.VII.Titulus
partim per intellectū ꝑtim per voluntateꝫ. Perintellectumīꝗdem inquantum in intellectu p̄exiſtit aliqua cognitio finis imꝑfecta. Per voluntatem aūt. Primo quidē per amorē qui eſt motusvoluntatis in aliquid. Secundo per realē habitudinem amantis ad amatū. Que ꝗdem pōt eſſetripliciter. Qn̄qꝫ .n. amatum eſt pn̄s amanti: ⁊ tūciā non q̄rit̉. Qn̄qꝫ non eſt pn̄s ſꝫ non ē poſſibileip̄ꝫ adipiſci ⁊ tunc ēt non q̄ritur. Qn̄qꝫ aūt ē poſſibile ip̄m adipiſci: ſed ē eleuatū ſupra facultatēadipiſcentis: ita vt ſtatim hr̄i non poſſit: ⁊ hec eſthabitudo ſperantis ad ſperatū: q̄ ſola hītudo fac̄finis inquiſitōem. Et his tribus rn̄det aliqua inſuꝑna beatitudine. Nam perfecta cognitio finisrn̄det imperfecte: pn̄tia ipſius finis rn̄det ſpei habitudini. Sed delectatio in fine iam pn̄ti ꝯſequitur delectatōem. Et iō neceſſe ē ad beatitudīemiſta tria concurrere .ſ. viſionē q̄ eſt cognitio perfecta intelligibilis finis: comp̄henſionē q̄ importat pn̄tiam finis: delectatōem ſeu fruitōem q̄ importat ꝗetatōem rei amantis in amato. Et de cōp̄henſione dicit apl̓s. i. ad Cor. ix. Sic currite vtcōp̄hendatis. Sp̄ualis aūt curſus terminat̉ adbeatitudinē. Comp̄henſio tn̄ ẜm. b. Cho. dr̄ dupliciter. Uno mō incluſo comp̄henſi in cōp̄hendente. Et ſic oē qd̓ comp̄hendit̉ a finito eſt finitum.Unde hoc mō deꝰ nō pōt comp̄hendi ab aliquointellectu creato. Alio mō comp̄henſio nil aliudnoīat niſi tentatōem alicuiꝰ rei: q̄ iam principal̓rhētur: ſicut aliꝗs ꝯn̄s aliquem: dr̄ .n. eum comp̄hendere qn̄tꝫ eum. Et ſic beati comp̄hendūt. Itſa aūt comp̄henſio non ē alia aliqua oꝑatio p̄teviſionem. Sꝫ ē q̄dam hītudo ad finem iā hītumUnde ipſa viſio: vel res viſa ẜm ꝙ principal̓r adeſt. Eſt obiectum cōprehenſionis. Et ſicut ad voluntatem ꝑtinet ſpes ⁊ amor: qꝛ eiuſdem eſt amare aliꝗd ⁊ tendere in illud: ita ad voluntatem ꝑtinet ⁊ comp̄henſio ⁊ delectatio: qꝛ eiuſdem ē hr̄ealiquid ⁊ quieſcere in illo. Sciendū ēt ꝙ rectitudo voluntatis requirit̉ ad beatitudinem antecedenter ⁊ ꝯn̄ter. Antecedēter: qꝛ ſicut materianon ꝯſequit̉ formam niſi ſit debito mō diſpoſitaad formam: ita nihil pōt conſequi finem niſi ſit d̓bito mō ordinatum ad ipſum. Un̄ nullus pōt adbeatitudinem peruenire niſi hēat rectitudinemvolūtatis q̄ rectitudo exiſtat per debituꝫ ordinead vltimum fineꝫ. Conſequenter aūt requiriturqꝛ ſicut dictū eſt beatitudo vltima conſiſtit in viſione diuine eēntie q̄ eſt ipſa eſſentia bonitatis.Et ita voluntas videntis dei eſſentiam ex neceſſitate amat deū. Sicut voluntas non videntis dum ex neceſſitate amat quicꝗd amat ſub cōi rōne boni quam nouit. Et hoc ip̄um eſt quod facitvoluntatem rectā. Un̄ non eēt beatitudo ſine re.§. V.cta volūtate.Ad beatitudinem perfectā hoīs non reꝗrit̉ corpꝰ eius ad eē: ſed ad bn̄
eē ⁊ corpus ꝑfecte diſpoſitum. Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. Tho. pͥª. 2ᵉ. q. iiij. ꝙ aliqui poſuerūtꝙ beatitudo perfecta q̄ conſiſtit in dei viſione: n̄pōt aīe aduenire ſine corpore exiſtenti: dicentes:ꝙ aīe ſanctoꝝ a corporibꝰ ſeꝑate ad illam beatitudinem non perueniunt vſqꝫ ad dieꝫ iudicij qn̄reaſſument corpora. Qd̓ apparet eē falſum ⁊ auctoritate ⁊ rōne. Auctoritate quidem: qꝛ dic̄ apoſtolus. ij. ad Corī. v. Quādiu ſumꝰ in corpore ꝑegrinamur a dn̄o. Et que ſit rō peregrinatiōis oftendit dicems. Per fidem .n. ambulamus non ꝑſp̄em. Ex quo apparet ꝙ qͣꝫdiū quis ambulat ꝑfidem non per ſpēm carens viſione diuīe eēntienondum eſt deo pn̄s. Anime auteꝫ ſanctorum acorporibus ſeꝑate ſunt deo pn̄tes. Audemus autem ⁊ bonā voluntatē hēmus peregrinari a corpore ⁊ pn̄tes eſſe ad dominum. Unde manifeſtūeſt ꝙ anime ſanctoꝝ a corporibus ſeparate: ambulant per ſp̄em videntes dei eēntiam in quo ēbeatitudo vera. Apparet ⁊ hoc rōne. Nam intellectus ad ſui oꝑationem non indiget corpore niſi propter fantaſmata in ꝗbus intelligibilem veritatem intuetur. Manifeſtum eſt auteꝫ ꝙ diuina eēntia ꝑ fantaſmata videri nō pōt: ex eo videlicꝫ qꝛ materialia ſunt: deus autē pure immaterialis. Unde cum in viſione diuine eſſentie conſtat perfecta homiuis beatitudo: non dependeta corpore ipſa beatitudo hominis: ⁊ per conſequēs ſine corpore poteſt eē anima beata. Ad qd̓etiam facit quod dr̄ Apocꝭ. xiiij. Beati mortui ꝙin dn̄o moriuntur. ¶ Sciendum tamen ꝙ ad ꝑfectōem alicuius rei: dupliciter aliquid pertinetUnoº. ad conſtituendam eſſētiaꝫ rei: ſicut animarequiritur ad perfectōem corporis. Alio modorequirit̉ ad perfectionem rei: qd̓ pertinet ad bn̄eſſe eius ſicut pulchritudo corporis. Uel velocitas ingenij pertīet ad perfectōem hominis. Quāuis ergo corpus pͥmo modo ad perfectionem beatitudinis hominis non pertineat: pertīet tamēſecundo modo. Cum eīm operatio dependat exnatura rei: quanto anima perfectior erit ī ſua natura: perfectius habebit ſuam propriam operationem in qua felicitas conſiſtit. Unde Aug. ſuperGen̄. xij. dicit: ꝙ non ſic pn̄t videre aīe ſanctoruꝫſeparate a corporibus incommutabilem ſubſtātiaꝫ vt ſancti angeli vident ſine alia latentiori cā.Siue qꝛ ineſt eis quidamⁱ naturalis appetitꝰ corpus adminiſtrandi. Quod tn̄ dicit hic Augu. ꝙanime ſeparate non vident deum ſicut angeli: nōeſt intelligendum ſcd̓m inequalitatem quantitatis: qꝛ etiam modo alique anime ſunt aſſumꝑte ad ſuperiores ordines angeloruꝫ: clarius videntes deum qͣꝫ inferiores angeli. Sed ſecundūinequalitatem proportionis. Quia omnes angeli etiam infimi habent omnem perfectiōem quaſunt habituri: non autem anime ſeparate ſanctorum. Item quanuis impedimentum operatōisquod eſt per modum contrarietatis: vt frigus