Capitulū. XVII.
cie que attendat debitū. Pertinet etiaꝫ bene vtiſubſtantia tꝑali ad virtutem magnificētie: ſcd̓mquandaꝫ ſpalem rōnem: ꝓut .ſ. aſſumitur ad alicuius magni oꝑis expletionē: vt facere magnaꝫecclefiā: hoſpitale: vel ornamēta eccleſie: vel aliavtilia reipublice. Unde magnificētia ſe habet exadditionē ad liberalitatē: quaſi excellēs liberalitatē que eſt circa mediocres expenſas vel dationes. Pertinet etiā ad miſericordiā ẜm rationeꝫindigētie paupeꝝ. Unde ex cōpaſſione moueturad ſubueniendū. Pertinet ad amicitiaꝫ ſeu charitatē ẜm rōnem affectiōis ſpālis ad amicū. Sꝫliberalitas etiā ignotis cum expedit elargit̉: necimpedit̉ inordinato amore pecunie. Ꝙ aūt liberalitas n̄ ſit ſpēs iuſticie: ſed pars potētialis .i. annexa iuſticie: vt ſecūdaria pͥncipali. Sic declaratb. Tho. vbi ſupra. Iuſticia ꝓprie dicta exhibet alteri qd̓ eſt eius: vt in reſtitutionibus: ſatiſfactiōibus: ⁊ hiꝰ. Sed liberalitas exhibet alteri qd̓ eſtſuū ⁊ de quo nō eſt alteri obligatus. Cōuenit tn̄cū iuſticia in duobus. Primo qꝛ eſt ad alteꝝ vtiuſticia. Secūdo qꝛ ē circa res exteriores: vt iuſticia: licet ẜm aliam rōnem. Et ideo ponit̉ a quibuſdā inter partes iuſticie vt eī annexa. Notandū etiam ꝙ ad virtuoſū ꝑtinet non ſolū ꝯueniēter ſua materia vti ⁊ miniſtrare: ſed etiā preꝑareopportunitates ad bene vtendū: ſicut ad fortitudinē militis ꝑtinet non ſolū extrahere gladiū inhoſtem: ſed etiā exacuere gladiū ⁊ tenere mūdūin vagina. Sic ad liberalitatē ꝑtinet non ſolumbene vti pecunia: ſed eā etiam preꝑare ⁊ ꝯſeruare ad debituꝫ vſum. In ipſa aūt liberalitate dic̄Gr̄anus ī decretis: di. lxxxvi. §. In ip̄a. modusadhibēdus eſt reꝝ ⁊ ꝑſonaꝝ. Reꝝ vt non oīa vniſed ſingulis quedā p̄ſtent̉: vt pluribꝰ ꝑdeſſe poſſumus: iuxta illud ꝓphete. Diſꝑſit dedit pauꝑibꝰiuſticia eius manet in ſeculū ſeculi: cornu eiꝰ exaltabit̉ in gloria. Ubi notandū ꝙ ad liberalitatēmagis ꝑtinet dare alijs qͣꝫ petere ab alijs: vel acquirere ⁊ ꝯſeruare: aut ꝓ ſe expendere. Un̄ ph̓sdicit in. iiij. ethi. ꝙ liberalis ē ſuꝑabūdare in datione. Huius aūt rō eſt ẜm Tho. 2ª. 2ᵉ. q. cxvij. arti. iiij. qꝛ ꝓprium ē liberalis vti pecunia: vſus ātpecunie eſt in emiſſione ip̄ius. Nā acquiſitio pecunie magis aſſil̓atur gn̄ationi qͣꝫ vſui. Cuſtodiaaūt pecunie in qͣꝫtum ordinat̉ ad facultatē vtendi aſſimilat̉ habitui. Emiſſio aūt alicuius rei qͣꝫto ſit ad aliꝗd diſtātius: tāto a maiori virtute ꝓcedit. ſicut patet ex his q̄ ꝓijciūtur. Et iō ex maiori virtute ꝓcedit: ꝙ aliꝗs emittat pecuniā: dando eam alijs: qͣꝫ expēdēdo eā cirea ſeip̄am. Propriū aūt eſt virtutis: vt p̄cipue tēdat in id quodꝑfectius ē. Nā virtus ē ꝑfectio quedā: ⁊ iō liberales maxime laudātur d̓ datione. vn̄ dr̄. Diſperſit dedit pauꝑibus ⁊cͣ. Ubi tria d̓ liberalitate nota. Primo ꝙ ſit rōnabiliter. Secūdo ꝙ fit durabiliter. Tertio ꝙ ſit laudabiliter. Quantū ad primū dicit Diſꝑſit dedit pauꝑibus: qͣꝫtū ad ſecūdū
Iuſticia eius manet in ſeculū ſeculi: qͣꝫtū ad tertiū. Cornu eius exaltabit̉ in gl̓a.¶ §. II.uantum ad primuꝫſicut ꝑ prudentiā dirigit̉ oīs actus v̓tutis moralis ad hoc ꝙ ſit vere v̓tuoſus. Sic ⁊ actꝰ liberalitatis: ꝗ eſt in dando: oꝫ ꝙ ꝑ prudētiā dirigat̉: ꝗa⁊ ipſa liberalitas ē virtus moralis. Prudētia ateſt recta rō agibiliū. Quāuis aūt ẜm. b. Tho. ꝑtineat ad prudentiā cuſtodire pecuniā: vt n̄ ſurripiat̉: vel inutiliter expēdatur: tn̄ adhuc maiorisprudētie ē vtiliter ea expēdere: qͣꝫ vtiliter eā ẜuare: qꝛ plura ſūt attēdēda circa vſū rei: qꝛ aſſimilātur motui: qͣꝫ circa ꝯſeruationē que aſſimilat̉quieti. Pecunia aūt vtiliter dat̉ cum pauꝑibuserogat̉. Rōnabiliter cū n̄ oīa vni: ſꝫ plura diuerſis ꝯcēdūtur. Et hoc ē qd̓ dicitur. Diſꝑſit. i. in diuerſas ꝑtes diuiſit ⁊ dedit pauꝑibus: nō ꝑſonisn̄ indigētibus. Un̄ ⁊ apl̓s. i. ad Corin. xiij. Si diſtribuero facultates meas in cibos pauperū ⁊cͣ.Que aūt rōnabiliter ſint ꝯſiderāda in actu liberalitatis: pulchre notat. b. Ambro. in li. de of. Ethr̄ di. lxxxvi. nō ſatis. Ubi ait. Perfecta liberalitas fide: cauſa: loco: tꝑe cōmendat̉: vt primum ceperis circa domeſticos fidei. Grādis eniꝫ culpatibi ē: ſi fidelis egeat: ſi ſcias eū ſine ſumptū eſſe:famē tolerare: erumnā ꝑpeti: qui p̄ſertim egereerubeſcit. Si in cauſā ceciderit captiuitatis filiorū ſuoꝝ: aut calūnie ⁊ non adiuues. Si ſit in carcere aūt in ſupplicijs ꝓpter debitū ſi tēpore afflictiōis nihil a te reportet: et infra: Eſt ⁊ alia ꝓbanda liberalitas vt ꝓxīos ſeminis tui nō deſpicias:ſi illos egere cognoſcas. Et infra. Cōſiderāda eſtetiā in largiēdo etas atqꝫ debilitas. Nōnū quaꝫetiā ⁊ verecūdia: q̄ ingenuos ꝓdit natales: vt ſenibus plus largiaris qui ſibi iā victū nequeuntquerere. Sil̓iter ⁊ debilitas corporis ꝓmptiꝰ eſtadiuuauda. Precipue tn̄ ſi quis ex diuitijs ceciderit in egeſtatē ⁊ maxīe ſine ſuo vitio. Sed aūtlatrocinijs: aut ꝓſcriptiōe: aut calūnia: q̄ hēbat:amiſit Pulchra etiā liberalitas in ip̄o pauperisdato tenere mēſurā: vt abūdes pluribus quantū oporteat impartiri ꝑegrinis nō ſuꝑfluas īpenſas ſed cōpetētes Hec oīa. b. Amb. ibi. Et qͣꝫuispetēdo pecuniā ab alijs: ex hoc aliꝗs plus poſſꝫdare alijs: tn̄ dicit ph̓us: ꝙ liberalis nō eſt pertitiuus. Rō huius ẜm. b. Tho. vbi ſupra eſt: qꝛ dare et acciꝑe ſe hn̄t ſicut agere et pati. nō eſt at idēpͥncipiū agendi et patiēdi. Un̄ cū liberalitas ſitpͥncipiū dationis nō ꝑtinet ad liberalē vt ſit ꝓnptus ad recipiēdū: et multo minus ad petēduꝫUn̄. v̓. Si ꝗs in hoc mundo vult gratus haberi:Det: capiat: q̄rat: pl̓rima pauca nihil. Redde ſingula ſingulis. Et apl̓s inducit aucͣtem dn̄i: dicētis. Beatius ē dare qͣꝫ acciꝑe. Ꝙ aūt quis petatelemoſynas ab alijs: nil ꝓpter hoc diminuit ſibide liberalitate. Et ſil̓r: ſi ꝗs effectus pauꝑ ꝓpterxp̄m vt religioſi petāt ꝓ ſe elemoſynas: nihil ſibi