Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .III.

Eiuſticia diſtri butiua. Nota actus eius eſt in debita collatiōe officioꝝ beneficiorūtēporaliū eccleſiaſticorū. Et adminiſtratōe ſeudiſpēſatiōe ſacrorū et bonoꝝ terrenorū eccleſievel coītatis. Secūdo in exibitiōe cōgrua reuerentie honoꝝ. Tertio in recta executōe iudicioꝝ.Et in quolibet horū ſi iniuſte fiat pōt interueīrevitiū qd̓ dicitur acceptio perſonaꝝ: quo ſuprain. ij. parte. Et de iniuſticia que fit ex parte iudicis: vel aduocati: vel teſtis vel rei: vl̓ accuſatorꝭ:hēs in. iij. ꝑte. ti. vi.. ix. per totū.Quantum ad collatio bn̄ficioꝝ honoꝝ. Eſt ſcienduꝫ ẜm. b. Tho.2ꝰ. q. lxlij. duplex ē datio. Una ꝑtinēs ad liberalitatē: qua .ſ. gratis dat̉ alicui: qd̓ ei debet̉:ſicut aliꝗd alteri donatur. Et ibi non hꝫ locūacceptio ꝑſonaꝝ: qꝛ abſqꝫ iniuſticia pōt quis dare de ſuo qͣꝫtuꝫ vult cui vult. Et talis ē collatiomunerū gre que aſſumūtur peccatores a deo.Alia datio ē ꝑtinens ad iuſticia: qua .ſ. alicui dat̉qd̓ ei debet̉. Debētur aūt officia bn̄ficiā hisſūt meliores: ad aliqͣ bono cōitatis. Ad qd̓ debet attēdere habet iſta ꝯferre. Et qͣꝫuis ẜm iura ſufficiat eligere bonū: nec requirat̉ eligat̉melior. Hoc ẜm. b. Lho. ē veꝝ in foro iudicialiſ. talis electio pōt impugnari ſi ē facta de bono de meliori: hoc qꝛ ſi fieret ſic oīs electiohaberet calūniā. Sed qͣꝫtum ad ꝯſcīam eligētisneceſſe ē eligere meliorem: vel ſimpliciter vel incomꝑatione ad bonū cōe. Alias ſi preponat̉ minus bonus meliori .i. aptiori ad bn̄ficiū vel officiū rōne ꝯſanguinitatis vel amicitie: hiꝰ ꝑtinꝫ acacceptionē ꝑſonaꝝ qd̓ in collatione ſpūalium eſtmagis rep̄henſibile. Si aūt ꝯſanguineū ſuū prelatus in ꝯferēdo bn̄ficium p̄ferret eque bono:videtur vicioſū: niſi rōe ſcādali vel exēpli qd̓ inde ſepe trahit̉. Similiter ſi ꝗs hꝫ diſtribuere bona coītatis vel alicuiꝰ ſocietatis indigētibus: ſifert: multo minus indigētes: magis īdigētibusrōne amicitie vel parentele hiꝰ: videt̉ ꝑtinere acacceptionē ꝑſonaꝝ. Secꝰ ſi de ſua ſubſtātia vultdare vni alteri: qꝛ ad illud tenet̉. Sil̓r deoffieijs cōitatis: qꝛ magis aptīs dn̄t diſtribui: niſi forte magis aptus heretur ſuſpectꝰ de aliqͣ nouitate hiꝰ: ſed certe eſt magis aptus ſi ē ꝑturbatiuus boni cōis: ſil̓r onera vel oꝑaꝝ laboꝝvel collectaꝝ ẜm debitā proportione imponēdaſūt. Al̓ minus imponētes maioribus rōne ſtatꝰqui magis deberet grauari: ꝑtineret ad acception ꝑſonaꝝ: qūo teneātur ad ſatiſfactionē habes ſupra in. ij. parte.uātum ad ſecunduꝫde exhibitione honoꝝ. Nota ẜm Tho. vbi ſupra honor ſit quoddā teſtimoniū virtute eiꝰ

qui honoratur: ſola v̓tus ē debita honorisSed ſciendū aliꝗs pōt honorari ſolū virtutē ſuam ꝓpria: ſed etiā virtutē alterius ſicutpͥnceps p̄lati honoratur: etiā ſi ſint mali in qͣꝫtūgerūt ꝑſonā dei cōitatis cui p̄ficiūtur. Iuxͣ ilid̓ꝓuer. xxvi. Sicut mittit lapidē in aceruū mercurij. Sic tribuit honore inſipienti. Et eademrōne parētes dn̄i ſunt honorādi ꝑꝑ ꝑticipatio ꝯditionis dei: ē oīm pater dn̄s. Benes etſunt honorādi ꝑꝑ ſignū v̓tutis qd̓ ē ſenectꝰ. Lꝫhoc ſignū qn̄qꝫ deficiat. Sap̄. iiij. Senectus eſthonorāda ⁊c̄. Diuites aūt ſūt honorādi: qꝛ maio locū in cōitatibus obtinēt. Et ſi iſto modo ethac tales honorantur magis qͣꝫ alij: qͣꝫuis ſintmali eſt vicioſū. Si aūt ſolū intuitu diuitiaꝝhonorētur: eſſet acceptio ꝑſonaꝝ. Sil̓r ſi ꝗs citiꝰvel potius audiret ꝯfeſſionē vel daret alia ſacr̄adiuiti qͣꝫ pauꝑi rōne ꝯditionis diuitiaꝝ: ꝑtineretad acceptione ꝑſonaruꝫ. Secus ſi faceret: quiacredit magis indigere: vel etiam poteſt ita expectare: hu..§. III.uantum ad tertiumde executōne iudeoꝝ. Nota ẜm. b. Tho. hic ēthꝫ locū iuſticia diſtributīa: ſolū qͣꝫtum ad remiudicatā: qꝛ in iudicio pōt diffiniri ſolū qͣlitervnus reſtituat alteri qd̓ ab eo accepit: qd̓ ꝑtinetad cōmutatiuā: ſꝫ etiam qͣliter aliꝗd cōe ſit diſtribuendū in multos. Sꝫ etiā qͣꝫtum ad formā iudicij ꝓut .ſ. ip̄e iudex ī ip̄a iuſticia ab vno accipit alteri dat: qn̄ .ſ. rōe amicitie vel potētie alicuiꝰdat iniuſtā ſnīam eo vel rōne pauꝑtatis ex paſſione qd̓ ꝑtinet ad ꝯceptionem ꝑſonaꝝ. Un̄ dr̄uer. xviij. Acciꝑe ꝑſonā ī iudicio eſt bonū. Etregula iuris in. vi. In iudicijs ꝑſonarū acceptio eſt hn̄da. Ubi glo. io. an̄. Signātur pͣ̄ria diſ. xl.c. i. Item .xlv. beatus.. xxiiij. q. i. Qui ꝯtra pa Sol̓. In penis defert̉ dignitati: ꝑſone: vt ibiIdem in ſedēdo aſſurgēdo vt di. xciij. oꝫ.Et notat̉. iij. q. ix. c. fi. In iudicijs aūt vel ſnīaeſt hn̄da acceptio ꝑſonaꝝ: vt hic. In eis .n. ē eqͣlitas ſeruāda. Et nota iudiciū interdū ponit̉eo qd̓ p̨̄cedit ſnīam vt hīc .i. examinatione caeij. q. i. Sicut ſine iudicio. Interdū ꝯdēnatiōe:vt de cōſe. di. ij. timorē. Interduꝫ diſcretōe. iijq. vij. in. §. tria. Interdu pro vltima volūtate:ſepul. c. p. hec ibi in glo. ¶Quatuor at perſonaꝝgenera requirūtur in ordinario iudicio .ſ. iudexactoꝝ: reus: teſtis. Un̄ dr̄ extra v̓bo. ſig. forusIudex dr̄ quaſi ius dictās. Ius āt eo iuſtum.Actor ſiue accuſator quaſi ad cās vocas. Reusa re qua impetitur. Etiā ſi innocēs ſit: reus dr̄qui accuſatur. Teſtis quaſi ſuꝑſtes. Cauſa dr̄ qͣia caſu ꝓpter materiā de qua agitur. Que an̄ examīatiōeꝫ. dr̄. In exaīatiōe iudiciū. In t̓mīatōeſn̄ia. Forus āt dicit̉ locus exercēdarū litiū. Eſtāt duplex forus .ſ. cōſcīe et curie: ſeu cōtētioſusEt iſte duplex: qꝛ eccl̓iaſtiens: et ſecularis. Fori