Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .II.

E partibus potēd tialibus tꝑantie. Et pͥmo de ꝯtinētiaquā ſic diffinit andronicus. cōtinētia eſt aīmus inuictus a delectationē. Pro cꝰdeclaratōe ſciēdū ē ẜm. b. Tho. 2ᵉ. q. clv. no ꝯtinētie refrenationē quandaꝫ importat inqͣꝫtum tenet ſe aliꝗs ne paſſionē ſeqͣtur. Accipit̉tn̄ triplicit̓. Uno large ſeu cōiter: ſic importat quādā refrenationē ab illicitis ꝯcupiſcētijs: ſolū circa materiā tactus: ſꝫ etiā in qͣcunqꝫmateria. Et ſic ſumit Amb. in. i. de offi. dr̄ ꝯtinctia ẜm ꝗd. Secūdo accipit̉ ꝯtinētia ꝓprieab aliꝗbus: abſtinētia ab delectatiōe venerea ēt ꝯiugali. Et ſic diuidit̉ ꝯtinētia ꝯtra caſtita: vt dicat caſtitas abſtinētia a delectatiōe illicita extra ꝯiugiū: ꝯtinētia abſtinētia etiā a cōiugali delectatione. Et hec reꝑit̉ pͥmo in v̓ginitateSecūdo in viduitate. Un̄ apl̓s ad Gal̓. v. adiūgit cōtinentiā caſtitati ponēs eas ī fructibꝰ ſpūsTertio accipit̉ ꝯtinētia a quibuſdā alijsquā aliꝗs reſiſtit prauis ꝯcupiſcētijs: in eo vehemētes exiſtūt. Et ſic accipit ꝯtinentia ph̓us invij. ethi. etiā in collationibꝰ pr̄m. Hoc cōtinentia hꝫ aliꝗd de rōne v̓tutis: inqͣꝫtū .ſ. firmata ē ꝯtra paſſiones ne ab eis deducant̉: tn̄ attīgit ad ꝑfectā rōneꝫ v̓tutis moralis ẜm quā etiāappetitus ſenſitiuꝰ ſubdit̉ rōni: ſic vt in eo inſurgāt vehemētes paſſiones rōni ꝯtrarie. Etph̓s dicit in. iiij. eth. continētia ē virtus: ſedquedā mixta: inqͣꝫtum .ſ. hꝫ aliꝗd de virtute: inaliquo deficit a v̓tute. Largius tn̄ accipiēdo vitutē quolibet pͥncipio laudabili oꝑatione: ſicpoſſumus dicere cōtinētiā virtutē. Et ẜm dr̄tcontinēs a tꝑato: ſicut imꝑfectū a ꝑ̄fecto: qꝛ tꝑatus hēat ꝑfecta virtute .ſ. tꝑantia: patit̉ vehemētes paſſiones cōcupīe. Continēs aūt patit̉vehemētes: ſꝫ deducit̉ reſiſtēs rōne: ſed ſumēdo ꝯtinentiā ſcd̓o md̓ .ſ. abſtinentia ab delectatiōe venerea: ſic ē potior tꝑantia: ſic v̓ginitascaſtitate ꝯiugali. Nec ex hoc ſeꝗtur ꝯtinēs ſitmaioris meriti in reſiſtēdo qͣꝫ tꝑatus: magisaboret impugnando: qꝛ ẜm. b. Tho. magnitudoꝯcupīe vel debilitas eiꝰ: pōt ꝯtingere ex duplici. Qn̄qꝫ videlicet ex corꝑali. Quidā .n. ex naturali cōplexione ſūt magis ꝓni ad cōcupiſcen qͣꝫ alij. Et iteꝝ ꝗdā hn̄t occaſiones ſeu opportunitates delectationū cōcupīam inflamantes:patas magis qͣꝫ alij. Et debilitas concupīe ꝓcedēs ex iſta: diminuit meritū magnitudo auget. Qn̄qꝫ v̓o debilitas concupīe vel magnitudoꝓuenit ex ſpūali laudabili: puta ex vehementia charitatis vel fortitudinis rōnis: ſic accidit īhoīe tꝑato. Et hiꝰ debilitas cōcupīe auget meritu rōne ſue cauſe: magnitudo cōcupīe: ſicut inꝯtinēte minuit meritū. Itē qꝛ delectationes venereoꝝ ſūt vehemētiores qͣꝫ delectatioōs cibor magis ꝯſueuimus dicere ꝯtinētiā incōtine-

tiam circa venerea qͣꝫ circa cibos. Līcꝫ ẜm ph̓mẜm vtrūqꝫ dici poſſit. Item qꝛ continētia eſt circa bonū rōnis hūanū: attendit̉ circa paſſiōesque pn̄t hōi eſſe cōnaturales. Un̄ ph̓s dic̄ in. vijethi. ſi ꝗs tenēs pueꝝ cōcupiſcat comederevel ad delectationē venereoꝝ: ſiue ſeqͣt̉ ꝯcupīaꝫſiue: dr̄ ſimpl̓r continēs: ſꝫ ẜm ꝗd. Eſt .n. inclinatio beſtialis naturalis.Continētia et eius contrariū incontinētia ꝑtinet ad aīam magis qͣꝫ adcorpus qͣꝫuis ſint circa ꝯcupīas caro ꝯcupiſcere dicat̉ aduerſus ſpm̄: ẜm apl̓m ad Gal̓. v.ē ẜm. b. Tho. 2ᵉ. q. clvi. qꝛ vnūqd̓qꝫ magis attribuit̉ ei qd̓ eſt ſe: qͣꝫ ei qd̓ ſolū occaſionemp̄ſtat. aūt qd̓ ē ex ꝑte corꝑis ſolū occaſionē īcontinētie p̄ſtat. Ex diſpōne .n. corꝑis ꝓcede̓ pōt inſurgat paſſiones vehemētes in appetitu ſēſitiuo ē virtus organi corporei. Sꝫ hiꝰ paſſiones qͣntūcūqꝫ vehemētes ſūt ſufficiētes ca incōtinētie: ſꝫ occaſio ſola eo durāte vſu rōnis:ſemꝑ pōt reſiſtere ꝯcupiſcētijs paſſionibꝰ.Si v̓o paſſiōes adeo increſcāt auferāt vſumrōnis total̓r: ſicut accidit in his ꝑꝑ vehemētiāpaſſionū incurrunt amentiā: remanebit rōniꝯtinētie incōtinētie: qꝛ ſaluat̉ in eis iudiciuꝫrōnis qd̓ continēs ẜuat: incontines ſeruat:ſic ſeq̄tur incontinētie eſt ex ꝑte aīe: rōnepaſſionibꝰ reſiſtit: qd̓ fit duobꝰ modis ẜm ph̓mvij. ethi. Uno qn̄ aīa paſſionibꝰ cedit anteqͣꝫ ꝯſilietur: v̓ocat̉ irrefrenata īcōtinētia. Alio qn̄ ꝑmanet in hīs ꝯſiliata ſūt: eo debiliter ē firmatus in eo qd̓ iudicauit: hiꝰ vocatur debilitas. Itē nota ex īpetu paſſionisꝓuenit: aliꝗs ſtatim ſeꝗtur paſſionē: an̄qͣꝫ cōſiliū rōnis. Impetꝰ aūt paſſionis pōt ꝓuenire: velex velocitate ſicut in colericis: vel ex vehemētiaſicut in melacolicis ꝑꝑ terreſtrē cōplexionemvehemētiſſime īflāmant̉. Sicut ecōtrario.tingit: aliꝗs ꝑſiſtit in eo qd̓ cōſiliatū ē: ex eoqd̓ debiliter inheret ꝑꝑ mollitiē cōplexionis: vtin mulieribꝰ que ꝑꝑ debilē cōplexionē debiliterinherēt ꝗbuſcūqꝫ inherēt: facili ſequētes paſſiones qͣꝫuis raro in aliꝗbus aliter accidit: ẜm illud ꝓuer. vl. Mulierē fortem ꝗs inueniet. Hocidē videt̉ contingere in flegmaticis ꝑꝑ eandemcām ſicut ī mulierihꝰ. hoc totū accidit inqͣꝫtū excomplexione corꝑis dat̉ aliqua occaſio incontitie: aūt eſt ſufficiens..§. II.Sicut tēperatus perſectior ē ꝯtinēte ita eꝯͣ .ſ. intꝑatꝰ grauius peccatincōtinēte. Et incōtinens cōcupīe peior incontinēti ire. primi .ſ. intēperatus ē peior incōtinēte ẜm. b. Tho. vbi ſupra eſt: qꝛ pctm̄ p̄cipue īvolūtate conſiſtit ẜm aug. vbi ē maior inclinatio volūtatis ad peccādū: ibi ē grauiꝰ peccatūIn eo aūt eſt intꝑatus: volūtas ꝓcedit ad pec-