scd̓a eſt confeſſio diuinoꝝ p̄coniorumde qͣ p̄s. cxviij. Confitemī dn̄o qm̄ bonus: ⁊ heceſt actus latrie ſeu v̓tutis religionis. Tertia eſt cōfeſſio articulorū fidei ad Ro. x. Ore aūt confeſſio fit ad ſalutem: ⁊ hec eſt actus fidei. Hic auteꝫactus .ſ. publica cōfeſſlo eoꝝ que ſunt fidei: noneſt vbiqꝫ ⁊ ſemꝑ de neceſſitate ſalutis: ſed ꝓ loco

⁊ tꝑe. Et de hoc hēs in 2ª ꝑte ti. xi. Ad hoc auteꝫvt talis confeſſio fidei ſit ad ſalutē valens: oꝫ ꝙconfiteat̉ ꝗs fidem in recta ꝯuerſatione fideliuꝫUn̄ Hiero. Quotienſcūqꝫ vīcimur vicijs atꝫ peccatis: totiens deū negamꝰ. Et econtrario. Quotiens aliquid boni agimꝰ deū conſitemur. Nec ēarbitrandū illos tm̄ in die iudicij a dei filio denegandos: qui ī martyrio chriſtū negauerunt ſed illos oēs quoꝝ opere vel ſermone vel cogitatiōechriſtus negat̉ vel confeſſione nō conſitet̉. xi. q.iij. eſtimant. ¶ Eſt aūt neceſſaria talis confeſſioꝓpter qͣttuor. Primo vt deꝰ honorificet̉. Scd̓ovt fides defendatur. Tertio vt ꝓximꝰ edificetur.Quarto vt īfidelis ꝯfundat̉: de ꝗbus vide vbi ſupra de tertio actu fidei .ſ. ſuſceptio martyrij hēsſupra ti. iij. de fortitudine..§. III.De merito credendinota ꝙ credere eſt laudabile ⁊ meritoriuꝫ tripl̓rꝓbatur .ſ. rōne: ſil̓itudīe: ⁊ auc̄te. ¶ Rōne ꝗdemſic ꝓbat̉. Oīs actꝰ qui ſubijcitur libero arbitriomoto a deo per gr̄am ⁊ relatus in deū eſt meritorius. Sꝫ credere ē actꝰ intellectꝰ aſſentientꝭ veritati diuine: ex imperio volūtatis mote a deo pergr̄am: ⁊ ſic ſubiacet libero arbitrio ī ordine ad deum: ergo actus fidei ē meritorius. Tho. 2ª. 2ᵉ. cͥ.ij. Itꝭ ſic ꝓbatur. Oīs actus v̓tutis eſt laudabil̓⁊ meritorius. Sꝫ credere ē actꝰ fidei q̄ eſt virimeritorius. ¶ Similitudīe probatur ſic. Sicconſideratio actualis ſcīe eſt meritorium: tū rōlibertatis arbitrij qꝛ in poteſtate hoīs eſt conſiderare ⁊ non ꝯſiderare: tum rōe finis ex ꝑte charitatis: vt conſideratio ſcīe referatur ad honoremdei: vel ad vtilitatē ꝓximi in qͦ caſu vterqꝫ eſt meritorius: qͣꝫuis in ipſa ſcīa non ſit meritū: qꝛ intellectꝰ captiuat̉ ad aſſentiendū v̓itati: nec remanetvoluntas libera ad aſſentiendū. Sic in ꝓpoſitoCū circa ea q̄ ſunt fidei non cogat̉ intellectꝰ adaſſentiendū: qꝛ non clare videt: ſicut per ſcīaꝫ remanet voluntas libera ad aſſentiendum: vel nōaſſentiendum fidei. Et iō aſſentiendo ꝓpter deūin radice arboris nulla prorſus apꝑet pulchritudo: ⁊ tn̄ quicquid ē in arbore pulchritudinis velfructꝰ ex illa procedit. Sic ex fidei humilitate. ꝗcquid meriti quicquid beatitudinis aīa ſuſceptura eſt ex fidei fundamento procedit. ¶ Tertioauctoritate ꝓbat̉ ſic: chriſtus dixit Ioan. xx. Beati ꝗ non viderunt ⁊ crediderunt. Sed pͥmiū nōdebet̉ niſi merito. Beatitudo vero ē vltimuꝫ ⁊ ꝑfectū p̄mium ergo ⁊cͣ. ¶ Ad p̄dictoꝝ maioreꝫ euidentiam: nota quinqꝫ. ¶ Primuꝫ eſt ꝙ ratio hūmana ad ea que ſunt fidei poteſt ſe habere ad voluntatem credentis dupliciter. Uno modo antecedenter: puta cum quis non vult credere: vel hhabet promptam voluntatem ad credenduꝫ: niſi ratione humana induceretur. Et tunc rō hūa-