.VII.Titulus
q̄ ſunt ſupra ſe: ⁊ ea q̄ ſunt in ſe ẜm moduꝫ ſubſtātie ſue. Oīs aūt cognitio q̄ eſt ẜm modū ſubſtātiecreate: deficit a viſione eēntie q̄ ī infinitū exceditoēm ſubſtantiā creataꝫ. Un̄ nec hō nec aliqͣ creatura pōt ꝯſequi vltimā beatitudinē per ſua natiralia. Ad qd̓ facit qd̓ ait apl̓s. i. ad Corī. ij. Oculnon vidit nec auris audiuit ⁊ in cor hoīs nō aſcēdit q̄ p̄parauit deus diligentibus ſe ⁊c̄. Sed necetiā virtute angeli vel cuiuſcūqꝫ alteriꝰ creaturepōt eam adipiſci. Huius rō eſt ẜm. b. Tho. vbi ſupra: qꝛ cum oīs creatura fit nature legibus ſubiecta: vtpote habens limitatam virtutem ⁊ actionem. Illud qd̓ excedit naturam creatā: non pōtfieri auctoritate ſeu virtute alicuius creature. Etiō ſi quid fieri oporteat qd̓ ſit ſupra naturaꝫ: hocfit īmediate a deo: ſicut ſuſcitatio mortui: illumīatio ceci ⁊ hiꝰ. Cum ergo beatitudo ſit qd̓dam bonum excedens naturā creatam: īpoſſibile eſtper actōem alicuius creature ꝯferat̉. Sed beaſit homo ſolo deo agente. Iuxta illud p̄s. lxxxGr̄am ⁊ gloriam dabit dn̄s. Ꝙ aūt angelus illuminet intellectum angeli inferioris vel homīs:hoc eſt quo ad aliquas rōnes diuinorum opeꝝ:Non qͣꝫtumª ad viſionem diuine eēntie. Nā adhanc oēs a deo illuminantur. Ultimuꝫ videlicetꝙ requirant̉ bona opera ad beatitudinē ꝯn̄daꝫpatet ex hoc ꝙ chriſtus ait Io. xiij. Scitis hec beati eritis ſi feceritis ea. Huius rō eſt ẜm. b. Tho.vbi ſupra: qꝛ eorum que nata ſunt hr̄e perfectuꝫbonum: aliquid hꝫ ip̄m ſine motu aliquid ꝑ vnūmotū: aliquid pluribus motibus. Habere bonūperfectū ſine motu cōuenit ei quod naturaliterhabet illud: hr̄e aūt beatitudinem naturaliter ēſolius dei. Unuꝫ ſolius dei eſt ꝓprium: ꝙ ad beatitudinē non moueatur ꝑ aliquam operatōemp̄cedentem. Cum ergo beatitudo excedat omnenaturam creatā. Nulla pura creatura ꝯuenienter cōſeꝗtur beatitudine abſqꝫ motu operationis per quē tendit ad ipſam. Sed angelus qui ēſuperior qͣꝫ homo ordine nature: conſecutꝰ eſt eāex ordine diuine ſapientie vno motu operatiōismeritorie: hoīes aūt conſequuntur ipſam multꝭmōtibus operatōum que merita dicunt̉. Undeẜm phūm: beatitudo eſt p̄mium virtuoſaꝝ operationum. Preexigit̉ aūt operatio hoīs ad beatitudinem: non ꝓpter inſufficientiam diuine virtutbeatificantis: ſed vt ſeruetur ordo in rebus inſtitutis a deo. Notandum eſt autem ꝙ primas creaturas: dn̄s ſtatim de imperfectis produxit: abſqꝫ aliqua diſpoſitione vel operatione creature p̄cedente: qꝛ ſic inſtituit pͥma indiuidua ſpecierumvt per ea natura propagaret̉ ad poſteros. Et ſil̓rqꝛ per chriſtum qui eſt deus ⁊ homo: beatitudoerat ad alios deriuanda: ſecundum illud ad Hebreos. ij. Qui multos filios adduxerat in gloriaſtatim a principio ſue ꝯceptionis ſine aliqua oꝑatione meritoria p̄cedente: aīa eius fuit beata. Sꝫhoc eſt ſingulare in Chriſto. Pueris aūt baptiza
tis ſubuenit meritū Chriſti ad beatitudinem cōſequendā: lꝫ deſint merita ꝓpria: eo ꝙ per baptiſmum ſunt membra Chriſti effecti. Quod autemapl̓us dicit ad Roma. xiiij. Beatitudinem homīnis eſſe cui deus confert iuſticiam ſine operibꝰ.Intelligitur de beatitudīe ſpei que habetur pergratiam iuſtificantem: data ſine operibus precedentibus..§. VIII.Quod iſta perfectadonon pōt haberi in hac vita ſꝫ hētur tm̄ in alia⁊ magis ab vno qͣꝫ ab alio. Primum ſic probat.b. Zho. pͥª ſcd̓e. q. v. triplici ratione. Et prima ēex ipſa beatitudinis ratione. Nam cum beatitudo ſit ſufficiens ⁊ perfectum bonuꝫ omne malum excludit. In hac auteꝫ vita non pōt excludiomne malum: multis enim malis p̄ſens vita ſubiacet que vitari non poſſunt ⁊ ignorantie ex parte intellectus ⁊ inordinate affectiōis ex partepetitus. ⁊ multiplicis penalitatis ex parte corris vt diligenter exequitur Aug. xix. de ciui. deiAd quod etiam facit illud Iob. xiij. Homo natꝰde muliere breui viuens tꝑe repletur multis miſerijs. ¶ Secunda ratio eſt: qꝛ deſiderium bonihic ſatiari non poteſt. Naturaliter enim homodeſiderat permanentiam boni quod habet: bōaaūt preſentis vite ſunt tranſitoria: cum etiam ipſa vita tranſeat: quam naturaliter deſideramus⁊ eam perpetuo manere vellemus: qꝛ naturaliter homo refugit mortem. ¶ Tertia ratio eſt. Siconſideretur id in quo ſpecial̓r beatitudo conſiſtit .ſ. viſio diuine eēntie: que non poteſt hominiprouenire in hac vita: qꝛ non poteſt ītelligere niſi reflectendo ſe ad fantaſmata: que cum ſint materialia: per ea diuinam eēntiam que purus ſpiritus eſt: videre non poteſt vnde non poteſt quisin hac vita ꝑfecte eſſe beatus. Non obſtat predictis ꝙ plures poſuerunt beatitudinē in hac vitaconſiſtere. Iuxta illud. Beatum dixerunt ppl̓mcui hec ſunt. Et quod in pluribus dr̄ non pōt eſſe falſum totaliter: qꝛ videtur eē naturale qd̓ inpluribus ē. Nam reputant plures ipſi in hac vita eē aliquam beatitudinē ꝓpter aliquam ſimilitudinē vere beatitudinis. Et ſic non ex toto aſua eſtimatione deficiunt. Imperfecta aūt beatitudo hic pōt eē in vita tamen virtuoſa. ¶ Quantum ad fecundum ſciendum ꝙ vnus alio eſt beatior in alia vita: qͣꝫtum ad adeptioneꝫ beatitudinis ſeu fruitionem. Pro cuius declaratione dic̄.b. Tho. vbi ſupra: ꝙ in beatitudine non includitur niſi ipſe finis vltimus: qui eſt ſummū bonuꝫquod eſt beatitudinis obiectum ⁊ cā: non pōt eēvna beatitudo maiorqͣꝫ alia: qꝛ non eſt niſi vnūſummum bonum .ſ. deus cuiꝰ fruitione oēs ſūtbeati: ſed quanto ad adeptōem huius vel fruitōnem: poteſt vnus alio eē beatior: qꝛ quanto magis homo bono fruitur: tanto beatior eſt. Contingit autem aliquē magis frui deo qͣꝫ aliū: ex eo ꝙ