Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

.V.Citulus

in euan. multas diſciplinas accepimus iuſte liberalitatis. Circa qd̓ ſciendū: vt clareſcat de materia eius de noīe quare ſic nūcupet̉ ẜm. b. tho. 2ᵉ. q. cvij. ar. ij. Duplex ē obiectu ſiue materialiberalitatis. Prima īmediata materia eius eſtinterior paſſio .ſ. affectꝰ ad pecuniā. Secūda exterior materia ē pecunia. huius ē qꝛ liberalitas attendit̉ in qͣꝫtitate dati: ſꝫ in affectu dātisAffectus aūt dantis diſponit̉ ẜm diſpoſitionemamoris ꝯcupīe modum delectationis triſtitie ad ea que datur. Et immediata materia liberalitatꝭ ē paſſio īterior. Pecunia aūt exteriorē obiectū predictaꝝ paſſionū. Et ẜm hoc dic̄ ph̓sin. iiij. ethi. liberalitas videt̉ eſſe quedā medietas circa pecunia. Dr̄ aūt liberalitas ex eoliberalem ꝑtineat emiſſiuū eſſe ẜm ph̓m in. iiij.ethi. Un̄ alio noīe liberalitas largitas noīatur:qd̓ qꝛ largū eſt eſt retentiuū: ſed emiſſiuū: hocidē ꝑtinere videtur ad nomē liberalitatis. Cumenim aliꝗd a ſe emittit: quodāmodo illud a ſuacuſtodia dn̄io liberat animū ſuū ab vno homine in alin̄ ſūt bona poſſeſſa noīe pecunie ſignificāt̉. vt dicit Au. habetur. i. q. iij. totūQuicꝗd hoīes in terra hn̄t: quoꝝ ſunt dn̄i pecunia vocat̉: qꝛ antiqui quicꝗd hēbant: in pecuiahabebant. Un̄ pecunia a pecu. Et ſic pecunia dr̄eſſe materia liberalitatis. autē liberalitasſit v̓tus: declarat. b. Tho. 2ᵉ. q. cxvij. arti. i. Sicut dicit Aug. in li. de libero arbi. Uti bn̄ rebus:ꝗbus male vti poſſumꝰ: ꝑtinet ad virtutē. Poſſumus aūt vti bn̄ male: non ſolū potētijs paſſionibus: ſed etiā his que extra nos ſūt .ſ. rebustꝑalibus ꝯceſſis nobis ad viū ſuſtentationemEt ideo bn̄ vti his rebus: ꝑtineat ad liberalitatē: patꝫ ſit v̓tus. aūt dicit ph̓s in. iiij. ethi.Liberalis eſt reſpicere ad ſeip̄m ita ſibiⁱ minora derelinquit. Non ſic eſt intelligendū: ſicalijs intēdat animo ſe ſuos deſpiciat qꝛ hoceſſꝫ ꝯtra inclinationē naturalē: ꝯſequensvirtuoſū opus. Sed pauca vni ſufficiat: ideoplura ſunt liberalis in alios expēdit qͣꝫ ſibi:abundat rebus. Debet aūt homo ſemꝑ magis ſibi ꝓuidere in ſpūalibus bonis: in quibus vnuſquiſqꝫ ſibi ꝓuidere pōt: non aūt vnuſquiſqꝫ pōtita ſibi vel alijs de tꝑalibus ꝓuidere. Un̄. b. Ambro. in li. de offi. Probanda ē illa liberalitas: vtꝓximos ſeminis tui non deſpicias: ſi illos egerecognoſcas. Melius eſt n. vt ipſe ſubuenias tuisꝗbus pudor eſt ab alijs ſūptum poſcere neceſſitatis. Non tn̄ vt illos diuites facias: vt hr̄ in decre. di. lxxxvi. ſatis. Et qꝛ ẜm ph̓m in. iiij. ethi.non ẜm ſubſtantia .i. facultatē diuitiaꝝ dicitur liberalitas: ſed magis ẜm dantis habitū. etiaꝫpauꝑ qui habet ad dandū alijs: pōt habere liberalitatē qͣꝫtum ad habitū: qꝛ poteſt habere talem diſpoſitionē mentis ſi haberet facultateslargiter rōnabiliter diſpēſaret. Quod etiā dic̄ph̓s in. iiij. ethi. Liberalis ē acceptiuus vel

ſeruatiuus pecunie: ſed emiſſiuus. ſic eſt intelligendū liberalis emittat facultates a ſe: ꝗnretineat vn̄ ſuſtētetur: vnde v̓tutis oꝑa exeqͣt̉:quibus ad felicitatē ꝑuenitur. Un̄ Ambro. Dn̄s vult ſimul effundi opes: ſed diſpēſari: niſi forte ſicut Hiliceus qui occidit boues pauꝑes exeo recreauit: habuit vt nulla cura domeſticateneret̉: di. lxxxvi. ſatis. Qui etiā multa cōſumūt in inteperantia: ſunt ꝓdigi liberales. Etſimiliter expendūt ꝓpter quecunqꝫ pctā. Quietiā cauſa iactantie in aliqua pia oꝑa expendūt: ſunt vere liberales. Un̄ Ambro. in li. de offi.Pulchra eſt etiā liberalitas: non ꝯſiliandi fauoris gr̄a vltra moduꝫ effluere. Quicꝗd .n. ex affectu ſincero puro ꝓmittitur: hoc decoꝝ eſt: diſt.lxxxvi. ſatis.De actu liberalitatishoc aūt eſt bene vti pecunia. Pro cuius declaratione dicit. b. Tho. 2ᵉ. q. cxvij. arti. iij. ſpeciēsactus ſumit̉ ex obiecto. Obiectum aūt ſeu materia liberalitatis eſt duplex. Interior .ſ. vt ꝓpriamateria magis ꝓpinqua. Et hec ſūt paſſionesquibus homo afficitur ad pecuniā. Et exteriormateria ē pecunia. Et quicꝗd pecunia mēſurari pōt. Ad liberalitatē aut p̄cipue ꝑtinꝫ vt homoꝓpter inordinata affectione ad pecuniā ꝓhibeatur a quocūqꝫ debito vſu eiꝰ. Eſt aūt duplexvſus pecunie. Unus ad ſeip̄m videtur ꝑtineread ſumptus expenſas: quas .ſ. quis facit ſefamilia. Alius quo ꝗs vtitur ad alios: qd̓ ꝑtinetad dationes. Pertinet ergo ad liberaleꝫ vt neqꝫꝓpter inordinatū amorē pecunie aliquis impediat̉ a ꝯueniētibus expēſis: neqꝫ a ꝯueniētibusdationibus. Quia vero obiectu ſeu materia exterior liberalitatis eſt pecunia: vt dictū ē: et quelibet virtus cōueniēter ſe hꝫ ad obiectū ſuū:ſequēs ē: vt liberalitas ſit virtus: actus eiusſit ꝓportionatus pecunie. Pecunia at cadit ſubrōne bonoꝝ vtiliū: qꝛ oīa exteriora bona ad vſūſūt ordinata hoīs. Et ideo propͥus actus liberalitatis eſt bn̄ vti pecunia: ſeu diuitijs. āt Sen̄.diccit: eſt aliquis liberalis ex hoc aliꝗdſibi donat: intelligēdū eſt liberalitate ꝓut reſpicit donatiōes: que .ſ. fiūt alijs. Et ſciēdum ẜm. b.Tho. vbi ſupra: vti bene pecunia ſeu diuitijsꝑtinet ad diuerſas v̓tutes: ſed diuerſis reſpectipus ſeu rōnibus. Nam ꝑtinet ad iuſticiā ꝯmutatiua vel diſtributiua: ſcd̓m rōnem debiti legalis:put .ſ. res exterior debetur alt̓i ex aliqua obligatōe: vt ꝓpter aliquē cōtractū vēditōis vel mutuiet hiꝰ. Uel qꝛ habet diſtribui indigentibus ex diſpoſitiōe cōitatis vel alicuius. Pertinet autē adliberalitatē ſcd̓m rōneꝫ debiti legalis: ſed debiti moralis: qd̓ attēditur ex quadaꝫ decētia: ſit alteri obligatus. Et quia habet minimumde ratione debiti. Ideo Tullius: Macro. plures alij poſuerūt liberalitateꝫ inter ꝑtes iuſti