Capitulum. XII.

et per ꝯn̄s preter rōnem rectā. Magnanimitasaut impellit ad magna: non quecūqꝫ: ſed proportionata: ⁊ per ꝯn̄s ẜm rectam rōnem. Un̄ vtraqꝫꝯueniūt in eo ꝙ ē ẜm rectā rōnem. Ꝙ aūt hūilitas nō cōnumeratur a ph̓o inter virtutes morales ratio poteſt eē: qꝛ ip̄e intēdebat agere de virtutibus ẜm ꝙ ordinātur ad vitā ciuileꝫ: in quaſubiectio vnius hōis ad alterū ẜm legis ordinēderiuatur. ⁊ ideo cōtinetur ſub iuſticia legali. humilitas autem ẜm ꝙ eſt ſpecialis virtus: reſpicitſubiectiōem hominis ad deū: propter quē etiaꝫalijs humiliādo ſe ſubijcit. Uel etiam poteſt diciꝙ ph̓s in. iiij. ethi. eū qui tēdit in ꝑuia ẜm moduꝫſuū non vocat magnanimis. Et Origenes dicit.Si vis huiꝰ nomē audire virtutis quo et a ph̓isappelletur auſculta eādem eſſe hūilitatem quaꝫreſpicit d̓us: que ab illis dicitur mēſuratio ſiuemoderatio: que māifeſte pertinet ad modeſtia ettēperantiā. Humilitas aūt eſt quedā moderatōſpiritus vt dictum eſt.Dicitur auteꝫ humilisẜm Iſidorum quaſi humi acliuis .i. inherēs: qd̓cū cōtingit a principio extrinſeco .ſ. cum quis alalio deijcitur: ſic humilitas eſt a pena ẜm illd̓ humiliauerūt in compedibus pedes eius. Cum ātſit aprincipio intrinſeco debito modo .ſ. cū quiscōſiderās defectum ſuū tenet ſe infinitū ẜm ſuūmodum vt abraham cū dixit. Loquar ad dn̄mmeū cū ſim puluis ⁊ cinis. Gen̄. xviij. eſt virtus:Sed cū quis deſijt ſecūdum ſigna exteriora tātum ficte .ſ. ad gloriā querēdam: eſt falſa humilitas. ¶ Quomodo per humilitatē debet ſe homoomnibus ſubijcere: ẜm illud ad phil̓. ij. In humilitate ſuꝑiores ſibi inuicē arbitrātes. Sic declarat. b. Tho. vbi ſupra. In homine duo pn̄t conſiderari .ſ. id quod eſt dei: ⁊ id qd̓ ē hominis. Hominis eſt quicquid ꝑtinet ad defectū. Dei autemeſt quicꝗd ꝑtinet ad ſalutis ꝑfectioneꝫ: ẜm illudOſee. xiij. Perditio tua iſrl̓ ex te tantum: ex meauxiliū tuū. Humilitas aūt vt dictum eſt ꝓprieimportat reuerētiam qua homo deo ſubijcitur⁊ proximo ꝓpter deum. Et ideo quilibet homoẜm id quod ſuū eſt: debet ſe cuilibꝫ ꝓximo ſubijcere qͣꝫtum ad illud qd̓ dei eſt in illo. Non autēhoc requirit humilitas: vt id qd̓ eſt dei in ſeip̄oſubijciat ei qd̓ apparet eē dei in altero: naꝫ illi ꝙdona dei ꝑticipat cognoſcunt ſe ea hr̄e ẜm illudvt ſciamus que a deo donata ſūt nobis .i. ad Corin. ij. Et ideo abſqꝫ humilitatis p̄iudicio poſſūtdona dei que ipſi acceperunt p̄ferri donis dei q̄apparent eſſe alijs collata. Sicut apl̓us ad ephi.iij. dicit. Alijs generationibus nō eſt agnitum filijs hominū: ſicut nūc reuelatū eſt ſanctis apl̓iseius. Similiter etiā nec hoc requirit humilitasvt id quod eſt ſui in ſeipſo ſubijciat ei quod eſthominis in proximo. Alioquin oporteret vt ꝗlibet reputaret ſe maiorem peccatorem quoli-

bet alio: cum tamen apoſtolus abſqꝫ preiudiciohumilitatis dicat. Nos ex natura iudei ⁊ nō exgentibus pctōres. Ad Gali. ij Poteſt tn̄ aliquisreputare aliquid boni eſſe in ꝓximo quod ipſenō habet. Uel aliquid mali eſſe in ipſo quod inalio non eſt: ex quo pōt ſe ei ſubijcere ꝑ humilitatem. Un̄ dicit glo. ſuꝑ illud ſuꝑiores inuicē arbitrantes. Non hoc ita debemus eſtimare vt noseſtimare fingamus. Sed vere eſtimemus poſſealiquid occultū eē in alio: quo nobis ſuꝑior ſitEtiam ſi bonū nr̄m quo illo videmur ſuꝑioreseſſe: non ſit occultum. Nō enim ſolū debemusdeum reuereri ī ſeipſo. Sed etiā id quod ē eiusdebemus reuereri ī quolibet: ⁊ ſi n̄ eodem mo.§. II.do quia non veneratione latrie.Humilitatis beatus benedictus in regula aſſignat duodecim gradusquos dicit figuratos in ſcala quaꝫ vidit IacobGen̄. xxviij. Poſſunt etiā figurari per. xij. ſiellascorone mulieris: quam vidit Ioannes amictaꝫſole Apoc. xij. ¶ Primus gradus ē corde ⁊ corpore ſemꝑ humilitatē oſtēdere: de fixis in terrāaſpectibus. ¶Secūdus vt pauca verba ⁊ rationabilia loquatur aliquis non clamoroſa voce:¶ Tertius vt nō ſit facilis aut promptus in riſu¶ Quartus taciturnitas vſqꝫ ad interrogationē¶ Quintus tenere qd̓ habet communis regulamonaſterij. ¶ Sextus credere ⁊ pronunciare ſeomnibus viliorē. Septimus ad oīa ſe indignū⁊ inutilem cōfiteri ⁊ credere¶ Octauus ꝯfeſſiopeccatoꝝ. ¶ Nonus ꝓ obedientia in duris ⁊ aſperis patiētiam amplecti. ¶ Decimus vt cū obediētia ſe ſubdat ſuꝑiori. ¶ Undecimus vt voluntatem ꝓpriam nō delectetur adimplere ¶ Duodecimus vt deū timeat: ⁊ memor ſit omniū que p̄cipit: hāc aſſignationē ſic declarat. b. Tho. vbi ſupra. Humilitas vt dictū eſt eſſentialiter in appetitu ꝯſiſtit ẜm ꝙ aliquis refrenat appetituꝫ: ⁊ impetum animi ſui ne inordinate tendat in magna:ſed regulaꝫ hꝫ in cognitiōe: vt .ſ. aliquis non eſtimet ſe eſſe ſupra id qd̓ eſt: ⁊ vtriuſqꝫ principiū etradix eſt reuerētia quā quis hꝫ ad deum. Ex interiori aūt diſpoſitōe huilitatis procedūt quedſigna exteriora in verbis ⁊ factis ⁊ geſtibus: quibus id qd̓ interius late māifeſtatur: ſicut ⁊ in ceteris v̓tutibus accidit. Et iō in predictis gradibꝰhumiltatis ponitur aliquid qd̓ pertinet ad radicē humilitatis .ſ. duodecimus gradus: qui ē vthomo deum timeat ⁊ memor ſit omniū que precipit. ¶ Ponitur etiā aliquid pertinēs ad appetitū: ne .ſ. in ꝓpriā excellētiam inordinate cadat.Qd̓ quidē ſit tripliciter. Uno modo vt homo n̄ſequatur ꝓpriā volūtatē qd̓ pertinet ad. xi. gradum. ¶ Alio modo vt regulet eā ẜm ſuꝑioris arbitriū: qd̓ pertinet ad. x. gradū. ¶ Iertio mō vtab hiꝰ non deſiſtat propter dura ⁊ aſpera que occurrūt. ⁊ hoc pertinꝫ ad nonū gradu. Ponūtur