Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. V.

tijs. poſſꝫ .n. cito īfamia apd̓ alios īcurrere: mala de ſe in corde viri gn̄are opinionē. Ad hec ergo vitāda dꝫ vir vxori affabil̓ beniuolꝰ: al̓svita vxoris eēt triſticia. Signa aūt amicitie:dn̄t vxoribus exhiberi: ſunt vniformit̉ ad oēshn̄da. Si .n. vxor ē hūilis hōeſta: ſūt ꝗdē ſignahiꝰ on̄denda: ſi aliqn̄ erret: dꝫ verbis blādis⁊dulcibus āmoneri. Si v̓o ſit ſuꝑba cōtūax: dꝫaſꝑior increpatio adhiberi. Rex aſſuerꝰ dōeſticeſe hūit ad reginā heſter: qn̄ ab ea īuitatꝰ ad cōuiuiū benigne dulciter īuitationē ſuſcepit: cuꝫea fāiliarit̓ cōedit. Heſter.. Ad reginaꝫ v̓o faſtiduriª ſe huit: qꝛ eiꝰ imꝑio parere ꝯtepſit. Heſt. i.Secūdo vir dꝫ vxorē oecēter tractare: in ornamētis qͣꝫ in alijs ad eiꝰ ꝑſonā ꝑtinētibꝰ. Eſt .n.mulier facta in adiutoriū viri ad opꝰ gīationis.Un̄ ſicut ācilla vel ẜua tractāda ē: ſꝫ ſicut ſociaguberuāda ꝑꝑ qd̓ de media ſubſtātia viri: vt decoſta formata ē. ſic̄ ſacͣ ſcriptura teſtat̉. Dꝫ at virvxorē tractare in veſtim̄tis alijs ornam̄tis ẜm decet ſuo ſtatui expedit. Decꝫ .n. vxorē militꝭmagis honorificas veſtes hr̄e: qͣꝫ vxorē ſimplicꝭciuis: vxorē regꝭ qͣꝫ vxorē militꝭ. ſic alijs diligēter īſpectꝭ ꝯditiōibꝰ ꝑſonaꝝ: ſtatuū: locoꝝporū. alioꝗn̄ ſi fecꝰ fiat: dat̉ ciuitatibꝰ magna occaſio ruine deſtructiōis. vn̄ ph̓s in. i. rheto. loq̄nsde macedōibꝰ: ait eos īfelices: eo ſuis vxoribꝰ illicita ꝑmittebāt. Ualeriꝰ maxi. ciues ro.mēdat: eo vxoribꝰ de indum̄tis alijs nccͣrijsꝓuidebat ornam̄tꝭ: dicēs. Cōſuetudo diu approbata apd̓ romanos: in ad alios deriuata: virivxores ſuas ornam̄tis decētibꝰ īduebāt: ſed parco victu nutriebāt. Tertio vir dꝫ vxorē ſic diligere vt celotipiā vitet: alioꝗn̄ ſibi magnū nocumē ẜuandi fidē p̄bet. infert̉ ꝗdē nocumētū magnū viro ſi nimis circa vxorē ē celotipꝰ: qꝛ ſꝑ ēin ſuſpitiōe: ꝯn̄s in cordis anxietate. vn̄ fitvna cura alia īpediat retrahat̉ a debitꝭ oꝑibꝰciuilibꝰ: ꝑꝑ qd̓ ad ꝯuīuēdū alijs ciuibꝰ grauisreddit̉ īeptꝰ. Itē vxori ex hoc ẜuādi fidē incitamentū p̄ſtat. Id .n. qd̓ ꝓhibet ex ipſa ꝓhibitiōemagꝭ ꝯcupiſcit. ẜm ph̓m. ij. rheto. ꝯcupīa ē eiꝰqd̓ abeſt: aūt eiꝰ qd̓ adeſt. ex ip̄a ꝓhibitiōeres ꝓhīta videat̉ abeſſe: eo ip̄o magꝰ d̓ſiderat̉: ex ſeꝗt̉ vxores c̨elotipoꝝ magꝭ īcitari ad malū: qꝛī his magꝭ auget̉ ꝯcupīa eoꝝ ꝓhibēt̉: vl̓ a ꝗbꝰſe pͥuari viros ſuſpicāt̉. Mādauit deꝰ ī vege vt vir ꝑꝑ amorꝭ celotipiā falſū crimē vxīponeret: aut odiū affligeret: ſed potius ſcripto libello repudij dimitteret Deū. xxiiij. Qd̓bant: nec nullo illud tolerat̉ leges canonicas. valerius narrat quidā ex nimio amoread vxorē ipſa mortua ſe interfecit.§. II.Ab vxore aūt vir querere dꝫ muliebri ſexui vident̉ cōpetere: inter

pͥmū ē ſit caſta pudica. decꝫ .n. vtrūqꝫ ꝯiugeꝫſibi inuicē fidē ẜuare. ad hoc .n. aſtringūt̉: ſoludiuīo p̄cepto oīs fornicatio ꝓhibet̉: ſꝫ ēt iur̄ naturali: qd̓ dictat ꝯiūctionē marꝭ feīe indiuiſibilē ꝑꝑ bonū ꝓlis ꝓcreāde ad ꝓfectū ꝑducende: ad qd̓ reꝗͥrit̉ ꝑmanētia marꝭ feīa vſqꝫ in fi: ex apꝑet mr̄imoniū iur̄ naturali. Maxime aūt decet expedit bonis mr̄ionij vxorpolleat caſtitate: qꝛ eiꝰ violatio ē ꝑiculoſior qͣꝫ violatio viri: ꝑꝑ incertitudinē filioꝝ adulteroꝝ īhereditate prna ſil̓ cum legitīs poſſēt ſuccedere.Itē ex hoc ꝯditiōi ml̓ieris magꝭ repugnat qͣꝫditioni viri. ad caſtitatē āt vxoris ml̓tu fac̄ ſobrietas: cibi ꝑcitas: ꝗbꝰ maxīe ml̓ieres dn̄t pollereDn̄t .n. tꝑate circa cibū potū: ꝑꝑ qd̓ nat̉a fac̄eas ꝑue rare digeſtiōis: ꝯn̄s ꝑue ſūptiōisRecitat vale. maxi. romāis mulieribꝰ nephaserat vinū bibere. Un̄ ait vini vſus olī romaisfemīs ignotū erat: ne in aliqd̓ dedecꝰ ꝓlaberent̉qꝛ vſus vini ꝯſueuit ꝓximꝰ ad venerea incontinētiā. ſolū aūt vxorē decꝫ caſtā ī v̓itateſꝫ etiā pudicā qͣꝫtū ad exteriores corꝑis geſtus.Dꝫ .n. ab om̄i ſpe mali abſtīere: puta a petulātiaoculoꝝ diſcurſibꝰ ſuꝑfluis: īordinatꝭ corꝑis motibꝰ: viroꝝ colloquijs: ludis virilibꝰ: ab oībushiꝰ: eaꝝ hōeſtate ī oculis hoīm poſſēt aliqͣliterdenigrare. Un̄ Chryẜ. in qͣdā omel̓. ſuꝑ Io. dicit mulierꝭ ē domī philoſophari .i. ī domo oꝑoſāꝯtinue ſe reddere: a diſcurſibꝰ ſe cohibere. Eſtenī vt dr̄ in tractatu de abuſi. vnū abuſiōis genus. mulier ſine pudicitia. gr̄a aūt ſuꝑ gr̄aꝫ mulier ſancta pudorata. Ecc̄i. xxvi. Secūdo dꝫvir in vxore q̄rere: ſit verecunda taciturna.Uerecundia .n. ẜm phūm. vij. ethi. ē q̄dā paſſio:ꝯuenit etati iuuenili. Et hoc maxīe ꝯpetit mulieri. .n. ẜm eundē phūm. Uerecūdia ſit timor inglorifitatiōis. ille maxīe ē verecūdꝰ: maxīetīet ꝯfūdi vel erubeſcere cora alijs. Tal̓ aūt ēē laudis appetitiuꝰ: iteꝝ ē ꝑui cordis. Mulieres aūt ſūt laudis appetitie ꝑꝑ carentiā v̓tutisoperū virtuoſoꝝ. ex hoc ſūt erubeſcitīe tum̄tesꝯfūdi in ꝯſpectu alioꝝ. Ite ſūt timide ex ꝑuitatecordis: qͣſi oīa expaueſcētes. Cuꝫ aūt hec paſſioſit laudabilis: q̄dā cathena retrahēs a multisturpibꝰ querēda ē in vxore verecūdia Alioꝗnſi ml̓ier verecūdiā ꝑdit: efficit audaciſſima ſinefreno: ẜm illud Hier̄. iij. Frōs mulieris meretricis facta ē tibi noluiſti erubeſcere. Et in tm̄ excedit vix īuenit̉ aliꝗs vir ꝑpetraret illa: mulier inuerecūda attetaret: ſiue in turpibꝰ in qͣcuqꝫ genere pctōꝝ. mulier .n. in eo cōcipit cōiterexcedit: ſiue in bono ſiue in malo: hoc ꝯtingitꝑꝑ paucitatē rōnis abūdantia paſſiōis. Signūaūt huiꝰ laudabilis paſſionis videt̉ eſſe ſilentiū:ſiue taciturnitas: decet mulierē eſſe garrulam vel litigioſā: quia hoc maxime indicat audaciaꝫ virilem: qua multū vitare dn̄t mulieres.eſt .n. ẜm ph̓m ſilentiū ornamentū mulieris. Un̄