.VII.Capitulū

Oſt principalemactum charitatis: qui ē dllectio: vidēdum eſt de alijs actibus interioribꝰ:qui ſūt gaudiū ⁊ pax. Et de exterioribus .ſ. beneficia ⁊ miſericordia: que etiam eſt actus interioreius: dictū eſt ſupra in tractatu de iuſtic. a. ¶ Degaudio primo videndū ē. Et ſciendū ꝙ gaudiūneſt virtus: quod patet ex hoc: qꝛ n̄ cōnumerat̉īter virtutes theologicas: nec morales nec intellectuales: ſed ē actus virtutis. Un̄ ꝯnumerat̉ abapl̓o ad Gal̓. v. Inter fructus ſpūs ꝗ ſūt actusvirtutū. Hoc aūt ſic declarat. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xxviij. Uirtus ē habitusⁱ quidā oꝑatiuus: ⁊ iō ſcd̓mꝓpriam rōnem habet inclinationē ad aliquemactū. Eſt aūt ꝯtingens ex vno habitu plures actus eiuſdem rationis ordinatos ꝓuenire: quorūvnus ſeꝗtur ex altero. Et qꝛ poſteriores actus n̄ꝓcedunt ab habitu v̓tutis niſi ꝑ actū priorē: inde eſt ꝙ virtus n̄ diffinitur nec denominat̉ niſiab actu priori: qͣꝫuis etiā alij actus ab ea ſequantur. Manifeſtū eſt aūt ex his que dicta ſūt ſuprade paſſionibus: ꝙ amor ē prima affectio appetitiue potētie: ex qua ſequitur ⁊ deſideriū ⁊ gaudiūEt ideo idem habitus virtutis ē qui inclinat addiligendū ⁊ deſiderandū bonū dilectum ⁊ gaudendū de deo. Sed quia dilectio inter hos actꝰeſt prior: inde ē ꝙ virtus nō denoīatur a gaudidvel a deſiderio: ſꝫ a dilectione ⁊ dicitur charitasSic ergo gaudiū n̄ eſt aliqua virtus a charitatediſtincta: ſꝫ ē quidā actus ſeu effectus eius. Ꝙcauſetur gaudiū ex charitate ſic declarat. b. thovbi ſupra ex amore ꝓcedit gaudiū ⁊ triſtitia: ſedꝯtrario modo vt dictū eſt ſupra. Gaudium enimex amore cauſatur. Uel ꝓpter p̄ſentiaꝫ boni amati. Uel ꝓpter hoc etiam: ꝙ ip̄i bono amato ꝓpriūbonū ineſt ⁊ ꝯſeruatur. Econtrario aūt ex amore ſequitur triſtitia. vel ꝓpter abſentiā amati: velꝓpterᶻ hoc ꝙ is cui bonū volumus: ſuo bono pͥuatur aūt aliquo malo deprimitur. Charitas ateſt amor dei cuius bonū īmutabile: ē: qꝛ ipſe eſtſua bonitas. Et ex hoc ꝙ amatur: eſt in amāte ꝑnobiliſſimū ſui effectum: ẜm illud. i. Io. iiij. Quimanet in charitāte: in deo manet: ⁊ deus in eo:qͣꝫuis .n. in via non ſit preſens ꝑ ſpēi viſionem eſttn̄ preſens ꝑ gr̄e inhabitationē. Unde. b. Augu.dicit ꝙ ſicut corpus nō viuit niſi anima p̄ſente:ita nec anima .ſ. per gr̄am: niſi deo pn̄te: de peni.di .i. reſuſcitatus. ¶ Utrum gaudium ſpūale qd̓eſt ex charitate habeat admixtam triſtitiā. ¶ Reſpondet. be. Tho. vbi ſupra. Ꝙ ex charitate cauſatur duplex gaudiū de deo. Unum quidē principale qd̓ eſt ꝓprium charitatis ꝙ .ſ. gaudemusde bono diuino in ſe conſiderato. Et tale gaudium ꝑ mixtionē triſtitie nō patitur: ſicut nec illudbonū de quo gaudemus: pōt aliquā mali admixtionē habere: ẜm illud Sap̄. viij. Nō hꝫ amaritudinem cōuerſatio illius .ſ. ſapientie diuine. Et

ideo apl̓s dicit ad phil̓. iiij. Gaudete in dn̄o ſemper. Aliud ē gaudiū charitatis: quo ꝗs gaudetde bono diuino: ẜm ꝙ ꝑticipatur a nobis. Hecaūt participatio pōt impediri ꝑ aliquod ꝯtrariūEt ideo ex hac ꝑte gaudium charitatis pōt habere ꝑmixtionem triſtitie: ꝓut aliquis triſtatur deeo qd̓ repugnat ꝑticipatiōi diuini boni: vel in nobis vel in ꝓximis: quos tanqͣꝫ noſip̄os diligimꝰ.Fletus .n. ꝓꝓximo vel ꝓ ſeip̄o non eſt niſi de aliquo malo. Omne aūt malum importat defectōꝑticipationis ſūmi boni. Fletus etiā huius incolatus ꝓ dilectione patrie ꝓcedit ex eo ꝙ vita pn̄simpedit nos a ꝑfecta ꝑticipatione glorie. Et ideocharitatis gaudiū huiuſmodi pōt hr̄e admixtionem triſtitie. Primum tn̄ gaudiū melius ē: ⁊ ꝓcedit ex charitate. Secundū poteſt ꝓcedere etiāex ſpe: ẜm illud. Spe gaudentes ad Ro. xij. Deplenitudine gaudij. Utrum .ſ. gaudiuꝫ ſpūale excharitate cauſatū poſſit impleri. Ad qd̓ reſpondet. b. Tho. vbi ſupra: ꝙ ex ꝑte rei qua gaudet .i.de deo: vt .ſ. tm̄ deo gaudeat: quantū dignum eſtea re gaudere. Sic in creatura n̄ pōt eſſe gaudiūplenum: ſed ſolū gaudiū dei eſt plenū de ſeipſo:qꝛ gaudiū eius eſt infinitum ⁊ hoc condignū infinite bonitati eius eſt. Cuiuſlibet autē creaturegaudium oportet eſſe finitū. Ex ꝑte aūt gaudentis ſic pōt eſſe gaudiū plenum in creatura. Gaudium enim comꝑatur ad deſideriuꝫ ſicut quiesad motū. Eſt aūt quies plena: cū nil reſtat de motu. Unde tūc eſt gaudiū plenum cū nil reſtat deſiderandū. Et quia qͣꝫdiu in hac vita ſumus nonquieſcit in nobis deſiderij motus: qꝛ adhuc reſtat ꝙ magis deo appropinqͣmus ꝑ gloriā. Sedqn̄ iam ad beatitudinē ꝑuentum fuerit ꝑfectamnil deſiderandū reſtabit: quia erit dei plena fruitio in qua homo obtinebit quicꝗd etiā circa aliabona deſiderauit: ẜm illud pͣs. cij. Qui replet inbonis deſideriū tuum. Et ideo quieſcit deſiderium: nō ſolū quo deſideramus deū: ſed etiaꝫ eritoīm deſiderioꝝ quies. Ideo hic non eſt plenumpeſideriū noſtrum: ſed ſolū gaudiū beatorum ēplenū: vt ſuꝑ plenum: qꝛ plus obtinebūt qͣꝫ deſiderare ſufficerent. Nō enin in cor hominis aſcēdit: que preꝑauit diligētibus ſe deus: vt dicituri. Corin. ij. Et hoc eſt qd̓ dicitur Luc. vi. Menſuram bonam ꝯuertam ⁊ ſuꝑeffluētem dabunt inſinum vr̄m. Quia tn̄ nulla creatura ē capax gaudij de deo ei condigni: inde eſt ꝙ illud gaudiumomnimodo plenū non cadit in homine: ſed potius homo intrat in ip̄m: ẜm illd̓ Mat xxv. Intrain gaudiū domini tui. Item cuꝫ ꝑuentum fueritad beatitudinē: vnuſquiſqꝫ attingit terminum ſibi p̄fixum ex p̄deſtinatiōe diuina: nec reſtabit vlterius quo tendatur: qͣꝫuis in illa terminationevnus ꝑueniat ad maiorē gradum qͣꝫ alius. Et iōvniuſcuiuſqꝫ gaudiū plenū erit ex ꝑte gaudētisquia vniuſcuiuſqꝫ deſideriū plene quietabitur.Lamē gaudium vnius erit maius gaudio alte-