Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. XI.

De modeſtia circa habitū vel cultū veſtiū dicit Hiero. nec affectate ſordes nec exꝗſite delitie laudē pariūt: di. xli.§. i. Sciēdū igitur ẜm. b. Cho. 2ᵉ. q. clxix. inhis rebus exterioribus quibus vtitur ēviciū in ſe aliqd̓: ſed ex ꝑte hominis īmoderate vtitur eis. Que quidē īmoderantia pōt dupliciter. Uno comꝑationē ad hoīes cumbus viuit. Un̄ Aug. di. viij. Que ꝯtra mores ⁊c̄Turpis ē oīs pars vniuerſoſuo congruit.Alio pōt eſſe īmoderantia in vſu taliū rerūex inordinato affectu vtētis ex quo ꝯtingit qn̄qꝫ hōnimis libidinoſe vtat̉ talibus: ſiue ſit ẜmꝯſuetudinē: ſiue pter ꝯſuetudine eoꝝ īter quosviuit. Contingit aūt iſta inordinatio affectꝰ tripliciter. Uno in qͣꝫtum ex ſuꝑfluo cultū veſtiuꝫꝗs querit gl̓am: ꝓut veſtes hiꝰ ꝑtinent ad ornatu quenda. Alio ẜm ſuꝑfluum cultūrit delitias ẜm veſtis ordinatur ad corꝑis fomentū. Tertio ẜm nimia ſolicitudinē apponit ad exteriorē cultū veſtiū. Etiā ſi ſitaliqua iuordinatio ex ꝑte finis. Et ẜm Androponit tres virtutes circa exteriorē cultū .ſ. hūilitatē que excludit intētione gl̓ie. Un̄ dicit humilitas ē habitus ſaꝑabundans in ſūptibusprepationibꝰ. Et ſe ſufficiētiā: que excludit intentionē delitiaꝝ. Un̄ dicit ſe eſt ſufficiēs habitus ꝯtentus eoꝝ quibus oportet: determinatiua eoꝝ que ad viuere ꝯuenit. Et ſimplicitatēexcludit ſuꝑfluam ſolicitudinē. Un̄ dicit ſimplicitas ē habitus ꝯtentus his que ꝯtingūt. Exꝑte defectꝰ pōt eſſe duplex inordinatio. Unoigentia hoīs que adhibet ſtudiū la: vt vtatur exteriori cultu vt decet. Undeph̓s dicit ad mollitiē ꝑtinet aliquis trahatveſtimentū ſuum terra: laboret in eleuādoAlio in qͣꝫtum ip̄m defectū exterioris cultusordinat ad gl̓am. Un̄ ph̓s dicit in. iiij. ethi. ſuꝑabundantia inordinatus defectus ad iactātiaꝑtinet. Ad hoc facit qd̓ dicit Aug. di. xli. quiſꝗs.Et contra modeſtiā eſt etiam fucus. De ſtudioſitate. c. xi.Onitur etiā parsmodeſtie ꝯn̄s tꝑantie ẜm. b. Tho. 2ᵉ. q. clxvi. Studioſitas que v̓tusē ꝯtraria curioſitati: refrenas animū ab inordinato affectu cognoſcēdi. Un̄ Aug. dicit curioſi eſſe ꝓhibemur: magne tꝑantie munus ē. Dicitur aūt ſtudioſitas a ſtudio. Studium aūt dicit̉eſſe vehemēs animi applicatio circa aliꝗd ꝑagēdum. Mens aūt applicat̉ ad aliꝗd niſi cognoſcat illud. Un̄ per prius mēs applicat̉ ad cognitionem: ſecūdario aūt applicatur ad ea in ꝗbus

reſpicit cognitionē: ſecūdario quecūqꝫ alia adque oꝑanda directione cognitionis indigemusUirtutes aūt ꝓprie ſibi attribuūt illam materiam circa qua pͥmo pͥncipaliter ſunt: vt fortitudo: pericula mortis: tꝑantia: delectationes: tactꝰ ideo ſtudioſitas dr̄ ꝓprte circa cognitionē. Un̄ꝓuer. xxvij. Stude ſapīe fili mi letifica cor meūvt poſſis rn̄dere ſermonē. aūt ſit pars tꝑantie ſic declarat. b. Cho. vbi ſupra. Ad tꝑantia pertinet moderari motuꝫ appetitus ne ſuꝑflue tendat ī id qd̓ naturaliter ꝯcupiſcit: ſicut aūt homonaturaliter ꝯcupiſcit delectatiōes ciboꝝ venreoꝝ ẜm naturam corꝑalem: ita ẜm aīam naturliter deſiderat cognoſce̓. Un̄ phūs dicit oēshoīes natura ſcire d̓ſiderāt. Moderatio aūt hiꝰappetitus ꝑtinet ad v̓tutē ſtudioſitatis. Et ſic ꝯtinetur ſub modeſtia: ē pars tꝑantie Enota ẜm. b. Cho. vbi ſupra: actus cognoſcitiuev̓tutis imꝑatur a vi appetitiua: eſt motiua oīmaliarum viriū. Et circa cognitionē duplex bonum pōt attēdi. Unū quidē qͣꝫtum ad ip̄m actuꝫcognitionis: tale bonū ꝑtinet ad v̓tutes intellectuales: vt .ſ. circa ſingula eſtimet veꝝ. Aliudeſt bonū qd̓ ꝑtinet ad actū appetitiue v̓tutis: vtſ. hēat appetitū rectū applicandi vim cognoſcitiuā ſic vel aliter ad hoc vel ad illud. Et hoctinet ad virtutē ſtudioſitatis: ẜm hoc ponit̉ virtus moralis. Item ẜm ph̓m in. ij. ethi. ad ſit v̓tuoſus: oportet ẜuet ſe maxime ab hisad natura inclinat. Inde ē ſicut natura īclinat ad timendū ꝑicula mortis: in ꝗbus ſe ſeruatꝯtra ea fortitudinē ſectādū delectabilia tactꝰa retrahit̉ tꝑantiā: ſic etiā natura inclinat adappetendū ſcire. Sꝫ qͣꝫtum ad cognitionē eſt inhoīe ꝯͣria inclinatio: qꝛ ex ꝑte aīe inclinat̉ adhoc cognitioneꝫ reꝝ deſideret. Et ſic oꝫ vtlaudabiliter hiꝰ appetitū refrenet: ne īmoderatecognitioni reꝝ intendat: qd̓ eēt viciū curioſitatꝭEx ꝑte v̓o nature corꝑalis inclinat̉ ad hoc vtlaborē vitet inquirēdi ſcīam. Quantū ad pͥmuꝫſtudioſitas in refrenatione ꝯſiſtit appetitꝰ inordinati. Sꝫ qͣꝫtum ad ſecundū: Laus hꝰ v̓tutis ꝯſiſtit in qͣdā vehem̄tia intētionis ad ſcīam reꝝ ꝑcipiendā: pͥmū tn̄ ē eētialiꝰ huic v̓tuti qͣꝫ ẜm. .§. I.Pot ſex ſunt que multū valēt ad diſcendū p̄cipue ſacram ſcripturam: conſequēs congruūt ſtudioſitati que figurātur ſex gradus quibus aſcendebatur ad thro ſalomonis: qui ſignificat ſapīam. Primuꝫeſt mētis depuratio ſeu puritas: qꝛ vt dr̄ Sap̄. īIn aīam maliuolā non intrabit ſapientia ⁊c̄. adqua puritatem multum oꝑatur timor domini:qꝛ vt dr̄ ꝓuerb. xiiij. Sapiens timet declinat amalo. p̄ſ. c. x. Initium ſapīe timor dn̄i. In iōanneeuageliſta propter eminētiam puritatis collatafuit magnā ſapīa. Secūdū eſt frequēs oratioIaco. i. Si ꝗs indiget ſapīa poſtulet a deo Sap̄.viij. Inuocaui venit ī me ſpūs ſapīe: ſic ſal̓oni