Citulus.V.
nō amat amore intenſo plures mulieres: ſꝫ vnātm̄ vel paucas eo ꝙ intenſus amor haberi n̄ pōtniſi ad vnū tm̄: vel ad paucos valde. Si ēt amicitia delectationis haberet̉ ad multos: multitudo īpediret delectationē dū vnus non poſſet alteri vacare abſtractus a ml̓tis: Ꝙ amicitia queeſt ꝓpter honeſtū que eſt vera amicitia: nō poſſꝫhaberi ad multos ꝓbatur ſic. Amor ſupcrabundans: nō eſt natus fieri ad multos: ſed ad vnumtm̄ vel ad paucos. Sꝫ amicitia honeſti que .ſ.virtutē eſt ſuꝑabundās ⁊ ꝑfecta reſpectu aliaꝫergo non pōt eſſe ad multos. ꝓbatur idē ratōnecomplacētie: ẜm enim ꝑfectam amicitiam amicivalde ſibi inuicem placent: ſꝫ n̄ eſt facile ꝙ ſimulidem valde placeāt multi: qꝛ pauci īueniūtur inquibus non inueniat̉ aliquid qd̓ vni diſpliceat.Et dū ei placet vnus in aliquo in contrario adillud qd̓ erit in alio diſplicebit alius: qd̓ non pōtreꝑiri in ꝑfecta amicitia. Probat̉ idem rōne experientie. Amicitia eſt que ꝓpter virtute indigetmulta exꝑientia. q̄ nō pōt haberi ſine lōga aſſuetudine ⁊ longo tꝑe: ⁊ hoc vt non ſe lateant ſed inuicē cognoſcant: ⁊ hoc eſt difficile. Un̄ ⁊ ꝓuerbialiter dr̄: ꝙ nō ꝯuenit ꝙ aliqui ſe cognoſcat ⁊ diligant: anteqͣꝫ ſimul comedāt menſuraꝫ ſalis. Et ſiarguat̉ ꝯtra: qꝛ charitas ē ꝑfectior qͣꝫ amicitia ciuilis: ſed charitas eſt cōmedabilior: quanto magis ſe extēdit ad plures: ergo ⁊ amicitiā ciuilis.Rn̄detur ꝙ charitas magis aſſimilat̉ amori beniuolentie: cū ſit etiā ad nos remanētes qͣꝫ amori amicitie. Et ſic n̄ eſt inconueniēs: ꝙ charitason̄datur ad valde multos qd̓ de amicitia dici n̄pōt. Non aūt pōt dari numerus de quātitate amicoꝝ: quot debeāt eſſe: ſicut nec mēſura de qͣntitate alimentoꝝ ſumēdoꝝ: qꝛ vnus indiget pluri alius pauciori. Sic ⁊ in amicitia ẜm ſtatū plus⁊ minus indiget. Hec Raierius poſt. b. Tho. ⁊Alber. ſuper libro ethi.C§. VII.qd̓ reꝗritur ad ꝑfectaSecundum amicitia eſt concordiain multiplici actu. Iſta aūt ꝯcordia qͣꝫuis ꝯſiſtatpͥncipaliter in affectu ⁊ actu vnanimi .ſ. ꝙ eademvelit ⁊ nolit ⁊ eadem eligat: vt patet ex ipſa ſignificatione ⁊ interp̄tatione noīs. Nā dicitur ꝯcordia vnitas cordium ſeu voluntatum. An̄ hec cōcordia eſt: n̄ in ſpeculatiuis nec minimis rebusnec ī vicijs: ſed in oꝑabilibus cōibus ⁊ vtilibus.Concordia .n. in ſpeculatiuis nō facit amicitiamEt rō huius eſt. Ꝙ .n. aliqui ꝯſentiant ad inuicēꝙ ſol ē maior terra. Uel non ꝯſenſus vel aſſenſus nō tollit nec facit amicitia: rō huius eſt quiaiudiciū in talibus ꝓcedit ex naturali rōne ⁊ perconſequens ex neceſſitate: amicitia aut ex electione. Nec etiā in minimis rebus ꝯſentire: vel difſentire ꝑtinet ad amicitie rōnem: ſed in his q̄ habent aliquā magnitudinē. Nec etiā in vicijs ꝓprīe ē ꝯcordia ſicut nec amicitia. Na cum prauideſtruant bonū cōe: ⁊ non ſeruent iuſticia: eo ꝙ
volunt ſuꝑabundare in bonis ⁊ non deficere inmalis .i. danis ⁊ grauationibus: ⁊ ideo nō poſſūthabere concordia cum alijs ſed contentionē: ſicut appetentes plus in lucris: ⁊ minus in dānisſunt iniuſti: nec ꝑ conſequens ſunt ꝯcordes. Eſtigitur ꝯcordia in aliquo decreto oꝑabili. ¶ Debet at cōcordare amicus amico vltra effectuꝫ qͣad aſpectū: quo ad effectū: quo ad cōuictū. Primo quo ad aſpectū. Naꝫ viſio amici eſt delectabilis amico. Tū qꝛ per viſiōeꝫ incipit cari paſſioamoris. Tum qꝛ aſpectus amici eſt delectabilisamico. Sicut ſiꝗs delectatur in aſpectu rei pulchre qua diligit ⁊ que ſibi placet. Tū ex parte ſimilitudinis. Sicut eniꝫ amore carnali ſe amates appetūt ſe videre: ad on̄dēdū ꝙ amor maime fit ẜm aſpectū: ẜm illud ꝓuer. Ubi oculꝰ ibiamor: ita in amore honeſto amicitie: ꝓpter ſimilitudine virtutis ex aſpectu ꝯſeruatur amor. Secūdo debet cōcordare amici in cōuictu eo ꝙ cōuiuere ad inuiceꝫ eſt precipuus actus amicitie.In cuius ſignū dr̄ Eccs. iiij. de eo qui non cōuiuit amicis ſꝫ caret eis. Ue ſoli qui .ſ. ē ſine amicoChriſto vel deo. caret eniꝫ talis effectu amicitie:qui eſt releuatio: ꝯſolatio ⁊ defēſio. Unde ſubditur in auctoritate illa: qꝛ ſi ceciderit non habꝫſublenātē. Si ceciderit in culpā non hꝫ ſubleuatem ꝯſilio ⁊ or̄oe. Si ceciderit in pena tribulationis nō hꝫ ſubleuate cōſolatlōe. Si ceciderit inuaſione alterius nō hꝫ defēdētem: ve etiā ſoli .i.ſine Chriſto: qꝛ non hꝫ ſi ceciderit in culpā Chriſtū erigēte. Et ceciderit in morte nō hꝫ Chriſtuꝫviuificāteꝫ. Si a diabolo tēptatur nō hꝫ Chriſtūdefēdentē Oſee. ix. Ue eis cum receſſero ab eisAug. in li. de ci. dei. Magna miſeria hoīs eſt: nōeſſe cū illo ſine quo eſſe non pōt. Tertio debentamici cōcordare quātuꝫ ad colloquiū: qꝛ debētadīuicē ſua ſecreta reuelare. Et hoc pbatur primo exemplo ſcꝫ dei Exo. xxxiij. Ubi dr̄ ꝙ Morſes loqͣbatur ad dn̄m facie ad facieꝫ: ſicut loquiſolet homo ad amicū ſuū. Secūdo on̄ditur hocideꝫ ex periculo qd̓ imminere pōt ꝓpter qd̓ dr̄Ecc̄i. viij. nō om̄i homini manifeſtes cor tuū: qͣſidicat. Non vnicuiqꝫ manifeſtes ſecreta tua ſedtali qui poſſit ⁊ velit iuuare. Tertō probatur ethoc ex cōmodo. Un̄ beatus Amb. in lib. de offi.Solaciū vite huius eſt ⁊ habes cui pectus tuuꝫaperias: cui archana cōmunices: cui ſecreta pectoris tui cōmittas: vt colloces tibi fidelē viruꝫqui in ꝓſperis gratuletur tibi: in triſtibus cōpatiatur: in ꝑſequutiōibꝰ adhortetur. Facilis vox:et ſermo cōgruus: totus ſum tuus ſed paucorūeffectus. Et Tullius in li. de amicitia. Excepta ſapiētia nil melius datū eſt nobis a dijs immortalibus amicitia. Quid eniꝫ eſt dulcius: qͣꝫ haberecū quo oīa audeas ſic loqui vt tecuꝫ. Quis eſſettātus fructus in rebus ꝓſperis: niſi hēres amicū qui illis eque vt tū ip̄e gaudeat. Aduerſas ētdifficile eēt ferre fine illo qui illas grauius etiā