Titulus. VII.
rō proprij obiecti illius potentie. Proprium aūtobiectum ītellectus eſt verū. Quicquid ergo hꝫveritatem ꝑticipatā contēplata non facit intellectum perfectum vltima perfectione. Cum aūt ſiteadem diſpoſitio reꝝ in eē ſicut ī veritate: q̄cūqꝫſunt entiā per participatōem ſunt vera per ꝑticipatōem. Angeli aūt hn̄t eſſe participatū: qꝛ ſoliꝰdei eē ſuum ē ſua eēntia. Unde relīquitur ꝙ ſolus deus ſit verītas ꝑ eēntiam: ⁊ eiꝰ cōtemplatiperfecta qualis hētur ī patria facit perfecte betum. Aliqualē aūt beatitudinem īperfectam ẜm.b. Tho. nihil probibet attendi in contemplatōeangeloꝝ. Et ſil̓r in conſideratione ſcīarū ſpeculatiuarū minorem tn̄ qͣꝫ in cognitōe angeloꝝ. Utraqꝫ aūt maior in contemplatione diuinoꝝ: que tn̄hic non pōt hr̄i niſi imꝑfecte. Sic igitur beatitudo qualis hic hr̄i pōt primo conſiſtit in ꝯtemplatione: ſecundario ī operatione intellectꝰ practiciordinantis ſuas actiones ⁊ paſſiones. Operationes aūt ſenſus ad beatitudiuē pn̄t pertinere: nōquidem eēn. ial̓r ſed an̄cedenter ⁊ ꝯn̄ter: antecedenter qͣꝫtum ad beatitudinē imperfectā: que haberi pōt in via: qꝛ videlꝫ operatio intellectus pexigit operatōem ſenſus: cum oīs noſtra cognitioortum hēat a ſenſu: vt dicit phūs. Conſequēterqꝛ in illa perfecta beatitudine q̄ expectat̉ in celopoſt vltimā reſurrectōem: ex beatitudine aīe fietq̄dam influentia in corpꝰ ⁊ in ſenſus corporeosvt in ſuis operatōibus perficiantur. Non autēoperatio intellectꝰ: qua deo coniungetur: depen.§. XII.a ſenſu.Utrum beatiudo perfecta conſiſtat in aliquo bono creato ſiue bonoanime ſiue alio. Rn̄det ad hoc. b. Tho. pͥª. 2ᵉ. q.iij. ꝙ beatitudo eſt vltimus finis hoīs. Sꝫ finisdupl̓r dr̄. Uno mō ipſa res quā adipiſci deſideramus. Alio mō vſus ſeu adeptio ⁊ poſſeſſio illius rei. Si ergo loquamur de vltimo fine hominis qͣꝫtum ad ipſam rem quam appetimꝰ vt vltimum finē: impoſſibile eſt ꝙ vltimus finis vl̓ beatitudo ſit ipſa aīa vel aliꝗd eius. Et rō eſt: qꝛ ipſa in ſe conſiderata eſt vt in potētia exn̄s. Fit ende potentia ſciente actu ſciens. Et de potentia v̓tuoſa actu virtuoſa. Cum aūt potentia ſit ꝓpteractum ſicut ꝓpter cōplementum: ē īpoſſibile ꝙid quod eſt ẜm ſe in potentia exn̄s heat rōem vl̓timi finis. Unde impoſſibile ē ꝙ aīa ipſa ſit vltīmus finis ſuiipſius. Sil̓r nec aliquid eius pōteē finis eiꝰ: ſiue ſit potentia ſiue hītus ſiue actusEt rō eſt qꝛ bonum qd̓ eſt vltimus finis: eſt bonum perfectū complens appetitū. Appetitus āthumanus qui ē volūtas eſt boni vniuerſal̓. Eſtenim obiectum voluntatis bonum vniuerſale.ſicut obiectum intellectꝰ eſt veꝝ vniuerſale. Qd̓libet aut bonum īherens ipſi aīe eſt bonum participatū: ⁊ per ꝯn̄s bonum particulatū: ſic nō pōteē vltimus finis hominis ſeu beatitudo. Et ead̓
rō eſt de quolibet bono creato extra aīam exn̄teCum .n. omnis creatura habeat bonitatem participatam: ⁊ bonum vniuerſale non inueniat inaliquo creato ſed ſolum ī deo: iō nihil pōt quietare voluntatem hoīs niſi ſolus deus qui eſt bonum vniuerſale: vn̄ pͣs. cij. Qui replet in bonisdeſiderium tuum. Et Aug. in li. ꝯfeſ. Feciſti nosdn̄e ad te: ⁊ inquietū eſt cor nr̄m dōec requieſcatin te. Et qͣꝫuis homo qui dr̄ minor mundus ordinetur ad vniuerſum qd̓ dr̄ mundus maior: ſicut pars ad totum: non tn̄ ſequitur ꝙ vniuerſūſit vltimus finis hoīs: hoc eīm eſſet ſi ipſum vniuerſum non ordinaretur ad aliud ſicut ad fineꝫSed qꝛ vniuerſitas creaturarū ordinatur ad d̓um ſicut ad finem omnium. Iō ēt vltimus finispartis eſt deus. Item qͣꝫuis ꝑ hoc homo efficiat̉beatus ꝙ eiꝰ deſiderium ꝗetat̉: ſed naturale hominis deſiderium non extenditur ad maiꝰ bonūquam ſit ipſe capax: eſt ſciendū ꝙ ⁊ ſi bonum creatuꝫ non eſt minꝰ qͣꝫ bonū cuius homo eſt capaxvt rei intrinſice ⁊ inherentis eſt tn̄ minus qͣꝫ bonum cuius homo eſt capax vt obiecti quod ē infinitum. Bonuꝫ aūt participatū ab angelo ⁊ vniuerſo toto: eſt bonum ꝯtractum ⁊ finitum. Sꝫ loquendo de vltimo fine hoīs qͣꝫtum ad adeptiōeꝫipſam: vel poſſeſſionem ſeu quencūqꝫ vſum reique appetit vt finis: ſic ad vltimū fineꝫ ꝑtinet aliquid hoīs ex parte aīe: qꝛ homo per aīam beatitudinē conſeꝗtur. Res ergo ipſa que appetitureſt id in quo beatitudo conſiſtit: ⁊ qd̓ facit beatūſed huius rei adeptio vocat̉ beatitudo ⁊ finis homīs. Exemplum in auaro cuius finis dr̄ pecūiavt res que diligitur ab eo: ⁊ ēt poſfeſſio pecūie vtvſus illius rei: ⁊ ſic beatitudo eſt aliquid aīe. Sꝫid in quo conſiſtit beatitudo eſt alīꝗd extra aīamEt ẜm hoc dicit Aug. xix. de ci. dei. ꝙ ſic̄ vita carnis aīa eſt: ita beata vita aīe deus ē. De quo dicit̉p̄s. clxiiij. Beatus ppl̓s cuius dn̄s deꝰ eius.¶ De diſpoſitiuis ad beatitudinē. Ca. v.Ęquitur de beatitudine diſpoſitiua qͣ .ſ. diſpōitur homo ad ꝑfectaꝫ beatitudinē. Et ponotari ibi cum dr̄. Beatus ppl̓s cuiꝰ dn̄s deuseius .i. illi qui deum veꝝ hn̄t pro dn̄o: vt .ſ. ſint eſubiecti vt ſerui dn̄o: ⁊ obediāt mandatis eiꝰ: illi ſunt beati in vita iſta .ſ. beatitudine vera ſꝫ īperfecta: diſpoſitiua tn̄ ad perfectā de qua p̄s. cxix.Beati īmaculati in via ꝗ ambulant ī lege dn̄i. etChriſtus dicit Ioh. xiij. Scitis hec. Beati eritisſi feceritis ea. Eſt aūt beatitudo diſpoſitiua oꝑatio virtuoſa ꝓcedens a dono ſp̄s ſancti. Pro cuius declaratione dicit. b. Tho. pª. ſcd̓e. q. lxix. ꝙvt. sͣ. dictum eſt: beatitudo ē vltimus finis hūane vite: dr̄ aūt ꝗs iam finē hr̄e ꝓpter ſpem finisobtinendi. Unde ⁊ ẜm phūm in .i. ethico. pueros