Capitulum. VI.
xit. Ecce dn̄s meus oībus mihi traditis: ignoratquid habeat in domo ſua: nec quicqͣꝫ eſt qd̓ nonin mea ptāte ſit preter te que vxor eius es. Qūo.§. VII.poſſū hoc facere. Gen̄. lxxxix.Domini autem ad ſeuos ſil̓r tripl̓r ſe hr̄e dn̄t: vidꝫ vt ſint in loq̄ndoplacidi: ne v̓bis durioribꝰ exaſꝑent̉: ī remunerādo bn̄ficij ne ꝯpulſi ncc̄itatibꝰ furēt̉. Et in mādādo diſcreti: ne nimis grauamībus onerent̉. Primo gͦ decꝫ dn̄os ad ẜuos eē v̓bis placidos. Aſꝑitas .n. v̓boꝝ reddit dn̄os ẜuis oneroſos: vt n̄ eisa ẜuis ꝓmpto aīo ſeruiat̉. Aduertendū tn̄ ē: ꝙ n̄decet dn̄os ſe nimis familiares exhibere ſeruisſic .n. venirēt in ꝯtēptū. Eſt ergo mediū tenēdūqͣꝫtū poſſibile eſt: vt vꝫ n̄ nimis inhūanos ſe reddāt: nec ſe nimis ꝯtēptibiles exhibeāt. Nā .n. vtait ariſ. v. poli. Princeps dꝫ eē ſeuerꝰ .ſ. reuerēdꝰqd̓ pōt intelligi ī quocūqꝫ regimīe: ſiue reſpectuvxoris vel filioꝝ: ſeu etiam ẜuoꝝ: vel economicoſeu ēt politico ⁊ regali. Scd̓o decet eſſe dn̄os bn̄ficos in remunerādo. Dn̄t .n. ꝓuidere ncc̄itatibꝰſeruoꝝ ẜm decentiā ⁊ exigētia ẜuoꝝ ⁊ ꝯuētionespactoꝝ: alioꝗn efficiunt̉ fures ⁊ diſſipatores bonoꝝ dn̄oꝝ ſuoꝝ. Tertio decꝫ dn̄os eē diſcretoscirca ẜuiciā diſtinguēda. ⁊ īponenda ẜuis. dn̄t .n.dn̄i exꝑiri pͥus ꝯditiōes ⁊ qͣlitates ẜuientiū: ⁊ qͦſdā ad quedā d̓putare: ⁊ qͦſdā ad alia: ẜm eoꝝ idotatē diuerſa. nec ēt dn̄t eos grauare qͣꝫtitatetioꝝ vel ēt diuturnitate laboris: ſꝫ mēſurareꝝ ⁊ ꝓportionare laboribꝰ. Sic .n. oīa ordinatefiāt: ⁊ tota res dōeſtica in pace ꝗeſcit. Mādauitdeꝰ in lege veteri ꝙ ẜui modeſte a dn̄is tractent̉:ne vꝫ īmoderatꝭ laboribꝰ affligerent̉. Un̄ voluitin deūt. v. ꝙ in die ſabbati reꝗeſceret ẜuus ⁊ ancilla. Et iteꝝ: ꝙ in ſeptīo anno a ẜuitio liber eſſet:vt hr̄ deū. xv. Ad p̄dicta mēſurāda expedit dn̄ispͥmo puta ꝙ ſint ꝯſideratiui ſue ꝯditionis ad hͦꝙ depͥmat̉ in eis tumor elatōnis. Dn̄t .n. ꝯſiderare ẜuos ex eiſdē ſeminibꝰ eē ortos: ſic̄ dic̄ ienecaEodē frui celo: eq̄ ſpirari: eq̄ mori: p̄terea cogitare dn̄t hec eē bōa fortūe: q̄ in ſibi ſubiectꝭ freqnt̉placidos: triſteſqꝫ ꝯmutat vultꝰ. Neſcis inꝗt Seneca qͣ etate ecuba ẜuire ceꝑit: qͣ creſus: q̄ Darimr̄: qͣ plo: qͣ diogenes. Sic ergo cū inferiore viuas: quēadmodū ſuꝑiorē tecū viuere velis. Inſuꝑ ꝯſiderare debēt dn̄i ſe ab vno deo eſſe ꝓductos: ad ſuā imaginē eē factos: ⁊ eiuſdē gl̓e eſſecapaces. Quapropter deꝰ hoīes: qͣs ſic eqͣlis ꝯditionis ꝯdidit: n̄ hoībus p̄tulit: ſꝫ pecoribus. Dn̄amini inꝗt piſcibꝰ maris ⁊ volatilibꝰ celi ⁊cͣ. Gen̄. īvn̄ dicit aug. ꝙ pͥmi iuſti paſtores pecoꝝ magꝭ qͣꝫreges hoīm ꝯſtituti ſūt. Exemplū de ẜuo neqͣꝫ:noluit cōpati ſocio de ꝑuo debito: miſſus fuit incarcerē Math. xvij. Exemplū de. b. Martino oin militia ẜuiebat ſeruo ſuo: cum debuiſſꝫ ſeruiri ab eo.¶ De prudentia regnatiua. c. vi.
Oſt prudentiamdirectiuā familie: q̄ dr̄ econōica: vtrc̄o ordīe ꝓcedamꝰ agēdū ē d̓ prudēq̄ dr̄ regnatiua: ſiue legꝭ poſitiua. Hec .n. ē homīnccͣia in qͣꝫtū eſt rector coītatis ꝑfecte vt eſt ciuitas vel regnū. Et qꝛ regnū ē regere ciuitates etregna: inſuꝑ ⁊ leges cōdere. iō talis prudētia dr̄regnatīa: ſiue legis poſitīa: ſub qͣ hn̄t cōprehēdiq̄cūqꝫ alia recta regimīa pͥncipū: vt puta ducū:comitū: potentū ⁊ hiꝰ. Hec aūt virtus tāto magꝭē pͥncipibꝰ ⁊ rectoribꝰ nccͣia: quāto plures habētſue gubernationi ſubiectos. Un̄ eis ſub ſpāli rōne cōuenit tanqͣꝫ ꝓpria. Regere .n. alios ⁊ dirigere in finē debitū fit ꝑ prudētia. vn̄ dicit ph̓s. vij.ethi. Illos exiſtīamꝰ prudentes: ꝗ ſibi ⁊ alijs pn̄tbona ſpeculari ⁊ ꝓuidere. Prudētia ergo in pͥncipe dꝫ eſſe quedā cognitio vl̓is: excedēs cognitiones ſinguloꝝ: ⁊ ſe extendēs ad bonū cōe oīmQn̄t .n. ꝑ eius prudentiā oꝑatōnes ſubditoꝝ dirigi in finē debitū. Cū ergo tm̄ bonū ſicut ē directio oīm ⁊ gubernatio boni cōis ꝓueniat ex prudentia p̄ſidentꝭ: diligent̓ aduertendū eſt: ne in regimine p̄ficiat̉ ꝗ hac v̓tute careat: nā talis facilit̓in tyrannidē degenerat̉. Cū .n. ꝑ prudentiā verebona: q̄ ſunt oꝑa virtutū cognoſcant̉: ⁊ ad ip̄a facienda hoīes dirigant̉: ſeꝗtur ꝙ ꝑ imprudētiā ⁊fatuitatē bōa ſenſibilia q̄ n̄ ſūt vere bona: vt ſūtdiuitie ⁊ delicie corꝑales tanqͣꝫ bōa ſimpl̓r acceptent̉. Circa taliā nanqꝫ pōet rector imprudensſtudiū ſuū: vt omiſſis oꝑibus ꝟtutū affluat diuitijs ⁊ ſenſibilibꝰ bonis: ꝓpt̓ qd̓ efficiet̉ expolitor boni cōis: dep̄dator ppl̓i: extorſor pecuniavndecūqꝫ: ⁊ oīm ſubditoꝝ oppreſſor: hec aūt ſūttyrānoꝝ. Ex hoc vlteriꝰ ſeꝗtur ruina ciuitatis:qꝛ ppl̓s n̄ valēs ſuſtinere tanta grauamīa ciuitate deſeret: ꝓpter qd̓ deſerent̉ artes: agriculturatollet̉: ⁊ finalit̓ politia ꝑibit. ſi lōgo tꝑe huiuſmōityrānidē exercere ſtudeāt. Pꝫ ergo qͣnta malaꝑuenire p̄nt ex inſipiētia p̄ſidentꝭ. Rex Sal̓ onꝯſiderās ſapīam ſiue prudētiā ſūme nccͣiam eēp̄ſidētibus: deo ſibi ꝓmittēte: ꝙ daret omne qd̓peteret ipſam ſolū poſtulauit dicēs. Da ẜuo tuocor docile: vt iudicare poſſit populū tuū ⁊ diſcernere inter malū ⁊ bonū. iij. Regꝭ. ij. Tullius in libro de offi. loquens de bellō Athenienſiū p̄ſertprudētiam fortitudini.Princeps autē ex virtute prudentie p̄cipue debꝫ circa quatuor ſtudere: videlicet vt deo placeat: populo pro poſſe ſatiſfaciat: reipublice ꝓuideat: ⁊ leges iuſtas ⁊ poſſibiles condat. Ad hec omnia peragenda debetcura peruigili intendere. Et primo ꝙ deo placeat. Qui .n. alios regit ⁊ ordīare ſtudet in finē d̓bitū prius conari dꝫ: vt ſeip̄m ordinet ī deū: ꝗ ēfinis oīm regēti. Ex hͦ aūt duo bōa ꝯſeq̄t̉. Prīoqꝛ pͥnceps a populo magꝭ diligit̉: ſi viderit eū eē