Titulus. V.
occulte miſit ꝑ feneſtram: ⁊ ꝓiecit in domū tātūauri: vt traderet eas nuptui: ⁊ ipſe ſuſtētari poſſet. Hac miſericordia vſus ē beatus pr̄ Dominicus ꝗ voluit ſe his venūdare: vt de p̄cio ſuo ſemel filius vidue redimeret̉ a ſarracenis a ꝗbuscaptiuus tenebat̉. Altera vice ꝓ ſubleuanda inopia quorundā nobiliū qui ꝓpter pauꝑtatem filias ſuas dederant hereticis nutriedas ⁊ erudiC. §. II.endas. Sed dn̄s aliter ꝓuiditQuatum ad ſecunduꝫid quod facit ī nobis miſericordia ē: ꝙ generattriſtitiam ſeu dolorē cōpaſſionis in nobis vt patet ex diffinitione ſupra poſita. Compati .n. eſt ſinul pati .ſ. cum afflicto. Ubi ſciendū ẜm Tho. 2ª2ᵉ. q. xxx. arti. iij. ꝙ dolor de aliena miſeria quēhabet miſericors pōt ſumi dupliciter. Uno modo ꝓut nominat motū appetitus ſenſitiui. Et ſicmiſeri cordia non ē virtus: ſꝫ paſſio quedā. Aliomodo ꝓut noīat motum appetitus intellectiui .ſ.ẜm ꝙ alicui diſplicet malū alterius. Hic aūt motus pōt eſſe ẜm rōnem regulatus. Et pōt quisẜm hunc motu ratione regulatū regulare motuinferioris appetitus. Unde beatus Aug. dicit inix. de ciui. dei: ꝙ iſte motus animi .ſ. actus miſericordie tūc eſt ẜm rationem: quādo ita prebeturmiſericordia ꝙ iuſticia ꝯſeruetur: ſicut cū indigenti tribuitur: ſiue cū ignoſcitur penitēti. Et qꝛratio virtutis hūane in hoc ꝯſiſtit: ꝙ motus animi rōne reguletur. Ideo ex hoc oſtēditur ꝙ miſericordia ſit virtus. Un̄ Aug. ix. de ciui. dei ait.Longe melius ⁊ hūanius: ⁊ piorum ſenſibus accōmodatius: in Ceſaris laudē locutus ē .ſ. Cicero: vbi ait. Nulla d̓ virtutibus tuis nec admirablior nec gratior miſeri cordia ē. Nec ob. huic ſētentie .ſ. miſericordiam eſſe virtutē: id quod aitSaluſtius: videlicet. Omnes hoīes ꝗ de rebusdubijs ꝯſultāt: ab ira ⁊ miſericordia vacuos eēdecet. Non enim animus facile veꝝ ꝓuidet: niſiiſta deficiant. Hoc enim dictū Saluſtij intelligitur ẜm Tho. quando miſericordia ē paſſio nō regulata rōne. Sic enim impedit cōſiliū rationis:dū a iuſticia recedit. Ande Aug. Duo iſta nomīan̄ fruſtra dicūtur: homo: peccator. Nā quia peccator eſt: corrige: quia homo ē: miſerere: nec poteris iuſte miſereri homini: ſi nō correxeris peccatorē. xxiij. q. iiij. duo. Eſt aūt miſericordia virtus ſpecialis: nec quidē intellectualis: nec theologica: ſed moralis exiſtēs circa paſſiones. Et reducitur ad illā medietatē: que dr̄ nemeſis. Quānis enim habeāt miſericordia ⁊ nemeſis ꝯtrarietatē ex ꝑte eſtimationis: quā habēt de malis alienis: de quibus miſericors dolet: in qͣꝫtum eſtimat aliquē indigna pati. Nemeſiticus aūt gaudet de malis alterius: in qͣꝫtuꝫ eſtimat illū dignepati: ⁊ triſtatur: ſi indignis bn̄ accidit. Utrūqꝫ tn̄eſt laudabile ⁊ ab eodē amore ꝓcedens: vt dicitph̓s in. ij. rheto. Et has quidē medietates ī qui-
bus conſiſtit miſericordia ⁊ nemeſis: ⁊ quedamalie. Ph̓s in. ij. rheto. non noīat virtutes. ſꝫ paſſiones: quia etiam ẜm ꝙ ſunt paſſiones ſūt laudabiles. Tn̄ nihil ꝓhibet ꝙ tales ab aliquo actiuohabitū ꝓueniunt. Et ſic aſſumūt rōnem virtutisEt actus quidē ꝓprius miſericordie īmediatusſ. compati miſericordie alterius: opponit̉ īuidie:de qua habes in. ij. ꝑte ti. iiij. Actus aūt exteriorqui eſt elemoſyna: opponit̉ vicio qd̓ dicitur obduratio ꝯtra miſericordiā: de quo in. ij. ꝑte ti. i. cpenulti. Procedit autē miſericordia a charitateſicut effectus a ſua cauſa. Et licet pax ⁊ gaudiuꝫſint actus interiores a charitate ꝓcedētes: vt miſericordia tn̄: qꝛ nihil adijciunt ſuꝑ rōnem boniqd̓ eſt obiectū charitatis: ideo n̄ requirūt aliasvirtutes qͣꝫ charitatē. Sed miſericordia reſpicitquandā ſpecialem rōnem .ſ. miſeriā eius cui miſeretur quis: ⁊ ideo ponitur ſpālis virtus. Necobſtat ꝙ aliquis ſit extra charitatem: ⁊ tn̄ habetcompaſſione ad pauꝑes vt elemoſynas largiat̉:quia ẜm. b. Tho. aliquid dr̄ actus virtutis dupliciter. Uuo modo materialiter: vt facere actus d̓genere bonoꝝ elemoſynas: ieiunia ⁊ hiꝰ. Et hocpoteſt ſieri ſine charitate. Alio mō formaliter .i.eo modo oꝑari quo v̓tuoſus facit: vt ꝓmpte delectabiliter ⁊ omni eo modo quo fieri debꝫ: ⁊ ſicelemoſyna fieri non pōt ſine charitate. Inducūtautem naturaliter ad miſericordiaꝫ: amicitia adalium: ſimilis conditio. Sapiētia: ſenectus: debilitas: timiditas. Rō huius ē ẜm Tho. vbi ſupraar. ij. quia ex hoc ꝯtingit ꝙ aliquis miſereatur:ex quo ꝯtingit ꝙ de miſeria aliena doleat. Sedcū dolor ſeu triſtitia de ꝓprio malo ſit: intantumaliꝗs d̓ aliena miſeria triſtatur aut dolet: in qͣꝫtūapprehendit alienā miſeriam vt ſuā. Hoc auteꝫꝯtingit dupliciter. Uno modo ꝑ vnionē effectusqd̓ ſit ꝑ amorem: quia cū amans reputat amicūtanqͣꝫ ſeip̄m: malū amici reputat vt ſuum: ⁊ ideodolet de malo amici vt de ſuo. Unde ⁊ ph̓s. in. ixethi. ponit inter amicabilia: hoc qd̓ eſt cōdolereamico. Et apl̓s ad Ro. xij. Gaudere cū gaudentibus: flere cum flentibus. Alio mō apprehēditquis miſeriā alterius vt ſuā: ẜm vnionem realēvtpote cū malum alioꝝ ꝓpinquū eſt: vt ad nostranſeat ab eis. Unde ph̓s in. ij. rheto. ꝙ homīesmiſerētur ſuꝑ alios qui eis coniūcti ſunt: ⁊ ſimiles: quia per hoc fit in eis eſtimatio ꝙ ipſi poſſūetiam ſimilia pati. Et inde eſt ꝙ ſenes ⁊ ſapiētesqui conſiderant ſe etiam in mala poſſe incidere⁊ debiles ⁊ formidoloſi magis ſūt miſericordesEcontrario autem qui reputant ſe eſſe felices: etintantum potentes: ꝙ nil mali putāt ſe poſſe pati: non ita miſerētur. Similiter ſuperbi nō miſerentur: quia contēnunt altos ⁊ reputant malosSimiliter alij ꝗ ſunt in ꝯtumeliatīa diſpoſitōneSiue qꝛ ſciunt ꝯtumeliā pati: ſiue qꝛ velint ꝯtumeliā alijs inferre: ꝓuocant̉ ad irā ⁊ audaciam.Un̄ dum ſunt in hac diſpoſitione non miſerētur