Capitulū.XV.
¶ Cuantum ad veritatem doctrine dicit. b. tho.2ª 2ᵉ. q. cix. arti. iij. ꝙ hec ꝯſiſtit in quadā manifeſtatione verboꝝ eoꝝ de ꝗbus eſt ſciā. vn̄ directen̄ ꝑtinet ad virtutē veritatis ꝓut ē virtus ſpālisveꝝ qꝛ vera ſcibilia in qͣꝫtum ſūt a nobis cognita: circa nos ſūt ⁊ ſcibilia: in qͣꝫtū ſunt a nobis cognita: circa nos fūt ⁊ ad nos ꝑtinent: ẜm hoc veritas doctrine pōt ad hanc virtutē ſpālem ꝑtinere: ⁊ quecūqꝫ alia veritas qͣ ꝗs manifeſtat verbovel facto qd̓ cognoſcit. Pertinet aūt ad veritatēdoctrine: vt docēdo in quacūqꝫ facultate ꝯſulēdo: p̄dicando: exhortādo vera dicat. Et qꝛ ſacraſcriptura ſola doctrina eſt: que nullā hꝫ falſitatēadmixtā: ⁊ hoc qꝛ ſermo dei eſt: ꝗ mentiri nō pōtUn̄ dr̄ Io. xvij. Sermo tuus veritas ē. Iō ꝑmaxime p̄dicādo dꝫ induci auctoritas ſcripture ſacre: nec ꝗs ex timore dꝫ dimittere: vt v̓itates neceſſarias ad ſalutē n̄ dicat. Un̄ Chryẜ. tractās illud qd̓ ait xp̄s apl̓is: cū miſit eos ad p̄dicanduꝫNolite timere eos ꝗ occidūt corpus: ait. Nō ſolum eſt ꝓditor veritatis: ꝗ tranſgrediēs veritatem: ꝓ veritate mendaciū palā loꝗtur: ſed et illeq nō ꝓnūciat veritate: qua libere nūciare oportet. Aut n̄ libere veritatē defendit: quā libere d̓fēdere dꝫ: ꝓditor ē veritatis. Nā ſicut ſacerdosdebitor ē vt veritatē quā audiuit a deo libere p̄dicet. Sic laicus debitor ē: vt veritate quā audiuit in ſcripturis ꝓbatā: fiducialiter defedat: hecille. q. iij. nolite. Non tn̄ p̄dicator dꝫ dicere oēmveritatē: ſed q̄ ꝯueniat auditoribꝰ: cuiuſmodi .ſ.ſint capaces: ⁊ ꝗ vtilis ſit eis. Sꝫ dolendū: quiaiā venit tp̄s qd̓ p̄dixit apl̓s. ij. ad Tymo. iiij. Eritenim tp̄s: cū ſanā doctrinā n̄ ſuſtinebūt. Et a veritate quidē auditū auertēt: ad fabulas aūt conuertent. Si qͣ aūt dicta gentilū poetaꝝ vel ph̓oꝝnon ad on̄tationē ſed ad maiorē ꝯfirmationemveritatis aliqn̄ inducātur vt ancille deẜuientesdn̄e theologie: n̄ erit incōueniēs. Un̄ clemēs papa. Cū .n. ex diuinis ſcripturis ꝗs firmā regulaꝫveritatis ſuſceꝑit: abſurdū n̄ erit ſi aliꝗd ex eruditione cōi: ac liberalibus ſtudiis: q̄ forte in puericia attigerit: ad aſſertionē veri dogmatis cōferat: ita tn̄ vbi vera didicerit: falſa ⁊ ſil̓ata declīetdi. xxxvij. relatū. Si aūt quis aliqͣ doceret falſavel incauta: vel que pn̄t eſſe occaſio mali: n̄ erubeſcat: cū expedit retractare vl̓ declarare: quianec. b. Au. erubuit facere libꝝ retractationū cuꝫeſſet doctiſſimus oīm. Ecc̄i. iiij. Non ꝯtradicasverbo veritatis vllo mō: cum .ſ. rep̄henderis deerrore. ij. ad Corin. xiij. Nō poſſumus aliꝗd cōtra veritatē: ſed ꝓ veritate. b. Aug. Magne ſapīeeſt hoīeꝫ reuocare: qd̓ male locutus ē. xxij. q. iiijmagne. ¶ Quantū ad veritatē iuſticie dicit tho.vbi ſupra: ꝙ veritas iuſticie ē ẜm ꝙ aliꝗs rectitudine legis in iudicijs que ſūt ad alteꝝ ſeruaUn̄ ẜm ꝙ aliꝗs veritatē māiſeſtat ex iuſticia: ꝑta cū in iudicio teſtificat̉ veꝝ: vel ꝯfitetur. Et ſiceſt quidā actus inſticie. Und̓ nō ꝓprie ꝑtinet ad
veritatē: ꝓut eſt ſpālis virtus. Ad veritatē luſticie ꝑtinet nō reſpicere ad ꝑſonas quia pauꝑ: ⁊ iōcompatiendū: vel qꝛ ꝯſanguineus: ⁊ iō n̄ puniēdus: ⁊ hiꝰ ꝓuer. .xxviij. Qui cognoſcit in iudiciofaciē non bn̄facit: ⁊ ꝓ buccella panis deſerit veritatē. Et dn̄s in lege. Nō miſereberis in iudiciopauꝑis: vt a vero deuies. Hinc ⁊. b. Aug. Queritur pr̄ de malo filio: q̄ritur .i. ꝯquerit̉ filius d̓ duro pr̄e. Seruamus honorificētiā pr̄i: q̄ debeturei a filio: non eqͣmus filiū pr̄i in honore: ſed p̄ponimꝰ filiū pr̄i in veritate. ij. q. vij. q̄ritur. Nec ētdꝫ attēdere iudex ad munera: ſꝫ reſpuere. Detit̓.xvi. Munera ꝑuertūt verba iuſtoꝝ: vt .ſ. falſamſnīam ꝓferant. Un̄. b. Greg. Bonis male vtūturqui ꝓ tꝑali lucro iuſte iudicāt. Tales quidē a veritate: n iuſticie defēſio: ſꝫ amor pͥmij ꝓuocat: quibus ſi ſpes nūmi ſubtrahit̉: ꝯfeſtim a iuſticie executione recedūt. Acceptatio muneꝝ p̄uaricatioe veritatis. xi. q. iij. qui recte. Pertinet ad veritatē iuſticie reſiſtere malis ⁊ defēdere innocentesꝯͣ oppreſſores. Un̄ dr̄ di. lxxxiij. Error cui n̄ reſiſtitur approbat̉. Ueritas cū mīme defenſat̉: oppmit̉. Negligere quippe cū poſſis ꝑturbare ꝑuerſos: nihil ē aliud qͣꝫ fouere. Pertinet ad veritatē iuſticie iudicare ẜm allegata ⁊ ꝓbata: ſꝫ priusbn̄ examinata. Un̄. b. Amb. Bonus iudex nihilex arbitrio ſuo facit: ⁊ domeſtice ꝓpoſito volūtatis: ſꝫ iuxta leges ⁊ iura ꝓnūciat examinat: cauſaꝝ merita n̄ mutat. iij. q. vij. iudicet. Sed poteſthodie dici illud. Corruit veritas in plateis. Iſa.MS. III.Utilitas huius virtutis on̄ditur cū ſubditur. Et miſericordia mea cūipſo: qͣſi dicat. Quia fuit in eo veritas: erit in illomiſericordia mea .i. faciā eī miſericordiā. Miſericordia aūt dicitur quaſi miſeriā adimens. Un̄⁊ xp̄s Io. iij. ait. Ueritas liberabit nos. Adimitāt ⁊ liberabit a ml̓tiplici miſeria. ¶ Pº. a miſeriaobſcuratiōis. ¶ Secūdo a miſeria ingloriatiōis¶ Tertio a miſeria deprauationis. ¶ Quarto amiſeria dānationis ¶ Quātū ad primū dic̄ IobTenebris inuoluimur ⁊cͣ. Anima .n. noſtra vt aitph̓s. naſcit̉ ſicut tabula raſa: in qua nihil ē pictūNullā veritatē cognoſcit. vn̄ in magna obſcuritate ē. Et hec ē magna miſeria. Sꝫ liberatur abhac miſeria paulatim ꝑ veritatē ſibi manifeſtatāab alijs: ⁊ a ſe cognitā. Ueꝝ enim eſt bonū intellectus: qd̓ ꝑficit ip̄m ⁊ illuſtrat obſcuritatē eiusEt ſicut nullꝰ menti ſuauior cibus qͣꝫ veritas: vtuit Lactantius in li. inſtitu. Ita nullus amariorſeu magis noxius cibus aīe qͣꝫ falſitas. ¶ Secūdo veritas locutionis liberat ab ingloriatōne .i.infamia. Sicut .n. fallacia hoīs facit eū infamemita vt ꝗlibet deteſtetur eē homīes mēdaces: neccredat eis: cū etiā dicunt ⁊ iurant veritatē. Ita ꝙverax ē in verbo locutōis: inde ſibiⁱ bonā acꝗrūtſamam. Cum .n. homo ſit aīal ſociale: naturaliter