Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. VI.

aūt eſt numerus qͣdratus: deſignat ſoliditatēincorruptionis: quā hꝫ virgo ceteris. Itemiſti numeri fructuū ꝯueniēter adaptant p̄dictisgradibus caſtitatis. poſiti ad manꝰ ẜm algoriſtas figurāt ipſos ſtatus ẜm Bedā. trigēarius ſic format: videlicet ꝯiūctionē ſūmitatuꝫpollicis indice: qd̓ figurat ip̄am ꝯiūctionē etqͣſi deoſculationē ꝯiugatoꝝ. Sexagenarius v̓oformat̉ hoc index ſupponit̉ iacꝫ in mediopollicis qͣſi opprimēs. Et ſignificat ipſam oppreſſionē viqualē: quā patiūtur in mūdo. Cēteſimus v̓o nūerus in ſiniſtra manu vt ceteri ponūtur: ſꝫ in dextra ſignificat vitā beatā: vbi neqꝫ nubent neqꝫ nubent: ſꝫ ſūt ſicut angeli dei ab corruptione liberi: qd̓ cōpetit v̓ginibus. Iniſto triplici ſtatū ſe reꝑit virgo btā: vt ſit cunctisexēplar. in ꝯiugio fuit Ioſeph deſpōſata verba de pn̄ti vbi ꝯſiſtit eſſentia mr̄imonij ẜmb. Tho. qͣꝫuis fuerit ſecuta copula carnis: vbi ēꝯpleta ꝑfectio ſignificatiōis. In viduitate ſe reꝑperit tꝑe paſſiōis filij. Creditur .n. tūc mortuūfuiſſe Ioſeph. Propterea forte xp̄s ꝯmendauerat Ioanni ex quo ſpōſo carebat: in v̓ginitateaūt ſemꝑ ꝑmāſit: vt dicit Aug. xxvij. q. ij. §. YBeata maria ꝓpoſuit ſe ꝯſeruaturā votū virginitatis in corde: ſꝫ ip̄m v̓ginitatis votū exp̄ſſitore. Subiecit ſe diuine diſpōni: ꝓpoſuit ſeſeueraturā virginē niſi ei deus aliter reuelaretPoſtqͣꝫ v̓o filiū genuit .ſ. ex ſpū ſctō ꝑmanēs virgo: corde ꝯceꝑat votū: ore exp̄ſſit. Et vterqꝫ .ſ.ip̄a Ioſeph in v̓ginitate ꝑmanſit. Ad ꝓbatione caſtitatis ꝯiugalis facit qd̓ dr̄ ad Hebre. vlt.Honorabile ꝯnubiū thorus immaculatus. Etānūcius in niceno ꝯcilio dixit caſtitatē eſſepria ꝯiuge ꝯcubitū. xxxi. di. Nicena. Et Innocētius. iij. inꝗt. ſolū virgines ꝯtinētes veꝝetiā ꝯiugati fidē rectā oꝑationē bona placentes deo ad eternā merent̉ beatitudinē ꝑuenire:exͣ de ſū. tri. fi. catho. c. i. Ubi tria notant̉ queꝑueniūt ad btītudinē .ſ. ſinceritas ī credēdis ibi fidē rectam. Integritas in agēdis .ſ. ẜuandocepta: ibi oꝑationē bonā. Un̄ ipſe numerꝰ trigenarius deſignās ſtatū ꝯiugalē reſultat ex ternario ſignificate fidē trinitatis: denario ſignificāte obſeruationē decalogi. Tertiū ē ſimplicitas īdiligēdis vt .ſ. totū referatur in deū: ibi placentes de quo ſignat̉ in ꝯiūctione digitoꝝ ad inuicē .ſ. numerus trigenariꝰ ponit̉ ad manꝰ §. IIII.Tria autem faciunt adcōmendationē ſtatus ſeu caſtitatis ꝯiugalis. Etpͥmo quidē qꝛ a deo hꝫ inſtitutionē approbationē. in ſtatū innocētie ꝯiugiuꝫ inſtituit inꝑadiſo terreſtri. Poſtmodū incarnatꝰ vocatꝰ acnūptias diſcipulis pn̄te mr̄e: prīo ipſas miraculo ꝯſecrauit. Caſtitas aūt īſinuat̉ ex eo adin ſpū dei loquēs ait. Erunt duo in carne vno:dixit tres vel quatuor: qd̓ referēs xp̄s Mathei

xix. ſubdit: quos ergo deus ꝯiūxit ſeꝑet .ſ.alteri adherēdo. Secundum ē qꝛ hꝫ ſublimē ſignificationē. Un̄ apl̓s loquēs de mr̄imonio ait.Hoc aūt dico magnū ſacr̄m in xp̄o eccl̓a. vn̄ etrōne hꝰ ſignificationis dr̄ mr̄imoniū maximumſacr̄m in xp̄o eccl̓a: qꝛ ſignificat ſacratiſſimasres .ſ. vnionē xp̄i cum eccl̓a aīe deo: ꝯtra qd̓facit violās talem caſtitatē. Tertiū eſt qꝛ prebetmultiplicē fructificationē. Et pͥmus fructꝰ ē ꝯſecutio ꝓlis: qua ꝯſeruatur genus hūanū. Unde noe filijs vxoratis reꝑtus eſt mundus diluuio ꝑierat: reſtaurant ruine numeri angeloꝝ ſaltē ex multiplicatione pueroꝝ in illa etate decedentiū: naſcūtur v̓gines tenet vitāmregni celoꝝ. vn̄ Hiero. Laudo ꝯiugiū: ſꝫ qꝛ niſivirgines generāt̉: lego de ſpinis roſā: de chōchamargarita. Secūdus fructus ē vitatio fornicationis. vn̄ apl̓s. i. ad Corin. vij. ꝑꝑ fornicationē.ſ. vitādā vnuſquiſqꝫ ſua accipiat .ſ. vxorē.. quilibꝫ ſit aptus ꝯtinere ſe ab voluptate venerea: ꝓuidit deus hūane infirmitati viā ꝯiugij. vn̄ apl̓s ad Corin. vij. Melius ē nube̓ qͣꝫ vri Certius ē dilatatio charitatis multiplicatio pacis: na ꝯiugiū vnū multi efficiunt̉ amici affines: tollūtur multa ſcādala vitant̉ pericula: vt pꝫ in Heſter aſſuero ꝯiugata quā p̄ſeruatu eſt genꝰ iudeoꝝ ab exterminio ſuo. Quartus ē decoratio ciuilitatis. multa .n. ſunt ꝑtinentiā ad pulchritudinē ciuilitatis: viri ex ſe facere neſcirēt aūt poſſent: vt gubernare domū: etmulieres abſqꝫ viris male ſe regere poſſēt plura aliaVTria aūt ſūoꝑe dn̄t caueri in hiꝰ ſtatuſunt ꝯtra caſtitatē. Primū ē amor inordinatusalterius ad alteꝝ. vn̄ hier. xxxij. q. iiij. origo qui honeſta erat amoris ſꝫ magnitudo deformisUn̄ ſixtus pythagoricus in ſentētijs. Adulterē: inquit in vxorē ſua amator ardētior: in alienaquippe vxore om̄is amor turpis ē in ſua nimiꝰ.Secundū qd̓ debet caueri ē inordinatio actuūvſus ip̄iuis mr̄imonij: circa hoc ponit̉ quedā virtus dr̄ pudicitia: hoīem refrenat circa hiꝰ inordinationes. Un̄ Hiero. Ipſa oꝑa nuptiaꝝ ſiverecūde hoeſtate qͣſi ſub oculis dei ſiāt:vt tm̄ liberis ẜuiat̉ īmunditiā luxuriā noīauit apl̓us dicit. Omnis īmunditia aut luxuria:nec noīetur ⁊cͣ. xxxij. q. iiij. In eo. Tertium qd̓ dꝫcaueri ē fractio fidei alterius ad alteꝝ: vt nullaoccaſiōe alteri adhereat. Nec ꝓlis ſuſcipiende ſi ſit ſterilis: ſicut nec Iſaac ad aliā acceſſit: rebecca vxore diu ſterili ꝑmanēte: abrahamad ancillā acceſſerit agar: Iacob plures habūerit vxores: fuit illud ex ſpāli diſpēſatiōe reuelatione ſpūs ſancti ꝑꝑ diuerſas cās: vt hr̄. xxxij.q. iiij. Recurrat.. §. ſeq̄nti. neqꝫ timiditatꝭ velde morte vel fama ꝑmittere dꝫ ſe ab altero cognoſci: ſicut ſecit lucretia nobilis romania a tarquini filio. Un̄ nec excuſatur ab adulterio ſcd̓mAug. in pͥmo de ci. dei. Un̄ laudabiliter ſuſāna