Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.II.

in hiꝰ. ornamēti laudē dr̄ ecc̄i. xxvi. Mulier ſenſata tacita eſt īmutatio aīe erudite. Exemplū de ſara viris .i. angelis comedētibꝰ ſub arbore exiuit ad eos: ſꝫ tanqͣꝫ verecūda taciturna in tabernaculo māſit. Tertio dꝫ vir in vxore q̄rere ſit pia miẜicors: ſꝫ cum diſcretione.Mulieres .n. cōiter pueri ſūt miſeratiui: ſꝫ pueri ꝑꝑ innocētiā credētes alios īnocētes:oēs indigne putāt aliꝗd pati. Mulieres v̓o ꝑꝑmollitiem cōplexiōis: quā aīa naturalit̓ imitat: nihil duꝝ alijs ſuſtineri pn̄t. Ad hoc āt maxime inducēda ē vxor ꝑꝑ duo. Prīo ꝑꝑ familiamquā dꝫ cōſolari: eo cōiter ī domo hꝫ reſidere.Dꝫ .n. eſſe ſolicita oꝑoſa ad ea ſūt in fāiliaſāiliā agenda. Scd̓o ꝑꝑ elemoſynas pauꝑibꝰ erogādas. Uiri .n. ſūt intēti ad mercatōnes ad aliaoꝑa magna: ad hoc fāilia deficiat in nccͣrijs freqnter negligūt pauꝑes ſeip̄os ī his. queſpectāt ad deū. Quaꝑꝑ vxores in hac ꝑte d̓fectū viroꝝ ſupplētes dn̄t eſſe elemoſynarie pie. ſe qͣꝫ viris. Exēplū de magdalena alijsmulieribꝰ xp̄o mīſtrabāt de facultatibus ſuis.Mar. xv. lu. viij. recipiebāt hoſpitio. luce. x. de ſepultura eius Marci. xvi..§. III.Licet quantum ad conſtitutionē domꝰ imꝑfecte pꝰ cōitatē viri vxorispͥus ſit tꝑe cōitatꝭ dn̄i ẜui qͣꝫ pr̄is filij. naturatn̄ in ꝑntibꝰ magis ē ſolicita circa filios qͣꝫ circaẜuos. Et pͥus ē agendū de regimīe filioꝝ. vltimo de regimīe ẜuoꝝ. Sciendū ē igit̉ pr̄es dn̄t ſoliciti circa filios: ad quoꝝ curā obligant̉iure nat̉ali qͣꝫ diuīo. Iure ꝗdeꝫ naturali: qꝛ filiꝰē aliꝗd pr̄is. Eſt .n. gnatꝰ de ſubſtantia pr̄is: ſiuemodū pͥncipij tm̄ actiui: vt dicūt naturales: ſiue modū pͥncipij actiui material̓: vt dicūt medici: vt vꝫ ꝑs deciſa a pr̄e inſil̓ cum materia a mr̄emīſtrata: ſit de ſubſtātia corꝑis filij materialiterEſt āt naturale ꝗlibet diligat oꝑa ſua: vt vultphūs. iij. ethi. Un̄ pr̄es diligūt filios: poete poemata ſua. hoc ēt apꝑet ex natura totius: qd̓ ad ſenaturaliter ꝑteꝫ ſeꝑatā trahit. pr̄ āt ad filiū ſe hꝫvt totū ad ꝑte. Ex pꝫ: vehemēs ē amor pr̄isad filiū qͣſi ſui ad ſe. Ex amore āt ſolicitudo cāt̉circa dilectū. Sic̄ ergo pr̄es ſubſtātie filijstulerūt: ſic ꝯferre tenet nutrimētū qͣꝫtum ad gubernationē cordis: diſciplinā qͣꝫtū ad regimenmoꝝ. Iure ꝗdē dīno ad hoc idē obligant̉ ſicutdic̄ ſcriptura ex ore ſapiētꝭ. Si filij tibi ſint: erudi eos. alioꝗn pr̄es ſt̓ negligētes circa correctionē filioꝝ: ꝑticipes exiſtūt pctōꝝ eoꝝ: freq̄nteriuſto dei iudicio in hac vita puniunt. Hely ſūmꝰſacerdos iudeoꝝ: qꝛ negliges remiſſus fuit incorrectione prauoꝝ filioꝝ: dure a dn̄o īcrepat̉tandē iuſto dei iudicio morte ſubita ac miẜabiliqͣꝫtum ad ocl̓os hoīm: ruptꝭ ceruicibꝰ a tergo cadendo extinguit̉. i. Reg. iiij. Et dicēdū ēt qꝛ negligēs fuit in correctiōe ſilioꝝ: punitꝰ fuit ex mul

tis malis: fecerūt vt dic̄ gr̄anꝰ di. xlvij. Sic̄ hi inſania. §. neceſſe. Quia āt ẜmōes vl̓es ī moralibꝰ ſūt minus vtiles: ꝯſiderari oꝫ in ſpāli ea: aꝗbus filij pr̄es ſūt retrahēdi. Et ea ad ſūt inducēdi. Sūt aūt tria p̄cipue ad iuuenes naturaliter inclināt̉: a ꝗbus retrahi dn̄t pr̄es. Sūtenim paſſionū ſectatores: in v̓bis ꝓcaces ſeu lapſu līgue p̄cipites: in ſēſu ꝓprio ꝑtinaces. Sūtaūt tria ad ſunt inducēdi .ſ. ſint dīnoꝝ cultores ſint honoratiui maioꝝ: ſint ſectatoresbonoꝝ moꝝ. Prīo ergo iuuenes naturaliterinſequūt̉ paſſiōes qd̓ eis ꝯtīgit ex abundātia caloris feruore ſanguīs ex ſit incitatio ad cōcupiſcētias venereorū. ergo oīs agat vel exrōne vel ex paſſione: iuuenes āt vſu rōis careātꝯn̄s ē eos ex paſſionibꝰ age̓: eaꝝ inſecutoresab his aūt retrahi poterūt lr̄aꝝ ſtudiū: artiūmechanicaꝝ exercitiū. vn̄ ab infātia ſūt deputādi ad hiꝰ oꝑa: maxīe ad ſcīas liberales: vt ē grāmatica directīa ẜmōis ē ī loq̄ndo cōgruū. addialeticā: ē directīa rōnis in ꝯcludēdo verū.ad rhetorica ē ſuaſiua in ꝓponēdo ornatū. admuſicā: ē delectabilis in vitando ociū. ad ariſmetricā ē īſtructīa ꝓportionū in ſciēdo nūerare. Ad geometriā ē mēſuratīa qͣꝫtitatū in vidēdo ſpacia t̓raꝝ. Ad aſtrologiā: ē ꝑſpectīa aſtro cognoſcēdo naturales effectꝰ corꝑuꝫ celeſtiū.Exēplū ī philippo pr̄e alexā. magni phōs plures dputauit ad eruditionē alexādri. Sil̓r Octauianꝰ filios ſuos faciebat exerce̓ ī exercitijs corporālibꝰ: vt in iaciēdo lapidē: fundā: ſaltādo: ſaiuiuenū vitādū. Sūt inſuꝑ iuuenes in ꝟbis laſciuis ꝓcaces: lapſu līgue p̄cipites: alijs ꝯuīciādo faciliter deridēdo. Mouent̉ aūt ad v̓ba laſciuie hoc effrenatꝭ affectōnibꝰ ad venerea īcitant. Unuſꝗſqꝫ aūt ẜm ph̓m delectabiliter cogitat: loꝗtur oꝑat̉ ea ad efficit̉. Erūpūt aūt faciliter ad iniurias inferedas: ſiue ex eo alijsſe maiores reputāt: ſeruore ſanguīs calore eisvrgēte. Siue ēt qꝛ paucoꝝ exꝑti repulſā ſūtpaſſi. Un̄ ẜm philo. ij. rheto. Aīoſi ſūt cōiter bone ioci. Freq̄nter āt d̓ierant̉: vel ad deierādū ſūtfaciles: qꝛ ndū aliqͣ ꝯſcīa regūt̉ ſeip̄os totalit̓ignorāt. Et nullo r̄morſu ꝯſcīe tacti faciliterenūciāt qd̓ eis in mētē euenerit. ēt decētiaꝫꝯuiuendi in alijs reſpiciūt: multū mentiendiꝯſuetudo deierādi repugnet. Ab his aūt vicijslīgue iuuenes retrahunt̉ monita pr̄na mr̄naDn̄t .n. ꝑntes ꝯtinue correctōi filij inſiſte̓. admonēdo: increpando: verberādo. filijdn̄t pr̄nis monitōibus obtꝑare ẜm documentūSalomonis li. ꝓuer. alioquin ſiūt iniurioſi:tumelioſi: blaſphemi: v̓ba ſcurrilia loquētes.Quapropter phūs. vij. poli. docet iuuenes circalocutōnes eſſe cohercēdos. Dn̄t aūt inſtrui ſtatīab ip̄a infātia: ꝑꝑ teneritatē etatis: ex dociles