Titulus.IIII.
etiā quedā pertinētia ad eſtimatiōeꝫ hoīs recognoſcentis ſuū defectū. Et hoc tripliciter. Unomō per hoc ꝙ ꝓprios defectus recognoſcat ⁊ cōfiteat̉: quod ꝑtinet ad octauū gradum. ¶ Secūcūdo vt ex ꝯſideratione ſui defectus: aliꝗs ſe inſufficiente eſtimet qd̓ ꝑtinet ad ſeptimū graduꝫ.7 Tertio vt qͣꝫtum ad hiꝰ ſibi alios p̄ferat quodꝑtinet ad ſextum. yPonūtur etiam quedā queꝑtinent ad ſigna exteriora quoꝝ vnus ē in factꝭvt .ſ. homo non recedat a via cōi in oꝑibus ſuis:quod ꝑtinet ad quintū. ¶ Alia duo ſunt in verbis vt .ſ. homo non p̄ripiat tp̄s loquendi qd̓ pertinet ad quartū. Nec excedat modū in loquēdoquod ꝑtinet ad ſecundū. Alia v̓o cōſiſtunt in exterioribus geſtibus .ſ. in reprimēdo excellentiaoculoꝝ quod ꝑtinet ad primū. ¶ Et in cohibendo extertus riſū ⁊ alia ſigna inepte letitie quodꝑtinet ad tertiū. Et nota ꝙ ad humilitatem hōꝑuenit per duo. ¶ Primo quidē ⁊ principaliterꝑ donum gr̄e. Et qͣꝫtum ad hiꝰ interiora p̄ceduntexteriora. ¶ Aliud eſt hūanum ſtudiuꝫ ꝑ quodhomo prius exteriora cohibet: et poſtea ꝑtingitad extirpandū radicem interiorē: ⁊ ẜm hunc ordinē aſſignātur hic gradus hūilitatis. Sciēdūetiā ꝙ abſqꝫ falſitate pōt aliquis ſe credere ⁊nunciare oībus viliorem ẜm defectus occultquos in ſe recognoſcit ⁊ dona dei que in alijs latent. Similiter abſqꝫ falſitate pōt aliquis ſe reputare ⁊ fateri ad oīa indignuꝫ ⁊ inutilem ſcd̓mꝓprias vires ⁊ ſufficientia ſuam totā in deū referat. Non eſt etiā incōueniens ꝙ ea que ꝑtinētad alias virtutes hūilitati aſcribatur: qꝛ ſic̄ vnūviciū oritur ex alio ita naturali ordine actꝰ vniꝰvirtutis p̄cedit ab actu alterius. ¶ Anſel. in lib.de ſil̓itudinibus ponit ſepteꝫ gradus hūilitatisꝗ omnes ꝑtinēt ad opinionē ſeu cognitionē: manifeſtationē ⁊ volūtatem ꝓprie abiectionis. Eſtergo primus qui ꝑtinet ad cognitionē ꝓprij defectus ꝯtemptibilē ſe eſſe cognoſcere. ¶ Secundus eſt de hoc dolere. Nā vituꝑabile eſſet ſi ꝗsppriū defectū amaret: iō hoc excluditur ꝑ iſtumgradum. Tertius eſt hoc ꝯfiteri .ſ. ſuū de fectum. ¶ Quartus hoc ꝑſuadere: vt .ſ. hoc velitcredi. Qui duo gradus ꝑtinent ad manifeſtationē. ¶ Quītus vt patiēter ſuſtīeat hoc dici. ¶ Sextus vt patiatur ſe ꝯtēptibiliter tractari. ¶ Septimus vt hoc amet. Hi tres ꝑtinēt ad appetitū.Nam ꝗ excellentiā exteriore nō querit: exteriorem abiectionē equanimiter patitur: ſiue in verbis ſiue in factis. Uel etiā deſiderāter exteriorēabiectionē amplectet̉: quod ꝑtinet ad ſepitimū¶ Item quēdā glo. ſuꝑ Math. ponit tres gradꝑfecte humilitatis. Primus ē ſubdere ſe maiori ⁊ non p̄ferre ſe equali. Secūdus eſt ſubdereſe equali nec p̄ferre ſe minori: ⁊ hic dr̄ abundās⁊ primus ſufficiēs. Tertius ē ſubdere ſe minoriin quo ē oīs iuſticia. Iſti tn̄ gradus n̄ accipiunt̉ex ꝑte ipſius rei ẜm natura humilitatis ſed per
comꝑationem ad gradus hominū. .§. III.De excellentia humilitatis ſciendū ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. clxi. Ꝙ humilitas nō eſt excellētiſſima virtus ſimpl̓r. Sꝫ ponvirtutes theologicas ⁊ intellectuales: vt prudentiā ⁊ iuſticiam legalē. Cuius rō eſt: qꝛ bonū virtutis hūane ꝯſiſtit in ordine rōnis: ꝗ principalit̓attēditur reſpectu finis. Et iō virtutes theologice q̄ habent deū ꝓ obiecto ſunt potiſſime. Secūdario attēditur ꝓut ẜm rōnem finis ordinat̉ inea que ſunt ad finē. Et hec ordinatio eēntialiterꝯſiſtit in rōne ordinante: participatiue aūt in vniuerſali qͣꝫtum ad omnia. Quelibet autē alia virtus qͣꝫtum ad aliquā in ipſo appetitu per rōnem.ordinato: quā ordinationē facit naturaliter iuſticia: p̄ſertim legalis: exinde hūilitas in qͣꝫtū facit hominē bn̄ ſubditū in deo vniuerſali qͣꝫtū adoīa: quelibet aūt alia virtus qͣꝫtum ad aliquammateriā ſpālem. Et ideo hūilitas poſt theologicas ⁊ intellectuales que reſpiciūt ipſam rōnemhūilitas eſt potiſſima. ¶ Dicitur autē humilitasprima .ſ. fundamentū virtutū ẜm Hiero. indirecte. Nam directe dr̄ ⁊ ꝑfectius id eſſe primuꝫ etfundamentū ſpūalis edīficij in virtutibus: perqd̓ iam acceditur ad deū. Primus aūt acceſſusad deū eſt ꝑ fidem: ẜm illud Heb. xi. Accedentēad deū oportet credere. Et ideo fides nobiliorimō eſt fundamentū qͣꝫ humilitas. Indirecte aūid eſt ꝑ modū remouētis ꝓhibens ē hūilitas: iqͣꝫtum .ſ. expellit ſuꝑbiam cui deus reſiſtit: ⁊ prebet homine ſubditu ⁊ ꝑatum ad recipiendū influxum diuine gr̄e. Ideo aūt xp̄s p̄cipue nobishumilitatē cōmendauit dicens. Math. xi. Diſcite a me quia mitis ſū ⁊ hūilis corde ẜm. b. Tho.qꝛ ꝑ hoc remouetur impedimentū hūane ſalutꝭque ꝯſiſtit in hoc ꝙ hō ad celeſtia ⁊ ſpūalia tendat a ꝗbus hō impeditur dū in terrenis magnificari ſtudet. Etiō dn̄s vt impedimētum ſalutisauferret: exteriorē celſitudinē cōtemendā mōſtrauit ꝑ humilitatis exēpla: ⁊ ſic hūilitas ē ſicutdiſpoſitio quedā ad libeꝝ acceſſuꝫ in bona diuina ⁊ ſpūalia. Charitas aūt eſt ſicut ꝑfectio q̄damaliaꝝ v̓tutū. Et iō ſicut ꝑfectio eſt potior diſpōneita charitas potior hūilitate. Pertinet aūt ad cōmendatione eiꝰ. Primo quideꝫ neceſſitas eius.Nā dr̄ Math. xviij. Niſi ꝯuerſi fueritis ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli .i. hūiles n̄ intrabitis in regnūceloꝝ. Gr̄anus de pe. di. i. §. Laciturnitatis. dicitꝙ ſine hūilitate nemini pōt eē ſalꝰ. Secūdo exēpla xp̄i plurima: īmo oīa geſta eius. Un̄ Aug. inxiiij. deci. dei dicit. Nūc in ciuitate dei in hoc ſeculo ꝑegrinanti maxīe cōmendat̉ hūilitas: ⁊ ineius rege ꝗ eſt xp̄s maxīe p̄dicatur ꝯtrariū huicv̓tuti qd̓ eſt elationis viciū: in eius aduerſario ꝙē diabolus ⁊c̄. In ꝯſpectu eius fuit mīmus oīmẜm mgr̄m in. iij. ſen. di. iij. Paruulus datus ē nobis. Iſa. ix. de hūili virgine naſci voluit: hūilem