Capitulū. III.

ē volūtaria cordis aſſēſio dicēte apl̓o ad Ro. x.Corde creditur ad iuſticiam. Qd̓ expōitur tripliciter. ¶ Primo ſic. Uere credere dat ſalutem: eoꝙ dat iuſticiam que eſt cā ſalutis. Scd̓o ſic. Corde creditur ad iuſticiam .i. per fidem cordis iuſtificatur aliꝗs: vt .ſ. fiat de peccatore iuſtus Tertiomō ſic. Corde creditur ⁊c̄. i. voluntarie creditur:qꝛ cetera pōt homo non volens: credere aūt nōpōt niſi volens. Et diffiniēs Aug. quid ſit credere dic̄: ꝙ nil alid̓ ē qͣꝫ cū aſſenſiōe cogitare. Procuius intellectu ſex notari pn̄t. ¶ Primuꝫ ē ꝗdſit aſſenſus ⁊ quid cōſenſus. Scd̓o vbi hec duoaſſentire .ſ. ⁊ diſſentire inueniuntur. Tertio quidſit cogitare: ⁊ quot modis dr̄. Quarto quis ſit ordo inter cogitare ⁊ aſſentire ⁊ econuerſo. Quinto ꝙ fides conſiſtit media inter duas cogitatiōesSexto ꝙ aſſentire veritati contingit tribus modis. ¶Quātum ad primum nota ꝙ aſſenſus dr̄determinatio cognitionis ad aliquid: quam cognitōem vel determinatōem cognitiōis aliquidnon p̄cedit. Conſenſus vero dr̄ d̓terminatio voluntatis ad vnū: qui p̄ſupponit cognitiōem cumqua ſimul ſentit: dum in illud tendit quod ratiobonum iudicet: ita ꝙ aſſentire dicitur eſſe intellectus conſentire voluntatis: hec. b. Tho. ſcd̓a ſecunde. q. ij. ⁊ in. iij. ſen. ¶ Quantum ad ſecundūſciendum: ꝙ cum ſit triplex operatio intellectus.ſ. ſimplicium ſeu incomplexorum apprehenſioSecunda compoſitio ⁊ diuiſio .ſ. per affirmationem ⁊ negatōem. Tertia argumentatio .ſ. de vnoin aliud diſcurſus. Aſſentire ⁊ diſſentire circa fidem non reperitur in prima operatione intellectus: ſed in ſecunda eo ꝙ fides habet aſſenſumqeſt determinata acceptatio alterius partis cōtradictionis. Qui enim aſſentit intellectum ad alteram partem contradictionis determīat. ¶ Quātum ad tertiū .ſ. ꝗd ſit cogitare: nota ꝙ pōt ſumitripliciter. Uno mō cōiter pro qualꝫ actuali conſideratione intellectus ſicut accipit Aug. in. xiiijde trini. Scd̓o modo ſumitur pro actuali cōſideratione intellectus: que eſt cum quadam inꝗſitione animi deliberantis: nōdū ꝑfecti ꝑ plena viſtonē vel certitudinē veritatis ſicut accipit Augxv. de trini. Tertio mō ſumitur ꝓ actu virtutꝭgitatiue. In propoſito ſumitur ſcd̓o modo: imtat enim diſcurſum rōnis cogitatio: qꝛ cogitare eſt ſimul cogitare. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. quōactus intellectꝰ ſe hēat ad cogitatōem ⁊ aſtenſuꝫnunc declarandum. Quantū ad quartū ergoꝗs .ſ. ſit ordo īter cogitare ⁊ aſſentire. Nota quadruplicē modū. Nam aliqn̄ aſſenſus ē ſine cogitatione vt pꝫ in ītelligente ſine reſpectu pͥncipiorquoꝝ eſt intellectus: Intelligens .n. aſſenſū hꝫ ſine cogitatione .i. diſcurſu: qꝛ ſtatim ꝓbat ipſa audita .ſ. pͥncipia ẜm Boe. Aliqn̄ cogitatio eſt cauſaaſſenſus vt in ſciente. Nam ſciens ⁊ cogitatione⁊ aſſenſum hꝫ: ſed non cogitationem cuꝫ aſſenſuſed cogitationē ante aſſenſum diſcurrit eniꝫ me

te ratiocinando: ⁊ inuēta ratione qua concludit̓aſſentit. Dubitans nihil habet de aſſenſu ſed cogitatōem ſolum: quia in neutram partem declinat: diſcurrit tamen ratione. Suſpicans eſt: quihēt cogitationē abſqꝫ firma aſſenſione: in vnampartē declinat magis qͣꝫ in aliā aliquo leui ſignoNeſciēs neqꝫ aſſenſū neqꝫ cogitatōem hꝫ. Aliqn̄cogitatio ē ſine aſſenſu perfecto: vt in opinante.Nam opinans hꝫ cogitatōeꝫ diſcurrens rōcinādo: ſꝫ non hꝫ perfectum aſſenſum: cum hēat formidinem de oppoſito: ⁊ ſi fortiter declīet ad vnāparteꝫ: aliquando aſſenſus eſt ſimul ⁊ cogitatiovt in credente. Nam credēs hēt ſimul aſſenſumfirmiter inherēdo ⁊ cogitationē diſcurrendo ratione poſt aſſenſum qua on̄ditur tali v̓itati firmiter inherēdum vt magis intelligat: ⁊ ſi non clareſeu demonſtratiue videāt. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij.⁊ ī. iij. ſen. ¶ Quantum ad quintum nota ꝙ fidesconſiſtit media inter duas cogitationes: quaruꝫvna voluntatē inclinat ad credendū: ⁊ hec cogitatio p̄cedit fidem. Alia cogitatio tendit ad intellectum eoꝝ que iam credit. b. Tho. in. iij. ſenten.¶ Quantum ad ſextuꝫ nota: ꝙ tribus modis afſentitur v̓itati. Primo qꝛ ſic aſſentiēti apparet ⁊iſte aſſenſus opinantis: qui hēt formidinem ex ꝑte aſſentiētis ſꝫ apparentiam ex parte rei cui aſſetitur. Secundo aſſentit quis v̓itati alicui: qꝛ ſic̄videtur eē ẜm veritatem ⁊ iſte eſt aſſenſus ſcientis qui hēt ſecuritatem ex parte aſſentiētis ⁊ euidentiam ex parte eius cui aſſentit. Tertio modoaſſentit ꝗs vitati: nō qꝛ ita videt eē .ſ. clare: ſꝫ qꝛhēt idoneum teſtimonium. Et ſic eſt aſſenſus fidei qui hꝫ ſecuritatem ex parte affentientis quenon dubitat ſꝫ eſt certus: defectum v̓o euidentieex parte rei cui aſſentit. Et credere ē mediū īterſcire ⁊ opinari: ⁊ de vtroqꝫ participat ⁊ a quolibꝫdiffert. Nam cum ſcīa participat fides per ſecuritatē: ſed difſfert qꝛ non hēt euidentiam. Sꝫ differt ab ea: qꝛ hēt certitudinem non formidinemde oppoſito. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. ſi quis .n. dubitaret proprie ſumēdo dubitatōem non eēt fidel̓Inde dicitur extra de hereti. c. i. Dubius in fideeſt infidelis. Et ſignanter dictū eſt proprie: qꝛ large ſumendo ꝓ omni motu dubitationis ſicut ꝙtentatur de his que ſunt fidei: aliꝗs cum non aſſentit volūtarie tali dubitatōi ſꝫ hēt diſplicētiaꝫnon eſt infidelis.ciendum eſt etiamtus fidri interior dicitur tribus modis ſecundūmagiſtrum ſenten. in. iiij. di. xxiij. Credere deum:credere deo: ⁊ credere in deū. Que diſtinctio originaliter eſt Auguſtini ſuper Iohan. Hec autemtria ẜm beatum Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. ⁊ in. iij. ſentē.non ſunt diuerſi actus fidei: ſed vnus ⁊ idem actus completus fidei habēs diuerſos actus fideiſed vnus eſt actus completus habens diuerſamrelatōem ad fidei obiectum. Obiectum autem