Titulus. VIII.
Omittendo ex breuitate alios grecos. Ut Athanaſium: alexandrinū: Baſilium capadocēſē ep̄ꝫChryſoſtomum conſtantinopolitanum. Ctrilluꝫdidimum: Euſebium ceſarienſem. Origenē ⁊ ſi īaliquibus errauit. Damaſcenū qͣꝫuis in materiaꝓceſſionis ſp̄s ſancti cum grecis ſenſerit: ante tn̄determinatōem eccleſie circa hoc. Un̄ forte potuit excuſari. Nec ignari fuerunt Iſidorus hyſpalenſis. Et anglicus venerabilis Beda: cū Anſelmo eximio in ſimilitudībus. Deuotus Bernardus burgundus. Proſper eꝗtanicus: Oroſius:Caſiodorus: Remigius. Lactantiuꝫ lacteo ſtilo ſcribētē dimittor qꝛ male ſentit cū milianiſtꝭ d̓fine ſeculi: vt pꝫ in vlti. li. inſti. Ueniaꝫ ad modernos quorum ſtilus ita breuis cuꝫ grata facūdiacelſa clara ⁊ firma ſententia. Ut. b. Tho. regnicoliScoti venerant̉ oēs ph̓i Albertuꝫ magnū theutonicum in ſcientijs ſecularibus. Taceo de alijsvt Bonauentura Ricardo Ioanni Scoto Ni.de lira hebreo. alexander de ales minoribus. petro de tharentaſia: ⁊ illo de palude: Herueo: Hugone cardinali. Ruberto ordīs predicatorum.Ęgidio Auguſtino de ancona ⁊ alijs: quoruꝫ nomina ſcripta ſunt in libro vite: opera eorum atteſtantur ſcīe eorum. Ex hebreis doctor ille mirabilis ⁊ aſcenſor celi Paulus vas electionis Petrus Andreas Ioannes. Et ſi ante pētecoſtes piſcator indoctus poſtmodum illa vox fuit eius.In principio erat verbum ⁊cͣ. qd̓ doctus Platoneſciuit. Demoſthenes eloquens ignorauit: niſiꝙ deus reuelauit illis per ſp̄m ſuum. O qͣꝫ fatuum eſt non credere que tales ⁊ tanti crediderūtimmo que deus illis manifeſtauit guſtando quedixerunt. Sicut enim fatuus eſſet puer: qui incarcere obſcuriſſimo natus ⁊ nutritus: matre ſibi referente de ſole luna ⁊ ſtellis ⁊ luce eorum: q̄ſunt ⁊ apparent extra carcerem iā ab ea viſis nollet credere: ex eo ꝙ ipſe nil vidit niſi tenebras:ita vt dicit Greg. in. iiij. dialo. ſunt homīes fatuiqui non credunt ſapientibus diuina p̄dicantibꝰque ipſi viderunt credenda ⁊ guſtarunt: ¶ Probitas vite cum fama efficax reddit teſtimoniumvt experientia docet: quis narrare ſufficeret ſanctitatem doctoꝝ ⁊ fidē p̄dicantiū: veritatem: modeſtiā: inſticiā: ⁊ charitatem: creditur parentibusvel vicinis dicentibꝰ talem eē filiū talis: vbi nulna eſt certitudo. Et plerūqꝫ tales teſtificātes ſūtmale vite ⁊ mendaces: ⁊ tn̄ rōnabiliter hoc creditur alias ſequeretur magna confuſio: ⁊ nō creditur tot īnumeris perſonis ſanctiſſimis ab omīmendacio liberis teſtificantibus fidē chriſtianāCreditur īfallanter litteris mercatorum: qꝛ in ipſis non ſolent mentiri: ⁊ ſi al̓s frequenter ⁊ n̄ eritcredendū dictis doctoꝝ: qui ſemꝑ ſe cauēta mēdacijs. ¶ Numeroſitas teſtiū īnumerabilis adhoc multū facit. Secte diuerſaꝝ ꝑfidiaꝝ fueruntin ꝗbuſdam ꝑtibus tm̄ ⁊ paꝝ durauerūt inter ſeēt diuerſa ſentientes ſed fides chriſtiana ꝑ totuꝫ
orbē diul̓gata ē: qꝛ ī oēꝫ terrā exiuit ſonꝰ eoꝝ ⁊cͣ.Petrꝰ .n. pͥus in iudea ⁊ antiochia: demuꝫ ī italiap̄dicauit. Andreas ī achaia Iacobꝰ maior ī hyſpania Ioānes ī grecia. Thomas indiā ad fidē attraxit. Iacobꝰ mīor hieroſolymis pͥmitiuam eccl̓aꝫrexit. Math. ethiopiā conuertit. Philippꝰ ſiBartholomeꝰ ſuperiorē indiā. Simon egypThadeus in ponto: ⁊ poſtea ſimul in ꝑſiam p̄dicauerunt. Mathias ꝑ iudeam. Paulus a irl̓mvſqꝫ illiricum euangelio repleuit. Dionyſius frāciam. Marcꝰ alexandriā. Aug. cū Greg. angliaꝫEt gallia ⁊ britāia africa ⁊ perſia. Ories ēt vt īdiavnū chriſtum adorant: vnam ſeruant regulā veritatis. Et perſeuerant a principio mundi vſꝫ adfinē implicite vel explicite apd̓ viros fideles ead̓Nec doctores in his q̄ ſunt fidei diſcordant velcontrariantur. Et ſi in aliquibus alijs q̄ ad fideꝫnon ꝑtinent diuerſa ⁊ ꝯtraria aliqn̄ obtinēt̉: ſic̄ īalijs ſcientijs..§. IIII.Tertium per quod efficaciter ꝓbatur veritas fidei chriſtiane: eſt toleratio tormentoꝝ pro confeſſione ⁊ ꝯfirmatiōe ipfius apl̓s ad Hebre. xi. inquit de ſanctis: lapidati ſunt: ſecti ſunt: in occiſione gladij mortui ſunt:Circuierunt in melotis ⁊ pellibus caprinis: egentes: anguſtiati afflicti ꝗbus dignus non erat mūdus. Et hi oēs teſtimonio fidei ꝓbati inuenti ſūtIſtud eſt efficaciſſimū teſtimoniū exponere vitāſuam ad ꝯfirmationem deoꝝ ſuoꝝ. Nā vt dr̄ iob.i. pellem ꝓ pelle ⁊ cuncta qͣ hꝫ homo dabit ꝓ aīaſua .i. vita conſeruanda. Et hanc ipſā dederūt ꝓfidei atteſtatione. Unde Martyr interp̄tatur teſtis. Circa qd̓ etiam ſunt tria conſideranda .ſ. mtitudo ⁊ varietas paſſionū. Leta ſufferentia eo⁊ diutina perpeſſio aduerſorū. ¶ Tot ſunt martyres effecti pro fide chriſti: vt dicit Hiero. ī quadam epl̓a: ꝙ non eſt dies per totū annū: exceptiscal̓. ianuarij ī quo non poſſꝫ nūerꝰ aſcribi ꝗnqꝫmilliuꝫ martyꝝ. Cum tn̄ Hieronymus fuerit circa annos dn̄i. cccc. Et nunc ſumus in milleſimoqͣdringenteſimo ꝗnqͣgeſimoꝗnto. Nll̓m autemgenus tormentoꝝ vt arbitror: remanſit intactuꝫPetrꝰ deorſum crucifixus. Andreas ī cruce erectꝰ. Bartho. excoriatꝰ. Iacobus minor p̄cipitatꝰ ⁊fulonis pertica excerebratus. Ioannes ī doliuꝫolei feruentis īmiſſus. Stephanꝰ lapidatus Clemens ī mari ſubmerſus. Laurentiꝰ exuſtꝰ. Blaſius pectinibus cardatus ferreis. Sebaſtianusſagittis cōfoſſus. Ignatius a leōe p̄focatus. paulus cū pluribꝰ decapitatus. Petrus martyr gladio perlatus trāſfixus. Felicitatꝭ filij ſimiles machabeis ſeptē paſſi ſunt mēbris īciſis ī ſartagīeꝫmiſſis. Et plures martyria ipſa vicerūt ſuꝑnatural iter vt eis nō nocerēt. Quis n̄ obſtupeſcaletam conſtantiam martyꝝ. Agatha v̓go gloter ibat ad carcerē: qͣſi ad epulas inuitata: ⁊ ī penis aiebat. Ego ita delector in his: ſicut qui au-