Capitulum .III.
Eiuſticia diſtri¶ butiua. Nota ꝙ actus eius eſt in debita collatiōe officioꝝ ⁊ beneficiorūtēporaliū ⁊ eccleſiaſticorū. Et adminiſtratōe ſeudiſpēſatiōe ſacrorū et bonoꝝ terrenorū eccleſievel coītatis. Secūdo in exibitiōe cōgrua reuerentie honoꝝ. Tertio in recta executōe iudicioꝝ.Et in quolibet horū ſi iniuſte fiat pōt interueīrevitiū qd̓ dicitur acceptio perſonaꝝ: d̓ quo ſuprain. ij. parte. Et de iniuſticia que fit ex parte iudicis: vel aduocati: vel teſtis vel rei: vl̓ accuſatorꝭ:hēs sͣ in. iij. ꝑte. ti. vi. ⁊. ix. per totū.Quantum ad collationē bn̄ficioꝝ ⁊ honoꝝ. Eſt ſcienduꝫ ẜm. b. Tho. 2º2ꝰ. q. lxlij. ꝙ duplex ē datio. Una ꝑtinēs ad liberalitatē: qua .ſ. gratis dat̉ alicui: qd̓ ei nō debet̉:ſicut cū aliꝗd alteri donatur. Et ibi non hꝫ locūacceptio ꝑſonaꝝ: qꝛ abſqꝫ iniuſticia pōt quis dare de ſuo qͣꝫtuꝫ vult ⁊ cui vult. Et talis ē collatiomunerū gre ꝑ que aſſumūtur peccatores a deo.Alia datio ē ꝑtinens ad iuſticia: qua .ſ. alicui dat̉qd̓ ei debet̉. Debētur aūt officia ⁊ bn̄ficiā his ꝙſūt meliores: ad aliqͣ ꝓ bono cōitatis. Ad qd̓ debet attēdere ꝗ habet iſta ꝯferre. Et qͣꝫuis ẜm iura ſufficiat eligere bonū: nec requirat̉ ꝙ eligat̉melior. Hoc ẜm. b. Lho. ē veꝝ in foro iudiciali ꝙſ. talis electio n̄ pōt impugnari ſi ē facta de bono⁊ n̄ de meliori: ⁊ hoc qꝛ ſi nō fieret ſic oīs electiohaberet calūniā. Sed qͣꝫtum ad ꝯſcīam eligētisneceſſe ē eligere meliorem: vel ſimpliciter vel incomꝑatione ad bonū cōe. Alias ſi preponat̉ minus bonus meliori .i. aptiori ad bn̄ficiū vel officiū rōne ꝯſanguinitatis vel amicitie: hiꝰ ꝑtinꝫ acacceptionē ꝑſonaꝝ qd̓ in collatione ſpūalium eſtmagis rep̄henſibile. Si aūt ꝯſanguineū ſuū prelatus in ꝯferēdo bn̄ficium p̄ferret eque bono: n̄videtur vicioſū: niſi rōe ſcādali vel exēpli qd̓ inde ſepe trahit̉. Similiter ſi ꝗs hꝫ diſtribuere bona coītatis vel alicuiꝰ ſocietatis indigētibus: ſi p̄fert: multo minus indigētes: magis īdigētibusrōne amicitie vel parentele hiꝰ: videt̉ ꝑtinere acacceptionē ꝑſonaꝝ. Secꝰ ſi de ſua ſubſtātia vultdare vni ⁊ nō alteri: qꝛ ad illud n̄ tenet̉. Sil̓r deoffieijs cōitatis: qꝛ magis aptīs dn̄t diſtribui: niſi forte magis aptus heretur ſuſpectꝰ de aliqͣ nouitate ⁊ hiꝰ: ſed certe n̄ eſt magis aptus ſi ē ꝑturbatiuus boni cōis: ſil̓r ⁊ onera vel oꝑaꝝ ⁊ laboꝝvel collectaꝝ ẜm debitā proportione imponēdaſūt. Al̓ minus imponētes maioribus rōne ſtatꝰqui magis deberet grauari: ꝑtineret ad acception ꝑſonaꝝ: ⁊ qūo teneātur ad ſatiſfactionē habes ſupra in. ij. parte.uātum ad ſecunduꝫde exhibitione honoꝝ. Nota ẜm Tho. vbi ſupraꝙ cū honor ſit quoddā teſtimoniū d̓ virtute eiꝰ
qui honoratur: iō ſola v̓tus ē debita cā honorisSed ſciendū ꝙ aliꝗs pōt honorari n̄ ſolū ꝑ virtutē ſuam ꝓpria: ſed etiā ꝑ virtutē alterius ſicutpͥnceps ⁊ p̄lati honoratur: etiā ſi ſint mali in qͣꝫtūgerūt ꝑſonā dei ⁊ cōitatis cui p̄ficiūtur. Iuxͣ ilid̓ꝓuer. xxvi. Sicut ꝗ mittit lapidē in aceruū mercurij. Sic ꝗ tribuit honore inſipienti. Et eademrōne parētes ⁊ dn̄i ſunt honorādi ꝑꝑ ꝑticipationē ꝯditionis dei: ꝗ ē oīm pater ⁊ dn̄s. Benes etſunt honorādi ꝑꝑ ſignū v̓tutis qd̓ ē ſenectꝰ. Lꝫhoc ſignū qn̄qꝫ deficiat. Sap̄. iiij. Senectus eſthonorāda ⁊c̄. Diuites aūt ſūt honorādi: qꝛ maiorē locū in cōitatibus obtinēt. Et ſi iſto modo ethac cā tales honorantur magis qͣꝫ alij: qͣꝫuis ſintmali nō eſt vicioſū. Si aūt ſolū intuitu diuitiaꝝhonorētur: eſſet acceptio ꝑſonaꝝ. Sil̓r ſi ꝗs citiꝰvel potius audiret ꝯfeſſionē vel daret alia ſacr̄adiuiti qͣꝫ pauꝑi rōne ꝯditionis diuitiaꝝ: ꝑtineretad acceptione ꝑſonaruꝫ. Secus ſi faceret: quiacredit magis indigere: vel etiam poteſt ita expectare: ⁊ hu..§. III.uantum ad tertiumde executōne iudeoꝝ. Nota ẜm. b. Tho. ꝙ hic ēthꝫ locū iuſticia diſtributīa: n̄ ſolū qͣꝫtum ad remiudicatā: qꝛ in iudicio pōt diffiniri n̄ ſolū qͣlitervnus reſtituat alteri qd̓ ab eo accepit: qd̓ ꝑtinetad cōmutatiuā: ſꝫ etiam qͣliter aliꝗd cōe ſit diſtribuendū in multos. Sꝫ etiā qͣꝫtum ad formā iudicij ꝓut .ſ. ip̄e iudex ī ip̄a iuſticia ab vno accipit⁊ alteri dat: qn̄ .ſ. rōe amicitie vel potētie alicuiꝰdat iniuſtā ſnīam ꝓ eo vel rōne pauꝑtatis ex paſſione qd̓ ꝑtinet ad ꝯceptionem ꝑſonaꝝ. Un̄ dr̄ ꝓuer. xviij. Acciꝑe ꝑſonā ī iudicio n̄ eſt bonū. Etregula iuris in. vi. In iudicijs ꝑſonarū acception̄ eſt hn̄da. Ubi glo. io. an̄. Signātur pͣ̄ria diſ. xl.c. i. Item .xlv. cū beatus. ⁊. xxiiij. q. i. Qui ꝯtra pacē Sol̓. In penis defert̉ dignitati: ⁊ ꝑſone: vt ibiIdem in ſedēdo ⁊ aſſurgēdo vt di. xciij. Nō oꝫ.Et notat̉. iij. q. ix. c. fi. In iudicijs aūt vel ſnīa nōeſt hn̄da acceptio ꝑſonaꝝ: vt hic. In eis .n. ē eqͣlitas ſeruāda. Et nota ꝙ iudiciū interdū ponit̉ ꝓeo qd̓ p̨̄cedit ſnīam vt hīc .i. ꝓ examinatione caeij. q. i. Sicut ſine iudicio. Interdū ꝓ ꝯdēnatiōe:vt de cōſe. di. ij. timorē. Interduꝫ ꝓ diſcretōe. iijq. vij. in. §. tria. Interdu pro vltima volūtate: d̓ſepul. c. p. hec ibi in glo. ¶Quatuor at perſonaꝝgenera requirūtur in ordinario iudicio .ſ. iudexactoꝝ: reus: ⁊ teſtis. Un̄ dr̄ extra v̓ v̓bo. ſig. forusIudex dr̄ quaſi ius dictās. Ius āt eo ꝙ iuſtum.Actor ſiue accuſator quaſi ad cās vocas. Reusa re d̓ qua impetitur. Etiā ſi innocēs ſit: reus dr̄qui accuſatur. Teſtis quaſi ſuꝑſtes. Cauſa dr̄ qͣia caſu ꝓpter materiā de qua agitur. Que an̄ examīatiōeꝫ. dr̄ cā. In exaīatiōe iudiciū. In t̓mīatōeſn̄ia. Forus āt dicit̉ locus exercēdarū litiū. Eſtāt duplex forus .ſ. cōſcīe et curie: ſeu cōtētioſusEt iſte duplex: qꝛ eccl̓iaſtiens: et ſecularis. Fori