Capitulū..IIII.
idolis conſtrueret. xxxij. q. iiij.§. VII.Quod in ſanitate et exporis ⁊ optima diſpoſitione conſiſtat beatitudo:eſt īpoſſibile. Et pͥª rō eſt ẜm. b. Tho. pͥª. ſcd̓e. q. ij.qꝛ īpoſſibile ē ꝙ illius rei q̄ ordinat̉ ad aliud ſic̄ad finē: vltimꝰ finis ſit cōſeruatio eiꝰ ī eē. Sic̄ nauis q̄ ordinat̉ vt ad finem ad nauigatōem: finiseius vltimꝰ non ē conſeruatio eius ſꝫ nauigatioEt hoc ītendit pͥncipal̓r gubernator eius. Māifeſtū eſt aūt ꝙ hō ordinat̉ ad aliqd̓ extra ſe ſicutad finē. Non .n. hō eſt ſummū bonū: ad qd̓ inclinat̉ ꝑ naturalē appetitum eiꝰ: qꝛ vt dic̄ Boet. Inſerta eſt mentibꝰ hoīum natural̓r veri ſūmiqꝫ boni cupiditas. Un̄ īpoſſibile ē ꝙ vltimus finis voluntatis ⁊ rōis ſit ꝯſeruatio ſui eē: vn̄ Eccl̓ia. xv.dr̄: ꝙ deus ab initio conſtituit hoīem ⁊ reliꝗt eūin manu ꝯſilij ſui .i. liberi arbitrij: ex quo ordīatſe ad finem ⁊ eligit ea q̄ ſunt ad finē. Scd̓a ratioeſt: qꝛ dato ꝙ finis rōis ⁊ voluntatis eēt conſeruatio ſui: adhuc tn̄ non poſſet dici ꝙ finis hoīseēt aliqd̓ bonum corporis. Eſſe .n. hoīs ꝯſiſtit inaīa ⁊ corpore ⁊ qͣꝫuis eſſe corporis dependeat abaīa: non tn̄ econuerſo eē aīe dependet ab eē corporis. Et ip̄m corpꝰ eſt ꝓpter aīam ſicut inſtr̄umppter motorē: vt ꝑ ip̄m ſuas actiones exerceat.Un̄ oīa bona corporis ordinant̉: ad aīam ⁊ bōaeius ſicut ad finē. Et iō eſt īpoſſibile ꝙ in boniscorporis conſiſtat beatitudo que eſt vltimus finis hoīs. Ad qd̓ ēt facit qd̓ dicit Aug. ꝙ maiꝰ dānum eſt in amiſſione vnius aīe qͣꝫ mille corporūxxiiij. q. iij. ſi hēs. ¶ Tertia rō eſt: qꝛ ẜm beatitudinem hō excellit oīa aīalia: ſed ẜm dona corporishō a multis aīalibꝰ ſuꝑatur: ſicut ab elephante⁊ fenice in diuturnitate vite: a leone in fortitudine: a capra ⁊ ceruo ī velocitate: ab aquila ⁊ linceī viſus acumine: a cane ī odoratu: ab aranea ī leuitate tactus ⁊ hꝰi..§. VIII.Quod beatitudo perfecta non conſiſtat eēntial̓r in cognitōe qͣcūqꝫ vl̓cuiuſcunqꝫ rei niſi ꝑfecta cognitione dei. Et ꝙ n̄conſiſtat in cognitione ſenſitiua quacunqꝫ ꝓbat̉ex hoc ẜm. b. Tho. pͥª. ſcd̓e. q. iij. Nam beatitudohoīs conſiſtit eēntial̓r in coniūctōe ipſius ad bonum increatū qd̓ eſt vltimus finis: cui hō coniūgi non pōt ꝑ operatōem ſenſus: qꝛ ſp̄s eſt deus.Bruta ēt aīalia cū cōicent nobis cū inſenſitiuaoperatione: ſi in hoc conſiſteret beatitudo: eſſent⁊ ipſa beata: qd̓ eſt abſurdum dicere. Item beatitudo eſt ſatiatiua: ſꝫ vt dr̄ eccl̓aſtes .i. Non ſaciatur ocl̓s viſu nec aurꝭ auditu ⁊ ſic d̓ alijs. §. IX.Quod non cōſiſtat beatitudo ꝑfecta in operatione intellectus practiciꝓbatur ex hoc ẜm. b. Tho. vbi. sͣ. ꝙ intellectꝰ actpractici non queritur ꝓpter ſeip̄m ſꝫ ꝓpter actionem. Ipſe ēt actiones ordinant̉ ad aliquē finē
ſꝫ vltimus finis cuius eſt beatitudo ꝑfecta nonq̄ritur ꝓpter aliud ſꝫ ꝓpter ſe. Itē qꝛ beatitudoconſiſtit in oꝑatōe hoīs ẜm phūm ⁊ ī optima operatione: optima oꝑatio hoīs eſt optime potentiereſpectu optimi obiecti. Optima aūt potentia eſttellectꝰ: cuiꝰ optimū obiecū ē bonū diuinū: qd̓non ē obiectū intellectus practici ſꝫ ſpeculatiui.Itꝭ in his que ꝑtinent ad vitā actiua: ad quā ordinatur actio intellectꝰ practici cōicāt nobis aīalia bruta aliqual̓r: q̄ tn̄ non ſunt capacia beatitudinis. Unde pꝫ ꝙ beatitudo non conſiſtit in action practici ītellectus..§. X.Quod non conſiſtit incognitione ſpeculatiuaꝝ ſcīaꝝ beatitudo ꝓbaturẜm. b. Tho. vbi. sͣ. Primo qꝛ dn̄s dicit Hiere. ix.Non gl̓ietur ſapiens in ſapīa ſua. Et loquit̉ deſapientia ſcīarum ſeculariū. Sed de perfecto beatitudine eſt gloriandū ergo ⁊c̄. Rō eſt ad hoc:qꝛ conſideratio ſpeculatiue ſcīe non ſe extenditvltra virtutē pͥncipioꝝ illius ſcīe: qꝛ in pͥncipijsſcīe virtualiter tota ſcīa ꝯtinetur. Prima aūt pͥncipia ſpeculatiuaꝝ ſcīaꝝ ſunt accepta per ſenſumvt pꝫ in fine poſterioꝝ. Unde tota ꝯſideratio ſpeculatiuaꝝ ſcīarum non pōt vltra extendi qͣꝫ ſenſibilium cognitio ducere pōt. In cognitōe aūt ſenſibiliū non pōt cōſiſtere beatitudo q̄ eſt vltima ꝑfectio hoīs. Non .n. aliquid perficit̉ aliquo īferiori: niſi ẜm ꝙ inferiori eſt aliqua ꝑticipatio ſuperioris. Manifeſtum eſt aūt ꝙ forma lapidis velcuiuſcunqꝫ rei ſenſibilis ē infertor hoīe. Un̄ performam lapidis non perficit̉ intellectus: in qͣꝫtūeſt talis forma: ſed in quantum participatur aliqua ſimilitudo alicuiꝰ: quod ē ſupra ītellectumhumanū .ſ. lumen ītelligibile vel aliꝗd hꝰi. Perſenſibilia aūt non pōt deuenire in cognitōeꝫ ſbārum ſeparataꝝ. Omne aūt qd̓ eſt per aliud reducitur ad id quod ē per ſe. Un̄ oꝫ ꝙ vltima perſectio hoīs ſit per cognitōeꝫ alicuiꝰ rei: que ſit ſupraintellectū humanū. Item beatitudine null̓s pōtmale vti. Sed conſideratione ſcīarū ſpeculatiuarum in pn̄ti multi abuſi ſunt ⁊ abutunt̉ in ſuꝑbiam: ſicut philoſophi q̄ cū cognouiſſent deum: nōſicut deū glorificauerunt ⁊cͣ. ad Ro. i. Elati ꝑ ſuperbiam. Et Hiero. fuit dire flagelfatꝰ: qꝛ nimisinordinate ⁊ affectuoſe vacabat tali ſtudio: vt hētur di. xxxvij. legimꝰ..§. XI.Quod non cōſiſtat beatitudo perfecta in cognitione ſubſtantiarū ſeyarataꝝ: .i. angelorū. Probatur ex hoc ẜm. be. Tho.vbi sͣ. Quia dn̄s dic̄ Hiere. ix. In hoc glorieturꝗ gloriatur ſcire ⁊ noſſe me. Et non dicit ſcire angelos. Item rō ad hoc: qꝛ perfecta hoīs beatitudo non ꝯſiſtit ī eo quod eſt perfectio intellectꝰ ẜꝫalicuius participatiōem: ſed in eo quod eſt ꝑ eēntiam talē. Manifeſtū eſt aūt ꝙ vnūqd̓qꝫ in tm̄ ēperfectio alicuiꝰ potentie: inqͣꝫtum ad ip̄m ꝑtinet