Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. XVII.

cie que attendat debitū. Pertinet etiaꝫ bene vtiſubſtantia tꝑali ad virtutem magnificētie: ſcd̓mquandaꝫ ſpalem rōnem: ꝓut .ſ. aſſumitur ad alicuius magni oꝑis expletionē: vt facere magnaꝫecclefiā: hoſpitale: vel ornamēta eccleſie: vel aliavtilia reipublice. Unde magnificētia ſe habet exadditionē ad liberalitatē: quaſi excellēs liberalitatē que eſt circa mediocres expenſas vel dationes. Pertinet etiā ad miſericordiā ẜm rationeꝫindigētie paupeꝝ. Unde ex cōpaſſione moueturad ſubueniendū. Pertinet ad amicitiaꝫ ſeu charitatē ẜm rōnem affectiōis ſpālis ad amicū. Sꝫliberalitas etiā ignotis cum expedit elargit̉: necimpedit̉ inordinato amore pecunie. aūt liberalitas ſit ſpēs iuſticie: ſed pars potētialis .i. annexa iuſticie: vt ſecūdaria pͥncipali. Sic declaratb. Tho. vbi ſupra. Iuſticia ꝓprie dicta exhibet alteri qd̓ eſt eius: vt in reſtitutionibus: ſatiſfactiōibus: hiꝰ. Sed liberalitas exhibet alteri qd̓ eſtſuū de quo eſt alteri obligatus. Cōuenit tn̄ iuſticia in duobus. Primo qꝛ eſt ad alteꝝ vtiuſticia. Secūdo qꝛ ē circa res exteriores: vt iuſticia: licet ẜm aliam rōnem. Et ideo ponit̉ a quibuſdā inter partes iuſticie vt annexa. Notan etiam ad virtuoſū ꝑtinet non ſolū ꝯueniēter ſua materia vti miniſtrare: ſed etiā preꝑareopportunitates ad bene vtendū: ſicut ad fortitudinē militis ꝑtinet non ſolū extrahere gladiū inhoſtem: ſed etiā exacuere gladiū tenere mūdūin vagina. Sic ad liberalitatē ꝑtinet non ſolumbene vti pecunia: ſed etiam preꝑare ꝯſeruare ad debituꝫ vſum. In ipſa aūt liberalitate dic̄Gr̄anus ī decretis: di. lxxxvi. §. In ip̄a. modusadhibēdus eſt reꝝ ꝑſonaꝝ. Reꝝ vt non oīa vniſed ſingulis quedā p̄ſtent̉: vt pluribꝰ ꝑdeſſe poſſumus: iuxta illud ꝓphete. Diſꝑſit dedit pauꝑibꝰiuſticia eius manet in ſeculū ſeculi: cornu eiꝰ exaltabit̉ in gloria. Ubi notandū ad liberalitatēmagis ꝑtinet dare alijs qͣꝫ petere ab alijs: vel acquirere ꝯſeruare: aut ſe expendere. Un̄ ph̓sdicit in. iiij. ethi. liberalis ē ſuꝑabūdare in datione. Huius aūt eſt ẜm Tho.. 2ᵉ. q. cxvij. arti. iiij. qꝛ ꝓprium ē liberalis vti pecunia: vſus ātpecunie eſt in emiſſione ip̄ius. acquiſitio pecunie magis aſſil̓atur gn̄ationi qͣꝫ vſui. Cuſtodiaaūt pecunie in qͣꝫtum ordinat̉ ad facultatē vtendi aſſimilat̉ habitui. Emiſſio aūt alicuius rei qͣꝫto ſit ad aliꝗd diſtātius: tāto a maiori virtutecedit. ſicut patet ex his ꝓijciūtur. Et ex maiori virtute ꝓcedit: aliꝗs emittat pecuniā: dando eam alijs: qͣꝫ expēdēdo cirea ſeip̄am. Propriū aūt eſt virtutis: vt p̄cipue tēdat in id quodꝑfectius ē. virtus ē ꝑfectio quedā: liberales maxime laudātur datione. vn̄ dr̄. Diſperſit dedit pauꝑibus ⁊cͣ. Ubi tria liberalitate nota. Primo ſit rōnabiliter. Secūdo fit durabiliter. Tertio ſit laudabiliter. Quantū ad pri dicit Diſꝑſit dedit pauꝑibus: qͣꝫtū ad ſecūdū

Iuſticia eius manet in ſeculū ſeculi: qͣꝫtū ad tertiū. Cornu eius exaltabit̉ in gl̓a. §. II.uantum ad primuꝫſicut prudentiā dirigit̉ oīs actus v̓tutis moralis ad hoc ſit vere v̓tuoſus. Sic actꝰ liberalitatis: eſt in dando: oꝫ prudētiā dirigat̉: ꝗa ipſa liberalitas ē virtus moralis. Prudētia ateſt recta agibiliū. Quāuis aūt ẜm. b. Tho. ꝑtineat ad prudentiā cuſtodire pecuniā: vt ſurripiat̉: vel inutiliter expēdatur: tn̄ adhuc maiorisprudētie ē vtiliter ea expēdere: qͣꝫ vtiliter ẜuare: qꝛ plura ſūt attēdēda circa vſū rei: qꝛ aſſimilātur motui: qͣꝫ circa ꝯſeruationē que aſſimilat̉quieti. Pecunia aūt vtiliter dat̉ cum pauꝑibuserogat̉. Rōnabiliter oīa vni: ſꝫ plura diuerſis ꝯcēdūtur. Et hoc ē qd̓ dicitur. Diſꝑſit. i. in diuerſas ꝑtes diuiſit dedit pauꝑibus: ꝑſonis indigētibus. Un̄ apl̓s. i. ad Corin. xiij. Si diſtribuero facultates meas in cibos pauperū ⁊cͣ.Que aūt rōnabiliter ſint ꝯſiderāda in actu liberalitatis: pulchre notat. b. Ambro. in li. de of. Ethr̄ di. lxxxvi. ſatis. Ubi ait. Perfecta liberalitas fide: cauſa: loco: tꝑe cōmendat̉: vt primum ceperis circa domeſticos fidei. Grādis eniꝫ culpatibi ē: ſi fidelis egeat: ſi ſcias ſine ſumptū eſſe:famē tolerare: erumnā ꝑpeti: qui p̄ſertim egereerubeſcit. Si in cauſā ceciderit captiuitatis filio ſuoꝝ: aut calūnie non adiuues. Si ſit in carcere aūt in ſupplicijs ꝓpter debitū ſi tēpore afflictiōis nihil a te reportet: et infra: Eſt alia ꝓbanda liberalitas vt ꝓxīos ſeminis tui deſpicias:ſi illos egere cognoſcas. Et infra. Cōſiderāda eſtetiā in largiēdo etas atqꝫ debilitas. Nōnū quaꝫetiā verecūdia: ingenuos ꝓdit natales: vt ſenibus plus largiaris qui ſibi victū nequeuntquerere. Sil̓iter debilitas corporis ꝓmptiꝰ eſtadiuuauda. Precipue tn̄ ſi quis ex diuitijs ceciderit in egeſtatē maxīe ſine ſuo vitio. Sed aūtlatrocinijs: aut ꝓſcriptiōe: aut calūnia: hēbat:amiſit Pulchra etiā liberalitas in ip̄o pauperisdato tenere mēſurā: vt abūdes pluribus quan oporteat impartiri ꝑegrinis ſuꝑfluas īpenſas ſed cōpetētes Hec oīa. b. Amb. ibi. Et qͣꝫuispetēdo pecuniā ab alijs: ex hoc aliꝗs plus poſſꝫdare alijs: tn̄ dicit ph̓us: liberalis eſt pertitiuus. huius ẜm. b. Tho. vbi ſupra eſt: qꝛ dare et acciꝑe ſe hn̄t ſicut agere et pati. eſt at idēpͥncipiū agendi et patiēdi. Un̄ liberalitas ſitpͥncipiū dationis ꝑtinet ad liberalē vt ſit ꝓnptus ad recipiēdū: et multo minus ad petēduꝫUn̄.. Si ꝗs in hoc mundo vult gratus haberi:Det: capiat: q̄rat: pl̓rima pauca nihil. Redde ſingula ſingulis. Et apl̓s inducit aucͣtem dn̄i: dicētis. Beatius ē dare qͣꝫ acciꝑe. aūt quis petatelemoſynas ab alijs: nil ꝓpter hoc diminuit ſibide liberalitate. Et ſil̓r: ſi ꝗs effectus pauꝑ ꝓpterxp̄m vt religioſi petāt ſe elemoſynas: nihil ſibi