Capitulum .VI.

hoīem ꝓpter virtutē: quia virtute formaliter eſtbonus ⁊ per ꝯn̄s diligibilis. Scd̓m cauſā efficiētē ſic diligimꝰ aliquos in qͣꝫtū ſūt filij talis pr̄is.Scd̓m aūt diſpoſitionē que reducitur ad genꝰcauſe materialis: dicimur aliꝗd diligere ꝓpterid qd̓ nos diſpoſuit ad eius dilectionē: puta ꝑꝑaliqua bn̄ficia ſuſcepta: qͣꝫuis poſtqͣꝫ iam amareincepimus: nō ꝓpter illa bn̄ficia amemus amicūſed ꝓpter eius v̓tutē: pͥmis igitur tribus modisdeū non diligimus ꝓpter aliꝗd: ſed ꝓpter ſeip̄mNō enim ip̄e ordinatur ad aliud ſicut ad finemſed ipſe ē vltimus finis omniū: neqꝫ etiam informatur ab aliquo alio ad hoc vt ſit bonꝰ: ſꝫ eiusſubſtantia ē eius bonitas: ẜm quā exemplariteromnia ſūt bona. Nec etiam bonitas ab altero eiineſt: ſed ab ip̄o omnibus alijs. Sed quarto mōpoteſt diligi ꝓpter aliquid: quia .ſ. ex aliquibusalijs diſponitur ad hoc: vt in dei dilectione ꝓficiamus: puta ꝑ bn̄ficia ab eo ſuſcepta: vel ꝓpter p̄mia ab eo ſperata: vel penas quas ꝑ ipſum vitare intēdimus. Quod aūt dicit Greg. in omel̓. ꝙex his q̄ nouit aīa .i. ſēſibilibꝰ diſcit īcognita amare .i. intelligibilia diuina. Intelligendū eſt: nō ꝙcognita ſint: rō diligendi ipſa incognita ꝑ modūcauſe formalis efficiētis vel finalis: ſed ꝑ modūcauſe diſponētis: quia ꝑ hoc diſponitur ad amādū incognita. ¶ Item nota qͣꝫ vltra amorē naturalē de deo qui eſt cōis oībus bonis ⁊ malis ẜmillud. h. Aug. Deū amat omne qd̓ amare pōt. Eſttriplex amor ẜm Bern̄. in li. de diligendo deum.Primus ē quo quis amat deū: eo ꝙ cognoſcitſibi neceſſariū: iuxta illud p̄s. Diligaꝫ te dn̄e virtus mea deus ⁊c̄. Secūdus ē quo ꝗs amat deuꝫꝓpter delitias que ſunt in eo. Saꝑ. viij. Amatorfactus ſū forme illius. Tertius eſt amator amicitie quo ꝗs amat eū ꝓpter ſeip̄m eo ꝙ digniſſimꝰſit amore nr̄o: qꝛ ſūmum bonū Bern̄. amat quiip̄m quē amat q̄rit: n̄ quicqͣꝫ aliud eiꝰ. 4. §. II.uod deus in hac vita īmediate amat̉ ⁊ ſine mō: ⁊ totaliter. Qd̓ ſic declarat. b. Tho. vbi ſupra. Ordo reꝝ ē talis ẜm ſe:ꝙ deus ꝑ ſeip̄m ē maxime cognoſcibilis ⁊ amabilis: vtpote eēntialiter exn̄s ipſaⁱ veritas ⁊ bonitas: ꝑ quā alia cognoſcūtur ⁊ amātur: ſꝫ quo adnos qꝛ nr̄a cognitio ortū habet a ſenſu: prius ſūtcognoſcibilia q̄ ſunt ſenſibus ꝓpinquiora: ⁊ vltimus terminus cognitionis ē in eo qd̓ eſt maxīeremotū a ſenſu. Et ꝓpter hoc dilectio que ē actꝰappetitiue v̓tutis etiā in ſtatu vie: primo tēdit indeū ⁊ ex ip̄o deriuatur ad alia. Et ẜm hoc charitas īmediate deū diligit: alia v̓o mediāte deo. Incognitione vero eſt ecōtra: quia .ſ. per alia deumcognoſcimus ſicut cam ꝑ effectū: vel per modūeminētie. Uel ꝑ modū negationis: vt patet ꝑ Dicnyſiū in. ij. de di. nomi. Notandū etiā ꝙ dilectiodei eſt aliꝗd maius qͣꝫ eius cognitio: maxime ẜmſtatuꝫ vie: ⁊ ideo p̄ſupponit ip̄am. Et qꝛ cognitio

non quieſcit in rebus creatis: ſed ꝑ eās in aliudtendit: ideo in illo dilectio incipit: ⁊ ꝑ hoc ad aliaderiuatur ꝑ modū cuiuſdā circulationis dū cognitio a creaturis incipiēs tendit in deum ⁊ dilectio a deo īcipiēs vt ab vltimo fine ad creaturasderiuatur ¶ Quantū ad modū dilectionis dicitb. Bern̄. in libro de diligēdo deū: ꝙ cauſa diligedi deū eſt deus. Modus aūt eſt ſine modo. Procuius declaratōne dicit. b. Tho. vbi ſupra: ꝙ modus importat quandā menſure determinationēẜm. b. Aug. Hec aūt determinatio inuenit̉ in mēſura: ⁊ in menfurato. Aliter tn̄ ⁊ aliter. In mēſura enim inuenit̉ eēntialiter: qꝛ mēſura ẜm ſeip̄aꝫeſt determinatiua ⁊ modificatiua alioꝝ. In menſuratis aut īueītur mēſurata ẜm aliud .i. in qͣꝫtūattingunt menſura. Et ideo in menſura nihil poteſt accipi īmodificatū. Sed res mēſurata ē immodificata: niſi menſura attingat: ſiue excedat ſiue deficiat. In om̄ibus aūt appetibilibus ⁊ agibilibus meſura ē finis: qꝛ eorū que appetimus⁊ agimus: oportet rōnem acciꝑe ex fine: ⁊ ideo finis ẜm ſeip̄m habet modū. Sed ea que ſūt ad fine: habent modū ẜm qd̓ ſūt fini ꝓportionata. Etideo ſicut ph̓s dicit in pͥmo poli. Appetitus finisin om̄ibus artibus ē abſqꝫ finis extermino. Sꝫeoꝝ que ſunt ad finē eſt aliquis terminus. Nonenim medicus ponit alique finē ſanitati: ſꝫ facitea ꝑfecte qͣꝫtūcunqꝫ pōt. Sed medicine ponit terminū: qꝛ non dat quantū poteſt: ſed quantū debet ẜm ꝓportionem. al̓s eſſet inordinata. Cū igit̉humanaꝝ actionū ⁊ affectionū finis ſit dei dilectio: quia ꝑ hanc maxime attingimus vltimū finem: ideo in dilectione dei nō pōt accipi modusſicut in re menſurata: vt ſit in ea accipere plus ⁊minus: ſed ſicut inuenit̉ modus in mēſura in qͣnō pōt eſſe exceſſus: ſed qͣꝫto plus attingit̉ regula tanto melius eſt: ita etiā qͣꝫto quis plus deumdiligit: tanto melius eſt. ¶ Quantum ad totalitatem. Ꝙ dicit. b. Aug. ꝙ modus diligendi deumeſt: vt diligatur ex toto corde: hoc intelligitur ſicvt diligatur qͣꝫtūcunqꝫ diligi pōt: quod pertinetad modū qui ꝯuenit menſure. Sic igit̉ interioractus charitatis habꝫ rōnem finis: quia vltimūbonum hominis cōſiſtit in hoc ꝙ inhereat deo.Exteriores autē actus charitatis: vt benificientia ⁊ huiuſmodi: ſunt ad finem: ⁊ ideo cōmenſurandi ſunt ſcd̓m charitate ⁊ rationem. Sciendūetiam ꝙ cū dicitur deum diligi ex toto corde: intelligitur ſeruari iſta totalitas: vt modus totalitatis referatur ad rem dilectā: vt ſcilicet totumquod ꝑtinet ad deū diligatur. Uel etiā ad diligētem: vt .ſ. quis diligat ſcd̓m totum ſuum poſſe: etomnia ordinet ad dei dilectionē: ⁊ ſicut debet etpoteſt illud ſeruari. Sꝫ ſi iſta totalitas importatmodum diligentis adequatuꝫ modo rei dilecte:ſic impleri non poteſt: quia hoc eſſet infinite diligere eū: cum infinitum ſit diligibilis licet creatuG§. III.ra cum ſit finita.