Titulus. V.
tiōe torſit. Eodē aīo bn̄ficiū debet̉: quo dat̉. Idēin. e. li. Cū hōi ꝓbo ad rogandū os ſuffundat rubore. ꝗ hͦ tormētū remittit: munꝰ ſuū multiplicatgrauiſſimis viris. Nulla res cariꝰ ꝯſtat qͣꝫ q̄ p̄cioꝰ ēpta ē. Moleſtū v̓bū ⁊ oneroſū demiſſo vultu dicendū rogo. Nihil eq̄ amaꝝ qͣꝫ diu pete̓ eꝗori aīo ꝗdā ferūt p̄ſcīdi ſpem ſua: qͣꝫ trahi. Idemveꝝ ē te tm̄ gr̄a demere: qͣꝫtū more adijcis Quīto cauenda ē malicioſa excuſatio: cū .ſ. ꝗs ſe excuſat n̄ poſſe ẜuitiū. vel bn̄ficlū: qd̓ ei petit̉ dare⁊ recōpenſare. Dixit antigonꝰ cinico petēti talētūplus eē qͣꝫ cinicꝰ deceat petere. Petēti ꝟo nūmūrn̄dit minꝰ eē qͣꝫ regē oporteat dare: ⁊ ſic malicioſe negabat ꝙ poſſet dare nūmuꝫ: qꝛ rex erat veltalentū: quia ille cinicus .ſ. pauꝑ erat. EcōtrarioAlexāder magnus aīo nihil niſi grāde ꝯcipienscuidā quidē petēti aliꝗd vrbē donabat: ⁊ cū ip̄orefugiſſet nimis eē dicēs: nec ꝯuenire ſue fortune. Non q̄ro inꝗt alexāder ꝗd te acciꝑe deceat:ſꝫ ꝗd me dare. ¶ Sexto cauēda ē exprobratio:⁊ de ingratitudīe q̄rulatio. Un̄ Iac. i. dr̄ de deo.Pat oībus affluēter: ⁊ n̄ improꝑat. Et Sen̄. Hecbn̄ficij inter duos lex ē alter ſtatī obliuiſci dꝫ deti alter mēor eē accepti. Sil̓r nō dꝫ facere q̄relāde ingrato. Un̄ Sen. Meliorē faciēs: ingratū ferēdo: peiorē ꝯquerēdo. Nemo id eē qd̓ iā videtur timet. Idē ingratus ē aduerſus vnū bn̄ficiūaduerſus alteꝝ n̄ erit. Duoꝝ oblitꝰ ē. ¶ Lertiū ineoꝝ q̄ exciderat ad mēoria reducere. Que rō eſtexacerbare eū: ī quē magna ꝯtuleris: vt ex amico fiat inimicus. Idē. Si deum imitaris bn̄ficiada etiā ingratis. Naꝫ ⁊ ſceleratis ſol orit̉: ⁊ pirratis patent maria. Dr̄. n. Mat. v. de deo ꝙ pluitſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos: ⁊ ſolē ſuum ortri facit ſuꝑbonos ⁊ malos. ¶ Septimo cauendū ē: ne bn̄ficiū qd̓ datur ei cui dat̉ vel alteri n̄ noceat. Sen̄.in li d̓ bene. Quēadmodū pulcherrimū ē opusinuitos nolenteſqꝫ ſeruare: ita rogātibus peſtiſera largiri: blandū ⁊ affabile odiū ē. Pecuniā nōdabo quā muneraturā adultere ſciaꝫ: ne inſocietate turpis facti: aut ꝯſilij inueniar. Idem Sen̄.Quid turpius qͣꝫ qd̓ euenit frequentiſſime: vt nihil interſit inter odiū ⁊ bn̄ficiū. Hinc ⁊ Aug. Utilius eſuriti panis ſubtrahit̉ qͣꝫ dat̉: ſi de cibo ſecurus iniuſticie acꝗeſcat. v. q. v. nō oīs. Et ſic intelligit̉ illud Ecc̄i. Benefac iuſto: ⁊ non dederispeccatori. Amb. etiā dicit. Si non pōt alteri ſubuenire: niſi alter ledat̉: melius eſt neutꝝ iuuare.xiiij. q. v. deniqꝫ.¶ De vindicatione. c. xiij.Equituſ de uindicatiōe ꝓut ē v̓tus quā ponit tulliusinter ꝑres iuſtiicie. Et ſic eā deſcribitUindicatio eſt ꝑ quā vis ſeu iniuria ⁊ oē qd̓ obſcuꝝ ē .i. iniurioſū defendēdo ⁊ vlciſcēdo ꝓpulſatur. Hec v̓tus maxīe neccͣia ē hn̄ti ptātē ſeu p̄lationē: vt .ſ. puniat crimina. Un̄ ad Ro. xiij. Miniſter dei ē .ſ. iudex ꝗcunqꝫ vindex in irā ei ꝗ malū
facit. Et. i. Pe. ij. Subiecti eſtote oī hūani creature ꝓpter deū. Siue regi qͣſi p̄cellenti. Siue ducibus tanqͣꝫ a deo miſſis ad vindictā malefactoꝝi. punitionē laudē v̓o bonoꝝ. ¶Et ꝓ declaratione hꝰ materie nota ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. cviij. arti. i.ꝙ vindicatō ſit ꝑ aliqd̓ penale malū inflictū peccāti. Eſt ergo in vindicatōe ꝯſiderādus vindicātis aīmus. Si .n. intētio eiꝰ ferat̉ pͥncipl̓r in malūeiꝰ de quo vindictā ſūit: ⁊ ibi ꝗeſcat: n ē licitū: qꝛdelectari in malo alteriꝰ ꝑtinet ad odiū qd̓ charitati repugnat: qͣ oēs hoīes diligere d̓bemꝰ. Necaliꝗs excuſat̉ in vindicatiōe: ex hoc ꝙ vindicāsintēdit malū illius ꝗ iniuſte ſibi intulit malū: ſic̄nec excuſat̉ aliꝗs a pctō ꝑ hoc ꝙ odit odientē ſeNō .n. dꝫ hō in aliū peccare: ſeu offendere ꝑꝑ hͦꝙ ille pͥus peccauit ī ip̄m ſeu offēdit eū. hoc .n. ēvinci a malo: qd̓ apl̓s ꝓhibꝫ ad Ro. xij. Noli vici a malo: ſꝫ vince in bono malū. Si v̓o intentiovindicātis ferat̉ pͥncipl̓r ad aliqd̓ bonū ad qd̓ ꝑuenit̉ ꝑ penā peccātis: puta ad emēdationē peccātis. Uel ſaltē ad cohibitionē eiꝰ: ⁊ quietē alioꝝ⁊ ad iuſticie ꝯſeruationē: ⁊ dei honorē: pōt eē vīdicatio licita alijs debitis circūſtantijs ſeruatisNec ē ꝯͣ qd̓ dr̄ Deū. xxxij. Mea ē vltio ait dn̄s:⁊ ego retribua eis in tꝑe: loco cꝰ ẜm aliā trāſlatione dr̄. Mitte vindictā ⁊ ego retribuā dicit dn̄s.Nā ille ꝗ ẜm gradū ſui ordinis exn̄s rector: vindictā exercet in malos: ū vſurpat ſibi qd̓ dei ē: ſꝫvtit̉ ptāte diuinitꝰ ꝯceſſa. Dr̄ .n. ad ro. xiij. de p̓ncipe terreno ꝙ dei mīſter ē vīdex in ira. i. in penāei ꝗ male agit. Sꝫ ſi p̄t̓ ordine dīne inſtitutiōisvīdictā exerceāt ī alios: ēt malos ꝓpria aucͣte punies tūc vſurpat ſibi qd̓ dei ē: iō peccaret. §. I.Quod autē uindicatioſit v̓tus ſpālis ꝓprie trāſumēdo: ⁊ n̄ ẜm locutionē vulgariū: ꝗ appellant vindictā: cū alter alterireddit malū ꝓ malo: declarat. b. tho. 2ª 2ᵉ. q. cviijar. vij. ſic īquiēs. Sic̄ ph̓s dicit in. ij. ethi. Aptitudo ad v̓tute ineſt nobis a natura: lꝫ ꝯplemētumv̓tutꝭ ſit in nobis ꝑ aſſuetudinē vel ꝑ aliqua aliācām vt ꝑ gr̄am. Un̄ pꝫ ꝙ virtutes ꝑficiūt nos adꝑſequendū debito mō inclinatōes naturales: q̄ꝑtinēt ad ius naturale. Et iō ad quālibet inclinationē naturalē determinatā ordinat̉ aliqͣ ſpālisv̓tꝰ. Eſt āt q̄dā ſpālis inclinatio nature ad remouendū nocum̄ta. Un̄ ⁊ aīalibꝰ dat̉ vis traſcibilisſeꝑata a vi ꝯcupiſcibili. Repellit āt hō nocum̄taꝑ hͦ ꝙ ſe defēdit ꝯͣ iniurias ne ei inferant̉: vel iāillatas iniurias vlciſcit̉ nō intētione nocēdi ſedintentione remouēdi nocumēta: puta ſi quis punit iniurias illatas alijs ſocijs: cū .ſ. aliꝗ eos aggrediūtur ad offendēdum ille defendit. Uel cuꝫin actu aggreſſure ꝗs ſe defendit ab iniuriante:intēdēs ſui p̄ſeruationē non aggredientis leſionem: vel cū iudex punit reos: ⁊ hoc ꝑtinet ad vindicationem ꝓut eſt virtus. Et ſic intelligenda eſtdiffinitio tullij ſupra poſita. Et ꝑ hoc patet ꝙ eſtſpālis virtus ⁊ pars iuſticie. ¶ Sciendum ſcd̓m