Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū VIII.

ponere virtutē vn̄ ꝓcedit. Sꝫ reddere debitumalicui qd̓ facit religio actū eiꝰ: qꝛ reddit d̓o debitū honorē: hꝫ rōnem boni: qꝛ hoc reddit̉alteri debitū ab aliqͦ: ꝯſtituit̉ ordo in ꝓportioneꝯueniēti reſpectu ip̄ius: qͣſi cōueniēter ordinatꝰad ip̄m. Ordo aūt hꝫ rōnem boni ſicut moduspes ẜm Aug. ergo religio ē v̓tus. Quantū ad2 .ſ. ſit ſpālis virtus on̄ditur ſic. v̓tus ordinet̉ ad bonū vbi ē ſpālis ratio boni: ibi oꝫ eſſeſpālem virtutē. bonū aūt ad qd̓ ordinat̉ religio:ē exhibe̓ deo debitū cultū honorē. Honordebet̉ alicui rōne excellētie. Et qꝛ deo competiſingularis excellētia in qͣꝫtum oīa in infinitū trāſcendit: ẜm om̄imodū exceſſū: ei debet̉ ſpālishonor ſicut ī rebꝰ hūanis. Uidemus .n. qꝛ diuerẜ excellētijs ꝑſonaꝝ diuerſus honor debet̉qꝛ aliꝰ pr̄i aliꝰ regi. Eſt ergo religio ſpālis v̓tus ſit vna v̓tus qͣꝫuis honor exhibeat̉ tribusꝑſonis diuinis: ꝓbat̉ ſic. Hītus diſtinguunt̉ ẜmdiuerſā rōnem obiecti. Pertinet aūt ad religio exhibere reuerētiā vni deo ẜm vnā rōnem īqͣꝫtū .ſ. eſt primū pͥncipiū creatiōis gubernationis reꝝ. Perſone .n. diuine qͣꝫuis ſint tres ſūt tn̄vnū pͥncipiū creatiōis gubernationis reꝝ:eis vna religiōe ſeruit̉. eſt aūt v̓tus theologica: ſicut fides: ſpes: charitas: qꝛ iſte hn̄t deū fine obiecto ſeu materia: credimꝰ .n. deū: ſꝫreligio n̄hꝫ deū materia: materia .n. eius ē actꝰiut in diuino cultū attingūt ex ſe ſꝫ ē virtꝰralis cuiꝰ ē circa ea ſūt ad finē. Et qꝛ hꝫdeū fine ꝓxīorē maxīa moraliū. Itē nota latria idē ē qd̓ religio. eſt aūt vocabulū grecū interp̄tat̉ latine ſeruitus ſignificās oēm ẜuitutēſed illā exhibet̉ alicui vt pͥmo pͥncipio oīm vl̓timo fini: ſoli deo exhibēda. Et pͥmo quideꝫinterius mēte nos ei ſubijciēdo vt nr̄o creatori.Secūdo exteriꝰ aliqͣ oꝑa faciēdo exteriꝰ in eiushonorē: qͣſi illa ꝓteſtādo nos ẜuos eiꝰ. Exhibemus āt deo reuerentiā honorē: ꝑꝑ ip̄m eſtnoramꝰ mēs nr̄a ei ſubijcit̉: ī hoc eiꝰ ꝑfectio ꝯſiſtit. Quelibet .n. res ꝑficit̉ ſuo ſuꝑiori ſubdit̉ ſicut corpꝰ hoc viuificat̉ ab aīa. .§. III.De ſanctitate nota ſecundū. b. Tho. 2ᵉ. q. lxxxi. ē eadē v̓tus cumreligione ẜm eſſentiā: ſꝫ differt ẜm rōnē. Pro cdeclaratiōe ſciendū ſāctitas tripl̓r ſumit̉ .ſ.ut importat firmitatē: puritatē: ad dei cultū applicationē. Quantū ad pͥmū ſciendū apudantiquos ſācta dicebant̉: legibus erat iniūctavt violari deberēt. Un̄ dr̄ aliqd̓ ſancitum: ꝗaē legibus firmatū. Quantū ad ẜm .ſ. ꝓut īportat mūdiciā: huic ſignificatiōi cōpetit nomē gre vꝫ Agios qd̓ latine dr̄ ſine terra. Pōt aūt ẜmlatinos nomē ſāctus ad mūditiā ꝑtinere: vt dieatur ſāctus qͣſi ſanguīe tinctus eo antiquitꝰ

illi purificari volebāt: ſāguīe hoſtie intīgebāt̉:vt dicit Iſido. in lib. etymo. ¶Quantū ad tertiūvtraqꝫ ſignificatio .ſ. firmitatꝭ mūdicie cōpetit:vt ſāctitas attribuat̉ his diuīo cultui applicāt̉ita v̓t ſolū hoīes ſed tēpla vaſa alia hiꝰ etiāſāctificari dicunt̉: ex hoc cultui diuino applicatur. Mudicia .n. neceſſaria ē ex hoc mensdeo applicet̉: qꝛ mēs hūana inꝗnatur ex hocinferioribus rebus iungit̉: ſicut q̄libet res exꝯmixtione peioris ſordeſcit: vt argentū ex cōmixtione plūbi. Oꝫ aūt mens ab inferioribꝰ rebꝰabſtrahat̉: ad hoc ſup̄me rei poſſit ꝯiungi:mēs ſine mūdicia deo applicari pōt: vnde adHeb. vlt. Pacē ſeꝗmini oībus ſāctimoniā:ſine nemo videbit deū. Firmitas etiā exigiturad hoc mēs deo applicet̉. Applicat̉ .n. ſic̄ vltimo fini: pͥmo pͥncipio: hiꝰ aūt oportet maxīeīmobilia. Un̄ apl̓s ad Ro. viij. Certꝰ ſū .n. neqꝫmors neqꝫ vita ſeꝑabit me a charitate: ſic ſāctitas dr̄ qua mens ſeip̄am actus ſuos applicatdeo. Un̄ differt a religione ẜm eſſentiā ſꝫ ſoluꝫrōne. Mera .n. religio dr̄ ẜm exhibet deo debitū famulatū in his ſpāliter ꝑtinēt ad cultumdiuinū vt in ſacrificijs oblationibus alijs hiꝰ.Sanctitas aūt dicitur ẜm ſolū hoc: ſꝫalia virtutū oꝑa refert in deuꝫ: vel ẜm homoſe diſponit bona oꝑa ad cultū diuinum. De oratione. c. viij.Ęoratione que ēactus religiōis. Nota ẜm. b. Tho.2ᵉ. q. lxxxiij. triplex fuit error antiquoꝝ circa or̄oneꝫ. Quida .n. poſuerūt reshūane regūtur diuina ꝓuidētiā: ex quo ſeꝗt̉ vanū ſit orare oīo deuꝫ colere. Et de his dr̄Malach̓. iij. dixiſtis. Uanus ē oīs ſeruit deo. Secūda opi. fuit ponētiū oīa in ſe rebꝰ hūanis ex neceſſitate ꝯtingere ſiue ex īmutabilitatediuine ꝓuidētie: ſiue ex neceſſitate ſtellaꝝ: ſeu excōmixtione cauſaꝝ: ẜm hoc excludit̉ etiam or̄onis vtilitas. Tertia opi. fuit ponentiū res ꝗdēhūanas diuina ꝓuidētia regi: res ꝓueniūtex neceſſitate: ſꝫ dicebāt diſpoſitionē diuine ꝓuidentie variabilē eſſe: or̄onibus alijs ꝑtinent ad cultū dei diſpoſitio diuīe ꝓuidētie īmutat̉: hec aūt oīa improbant̉ in pͥma ꝑte. Et id̓o oꝫſic īducere or̄onis vtilitatē vt neqꝫ rebꝰ hūanisdiuine ꝓuidētie ſubiectis neceſſitatē imponiamneqꝫ diuinā diſpoſitōeꝫ mutabilē extimemꝰ. Adhiꝰ euidentiā ē ꝯſiderandū: ex diuina ꝓuidētia ſolū diſponit̉ effectꝰ fiāt: ſed etiā ex ꝗbuscāis quo ordine ꝓueniāt. Inter ceteras at. cāsſt̓ ēt qͦrūdā effectuū cāe actꝰ hūani. Un̄ oꝫ hoīeagere aliqͣ vt actus ſuos diuinā diſpoſitionīmutēt ſed vt actus ſuos impleāt quoſdā effectus ẜm ordinē a deo diſpoſitū: idem ē etiā in