Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. X.

Modeſtia quid ſit: quibus cōmendat̉. c. x.MOſt continentiaꝫ clemētiam ponit Tul. modeſtiātem tꝑantie: ſicut aūt tꝑantia eſt mo-

imberſerotinus. Et Chryẜ. dicit melius ē domino reddere rōnem de nimia miſericordia: qͣꝫde nimia ſeueritate. xxvi. q. vij. Alligant.deratiua eoꝝ que difficillimū ē refrenare .ſ. delectationes ciboꝝ venereoꝝ: ita modeſtia ē moderatiua eoꝝ que in hiꝰ mediocriter ſe habent .i. habent tanta difficultatē. Un̄ poſt tꝑantiam etmoderationē penaꝝ quā facit clem̄tia: quatuorrelinquūtur modeſtie moderāda. Primū ē motus animi ad aliquā excellentiā: hūc moderat̉hūilitas. Secundū eſt deſideriū eoꝝ que ꝑtinētad cognitionē: hoc moderat ſtudioſitas. Tertiū eſt qd̓ ꝑtinet ad corꝑales motus actiones:vt decēter fiant modeſte: in his que ſerio: qͣꝫin his que ludo agātur. Et qͣꝫtum ad ea que ꝑtitinent ad ludū .i. ſolatiū ponit phūs eutropelia.Quartū eſt qd̓ ꝑtinet ad exteriore apparatū: vt īveſtibus hiꝰ. ad Phil̓. iiij. dicit apl̓s modeſtiaveſtra nota ſit oībus hoībus: hec. b. Tho. Ccirca ꝯpoſitione exterioꝝ motuū ſit v̓tus: ſupb. Tho. ſic ꝓbat. 2ᵉ. q. clxviij. ar. i. Uirtus moralis ꝯſiſtit in ea que ſunt hoīs rōnem ordinātur. Manifeſtū ē aūt motus exteriores hominis ſunt rōnem ordinabiles: qꝛ ad imperiūrōnis exteriora mēbra mouētur. Un̄ pꝫ circahoꝝ motuū ordinationē cōſiſtit virtus moralis.Ordinatio aūt hoꝝ motuū attenditur qͣꝫtum adduo. Uno ẜm ꝯueniētiam ꝑſone. Alio modoẜm ꝯueniētiā ad exteriores ꝑſonas negocia ſeuloca. vn̄. b. Amb. dicit. i. de offi. Hoc ē pulchritudinē viuēdi tenere: ꝯuenientia ciiqꝫ ſexui ꝑſone reddere: ordo geſtoꝝ optimus: ornatusad oēm actionē cōmodius. Item qꝛ exterioresmotus ſūt ſigna interioris diſpoſitionis: que attēditur circa animi paſſiones: ideo motus exteriores alij hoīes de nobis iudiciū capiunt: ẜmillud Ecc̄i. xix. Ex viſu cognoſcit̉ vir ab occurſu faciei ſenſatus. Et moderatio exterioꝝ motuū quodāmō ad aliud ordinat̉ ẜm illd̓ Aug. inregl̓a. In oībus motibus vr̄is nihil fiat qd̓ cuiꝰqͣꝫ offendat aſpectū: ſed qd̓ vr̄am deceat ſanctita. Et moderatio hoꝝ motuum pōt reduci adduas ꝟtutes: quas ph̓s tāgit in. iiij. ethi. Inqͣꝫtūenim exteriores motus ordinamur ad aliostinet hiꝰ motuū exterioꝝ ordinatio ad v̓tutē amicitie ſeu ad affabilitatē: attēditur circa delectationes triſtitias ſunt in v̓bis in factis in ordine ad alios ꝗbus viuit. In qͣꝫtum v̓o exteriores motus ſūt ſigna interioris diſpoſitionis:tinet talis ꝯpoſitio motuū exterioꝝ ad v̓tutē veritatis qua quis talē ſe exhibet exteriꝰ: qͣlis eſt

interius. Et qͣꝫuis ex naturali diſpoſitiōe ꝗs habeat inclinationē ad hac vel illā ꝯpoſitione motuū exteriorū: tn̄ qd̓ deeſt nature: pōt ſuppleriinduſtria rōnis. b. Amb. in li. de ofſ. Motū natura informat. Si ꝗd ſane ī natura vicij ē: īduſtriaemēdet̉. Modeſtiā ſic diffinit tul. ī. i. rheto. Modeſtia ē qua pudor honeſtatis pura ſtabilemcomꝑat aucͣtem. Pudor ē tīor turpitudīs vel fuga rei indecētis: declinādo indecētiā in exterioribꝰ. Aucͣtas dr̄ grauitas. Purā dr̄ .i. hn̄s admixtionē ſui ꝯͣrij .ſ. vilitatis. Stabilis qꝛ ē momētanea talis grauitas ſed ꝑmanes.De modeſtia igitur qiad tertiū modū ex qͣtuor ſupradictꝭ .ſ. circa motus actus corꝑales notandū: ordinatio interior ē p̄eſt appetitū temꝑat: ē exterioris ordīatiōis: exterior geſtꝰ ē ſignū interioridiſpoſitōis Ecͣci. xix. Amictus corꝑis riſustiū greſſus horis enūciat de eo. Et Aug. dicit: incōpoſitio corꝑis qͣlitatē iudicat metis: diſt.xli. §. vl. clericus. Sciendū modꝰ vn̄ modeſtiadr̄ ē tenere decore in exterioribꝰ actibꝰ: decoriſte attēdit̉ reſpectu aſpectꝰ hoīm. Decoꝝ in hoīedr̄ qd̓ eſt ꝯſentaneū nature .i. rōi naturali. Prīoigit attēdēda eſt qͣlitas ꝑſone aliꝗd agitagit̉: tp̄s locus. Aliꝗd .n. ꝯgruit vni ꝑſone qd̓ ꝯgruit alteri. Iob ꝑmittebat filijs ꝯuiuia face̓ad fouendū inuicē beniuolētia: ip̄e tn̄ ītereatAliꝗd lꝫ exͣ eccl̓am: qd̓ lꝫ intra eccl̓am: vt iudicia face̓ negociatiōes hiꝰ. Aliꝗd lꝫ vno tꝑe vtvenerari hiꝰ. qd̓ licet alio: vt in qͣdrageſima.Aliꝗd lꝫ dicere in vna materia: qd̓ ē decēs inalia. Tul. vicioſū eſt in re ſeua delicatū īferre ſermonē. Itē modeſtia indecētiā cauet in v̓bo: īriſu: in motu corꝑis: in mēbroꝝ ſitu: in occupation vel actu: ī hītu. Et qͣꝫtū ad v̓ba riſus ſic dic̄Sen̄. de qͣtuor virtuti. A v̓bis turpibꝰ abſtineto.Sermōes vtiles magis qͣꝫ facetos affabiles ama: rectos potiꝰ qͣꝫ obſecūdātes. Miſcebis inter ſenis iocos: ſꝫ tꝑatos. Sꝫ modicꝰ rep̄henſibilis ē riſus ſi pueriliter effuſus: ſi muliebrit̓ factꝰ: odibilē facit. Itē riſus ſine cachino. Uox ſine clamore: īceſſus ſine tumultū: ꝗes tibi deſidia erit. Idē ſis alioꝝ curioſus ſcrutator necaccerbꝰ rep̄henſor: ſiue exprobratiōe correptor:ita vt āmonitionē hilaritate p̄uenias: errori facile veniā dato. Nec extollas quēqͣꝫ nec deijtiasReꝗrēti facile rn̄de. Cōtēdēti facile cede. Nec īiurgia execratiōeſqꝫ deſcēdas. Rari ẜmōis ſis:ſꝫ loq̄ntiū patiēs. Circa motū corꝑis cauēda ē nimia tarditas nimia velocitas. Sen̄. Si ꝯttinēs es tui corꝑis motꝰ obẜua: ne īdecoriſint. De hiꝰ indecētia dr̄ Iſa. iij. Pro eo eleuate ſūt filie ſyon extēto collo ⁊cͣ. In occupatiōe attēdēdū ē ad naturā. Ad ꝗd .ſ. aliꝗs a nat̄a ſit diſpoſitꝰ. Qui .n. debilis ē corꝑe īgenioſus viuacis mēorie: militiā ſed lr̄arum ſtudium ſectari