Titulus. III.
gignūt ad vſum hoīeꝫ oīa creari. ſic hoīes hoīmcauſa eē generatos vt ipſi inter ſe alijs prodeſſepoſſint. Exēplum apud ātiquos ſic narrat ſeneErat tāta cura rerum cōiuꝫ ꝙ ip̄i pauꝑes erāt indomibus ſuis: quoꝝ tamē diuitijs erariū plererat. vnde malebant ſibi eē pauꝑes: vt rempuopulētiſſimam haberent: ſicut narrat tullius dequodam qui omni gaza macedonū potitus quemaxima erat: tātuꝫ in erariū inuexit pecunie: vtvnius imꝑatoris preda finē attulerit tributorūnec aliud in domū ſuā intulit: preter memoriamnōis ſēpiternaꝫ. Tertiuꝫ preconiuꝫ fortitudiniseſt: qꝛ aīm firmat quo ad deuꝫ cōtra erroꝝ prauttates ſiue infidelium tyrānides. Sicut .n. amorterrene ciuitatꝭ: aliquos ſacri pugiles pro ip̄a vque ad mortē decertātes: ita immo multo fortiamor celeſtis patrie cōſtituit pro xp̄i fide pugnatores: qui pro eius defenſiōe mortē corporis nōmetuunt. Ad hoc vt ratio inclinat. ſicut .n. multihomīes faciūt vnum corpus: quod eſt populusvel ciuitas: pro cuiꝰ defēſiōe ſinguli ciues mortiſe debēt exponere: qꝛ bonū cōe debet p̄poni ſingulari bono: ita ẜꝫ apoſt. ad Ro. xxij. Vl̓ti vnūcorpꝰ ſumꝰ in xp̄o: ſinguli aūt alter alteriꝰ mēbraxp̄s āt cū deꝰ ſit ē bonū vl̓ ⁊ cōe oīm. multo magis qͣꝫ reſpublica reſpectu ſingulariū ciuium. Etideo licet pro defēſiōe rei publice tꝑalem mortēſubire ⁊ vitā corporis cōtemnere. multo magꝭ oꝫpro republica celeſti que deus ē: vel que tota inipſo eſt. mortē corꝑis nō metuere. vnde auguſ. v.de ci. dei. c. xviij. Si enim antiqui pr̄es pro republica ⁊ terrena oīa cōtēpſerūt. et tot pericula ſūtaggreſſi. horribilia mortꝭ genera ꝑpeſſi ꝗd magnu pro ip̄a eterna celeſti patria huius cūcta bladimēta cōtēnere. Uel quo audebit quis de volūtaria pauꝑtate ſe extollere: vel pro xp̄o mortē timere: eo dicēte. Nolite timere eos qui occiduntcorpꝰ. Et ſubdit arguēdo. Si ipſi atiqui hoc fecerūt amore patrie: laudiſqꝫ immēſa cupidine ꝓvt dicit poeta: Quid magnuꝫ ſi ꝓ vera libertateꝫqua vere liberātur filij dei: talia ⁊ maiora tormēta ſūt ſuſtinēda qͣꝫto retributio maior a ſuſtinētibꝰ expectatur. Tales ꝗdē qui mortem ſuſtinentpro celeſti pr̄ia n̄ tātū fortes ſꝫ martyres .i. teſtesdicūtur Sūt .n. pugiles fidei chriſti. ⁊ iō quadamſpēali p̄rogatiua: que dicit̉ aureola in celeſti patria accipiūt inſignia. Eſt autē vlteriꝰ ſciēdū: ꝙaliter eſt in ciuili certamīe qͣndo pro pr̄ia pugnatur: ⁊ aliter. in certamine martyrij qͣndo pro xp̄omors ſuſcipitur. Nā ſicut dicit maxiꝰ in ſermōeQui occiditur pro mūdo: vīcitur cuꝫ occidit̉: qꝛniſi vīceretur nō occideretur: qui aūt occiditurpro xp̄o victus non dicit̉: qꝛ cū occiditur victorefficitur. Hoc preconio fortitudinis excellētiſſīebeatus paulus fuit decoratꝰ. nō enim vnaꝫ morteꝫ ſubijt pro fide xp̄i ſed plures. Fuit .n. vita ſuaplena mortibꝰ. ſicut pꝫ cōſiderāti ab. xi. c. actuuꝫapoſtolorū vſqꝫ in finē. Ipſe etiam enuerat. ij. ad
corī. xi. ꝙ fuit in laboribus plurimis in mortibꝰfreq̄nter. Unde de aſia. vale dicens fratribꝰ dicebat. per oēs ciuitates ſpirituſſāctus ꝓteſtat̉ mihiqꝛ vincula ⁊ tribulatiōes mee manet in hieruſalem: ſed nihil horū vereor: nec facio aīam meaꝫp̄cioſiorē qͣꝫ me. Aīam aūt appellat vitā exterioris hoīs: qͣ corpus exterius aīatur. Cum aūt dic̄me: loquit̉ de interiori hoīe: quo ſpūaliter viuit:⁊ ꝑ quē v̓e ipſe ē: qꝛ ꝑ rationem homo eſt homo.¶ Circa que conſiſtit virtus fortitudinis. c. ij.Ortitudo eſt virtus ponēs in aīo firmitatē ad ſuſtinēdū vel repellendū difficile quoddaꝫẜm ꝙ ratio dictat. Dictat aūt ratione volūtas retrahat̉ ab eius ſequela ꝑꝑ aliqd̓ malum corꝑaleqꝛ nullū bonū corꝑale equalꝫ bono rōnis. Maximū malū ⁊ terribile inter oīa mala corꝑalia ēmors: vt dicit ph̓s .i. ethi. q̄ tollit oīa bona corꝑalia: quapropter neceſſe ē ꝙ fortitudo animū firmet ꝯtra hoc maximū malū ꝓpter bonuꝫ rōnisſequendū. Et ſic virtus fortitudīs ꝓprie erit circa timores ꝑiculoꝝ mortis. Ꝙ aūt fortitudo maxime circa mortis pericula ꝯſiſtat: hinc apparerepōt. Eſt .n. fortitudo virtus ponens mediū interduas paſſiones .ſ. timorē audaciā. Cohibet .n. timorē ne timēdō retrahatur ab eo qd̓ ratō dictat⁊ moderatur. audaciā ne quis audiēdo aggrediatur qd̓ ratio vetat. Cimor autē ⁊ audaciā ꝓpriereſpiciūt ꝑicula. Timet .n. aliꝗs qꝛ imaginat ſibialiquod ꝑiculum īminere. Et aliꝗs per audaciāaggredit̉ aliqd̓ difficile ꝑiculoſuꝫ. Eſt aūt ꝓpriūvirtutis circa ꝓpriū obiectū reſpicere id quod ēvltimū ⁊ magis difficile: ⁊ circa id ſe ordinare: ſicut tꝑantia maxime reſpicit delectabilia tactus:ad que reprimēda ordinatur. Inter oīa aūt ꝑicula difficilia eſt mortē ſuſtinere: que ē vltimū terribiliū: ſicut dicit phūs. iij. ethi. Et ſic pꝫ ꝙ fortitudo ē pͥncipaliter circa ꝑicula mortꝭ: ſicut circaꝓpriaꝫ materiā. vn̄ dicit Andronicus ph̓s ꝙ fortitudo eſt virtus iraſcibilis: n̄ facile obſtupeſcibilis a timoribus ꝗ ſūt circa mortē. Cū aūt vſus in actu virtutis intendat qd̓ bonum ē:ꝙ fortis ꝑicula mortis ſubeat ꝓpter aliquē bonū finē ꝯſequendū. pericula aut mortis ex egritudine vel tēpeſtate maris: aut ex inſidijs latronū: vel ſi q̄ alia ſunt hiꝰ. n̄ videntur directe alicuiīminere ex intētione ꝓſequendi aliqd̓ bonū. pericula aūt mortis q̄ ſūt in bellicis directe imminent hoī ꝓpter aliqd̓ bonū inqͣꝫtum .ſ. defēdit bonū cōe per iuſtū bellum. Sed eſt ſciendū ꝙ iuſtūbellum pōt eſſe duobus modis. Uno mō qn̄ fitgenerale: ſicut cū aliqui decertāt ī acie. Alio mōqn̄ fit ꝑticl̓are: puta cū aliquis iudex vel aliquapriuata ꝑſona non recedit a recto iudicio timore gladij īminentis: vel cuiuſcunqꝫ ꝑiculi mortē