Capitulum. V.
tijs. poſſꝫ .n. cito īfamia apd̓ alios īcurrere: ⁊ mala de ſe in corde viri gn̄are opinionē. Ad hec ergo vitāda dꝫ vir vxori eē affabil̓ ⁊ beniuolꝰ: al̓svita vxoris eēt cū triſticia. Signa aūt amicitie: q̄dn̄t vxoribus exhiberi: n̄ ſunt vniformit̉ ad oēshn̄da. Si .n. vxor ē hūilis ⁊ hōeſta: ſūt ꝗdē ſignahiꝰ on̄denda: ⁊ ſi aliqn̄ erret: dꝫ verbis blādis⁊dulcibus āmoneri. Si v̓o ſit ſuꝑba ⁊ cōtūax: dꝫaſꝑior increpatio adhiberi. Rex aſſuerꝰ dōeſticeſe hūit ad reginā heſter: qn̄ ab ea īuitatꝰ ad cōuiuiū benigne ⁊ dulciter īuitationē ſuſcepit: ⁊ cuꝫea fāiliarit̓ cōedit. Heſter. v̓. Ad reginaꝫ v̓o faſtiduriª ſe huit: qꝛ eiꝰ imꝑio parere ꝯtepſit. Heſt. i.Secūdo vir dꝫ vxorē oecēter tractare: tā in ornamētis qͣꝫ in alijs ad eiꝰ ꝑſonā ꝑtinētibꝰ. Eſt .n.mulier facta in adiutoriū viri ad opꝰ gīationis.Un̄ n̄ ſicut ācilla vel ẜua tractāda ē: ſꝫ ſicut ſociaguberuāda ꝑꝑ qd̓ de media ſubſtātia viri: vt decoſta formata ē. ſic̄ ſacͣ ſcriptura teſtat̉. Dꝫ at virvxorē tractare in veſtim̄tis ⁊ alijs ornam̄tis ẜmꝙ decet ⁊ ſuo ſtatui expedit. Decꝫ .n. vxorē militꝭmagis honorificas veſtes hr̄e: qͣꝫ vxorē ſimplicꝭciuis: ⁊ vxorē regꝭ qͣꝫ vxorē militꝭ. ⁊ ſic d̓ alijs diligēter īſpectꝭ ꝯditiōibꝰ ꝑſonaꝝ: ſtatuū: locoꝝ ⁊ tēporū. alioꝗn̄ ſi fecꝰ fiat: dat̉ ciuitatibꝰ magna occaſio ruine ⁊ deſtructiōis. vn̄ ph̓s in. i. rheto. loq̄nsde macedōibꝰ: ait eos eē īfelices: eo ꝙ ſuis vxoribꝰ illicita ꝑmittebāt. Ualeriꝰ maxi. ciues ro. cōmēdat: eo ꝙ vxoribꝰ de indum̄tis ⁊ alijs nccͣrijsꝓuidebat ornam̄tꝭ: dicēs. Cōſuetudo diu approbata apd̓ romanos: in ad alios deriuata: ꝙ virivxores ſuas ornam̄tis decētibꝰ īduebāt: ſed parco victu nutriebāt. Tertio vir dꝫ vxorē ſic diligere vt celotipiā vitet: alioꝗn̄ ſibi magnū nocumētū n̄ ẜuandi fidē p̄bet. infert̉ ꝗdē nocumētū magnū viro ſi nimis circa vxorē ē celotipꝰ: qꝛ ſꝑ ēin ſuſpitiōe: ⁊ ꝑ ꝯn̄s in cordis anxietate. vn̄ fit cūvna cura alia īpediat ꝙ retrahat̉ a debitꝭ oꝑibꝰciuilibꝰ: ꝑꝑ qd̓ ad ꝯuīuēdū cū alijs ciuibꝰ grauisreddit̉ ⁊ īeptꝰ. Itē vxori ex hoc n̄ ẜuādi fidē incitamentū p̄ſtat. Id .n. qd̓ ꝓhibet ex ipſa ꝓhibitiōemagꝭ ꝯcupiſcit. nā ẜm ph̓m. ij. rheto. ꝯcupīa ē eiꝰqd̓ abeſt: n̄ aūt eiꝰ qd̓ adeſt. ⁊ cū ex ip̄a ꝓhibitiōeres ꝓhīta videat̉ abeſſe: eo ip̄o magꝰ d̓ſiderat̉: exq̄ ſeꝗt̉ vxores c̨elotipoꝝ magꝭ īcitari ad malū: qꝛī his magꝭ auget̉ ꝯcupīa eoꝝ q̄ ꝓhibēt̉: vl̓ a ꝗbꝰſe pͥuari ꝑ viros ſuſpicāt̉. Mādauit deꝰ ī vege vt vir ꝑꝑ amorꝭ celotipiā falſū crimē vxīponeret: aut ꝑ odiū n̄ affligeret: ſed potius ſcripto libello repudij eā dimitteret Deū. xxiiij. Qd̓bant: nec nullo mō illud tolerat̉ ꝑ leges canonicas. ⁊ valerius narrat ꝙ quidā ex nimio amoread vxorē ipſa mortua ſe interfecit.§. II.Ab vxore aūt vir querere dꝫ q̄ muliebri ſexui vident̉ cōpetere: inter q̄
pͥmū ē ꝙ ſit caſta ⁊ pudica. decꝫ .n. vtrūqꝫ ꝯiugeꝫſibi inuicē fidē ẜuare. ad hoc .n. aſtringūt̉: n̄ ſoludiuīo p̄cepto qͦ oīs fornicatio ꝓhibet̉: ſꝫ ēt iur̄ naturali: qd̓ dictat ꝯiūctionē marꝭ ⁊ feīe eē indiuiſibilē ꝑꝑ bonū ꝓlis ꝓcreāde ⁊ ad ꝓfectū ꝑducende: ad qd̓ reꝗͥrit̉ ꝑmanētia marꝭ cū feīa vſqꝫ in finē: ex qͣ apꝑet eē mr̄imoniū d̓ iur̄ naturali. Maxime aūt decet ⁊ expedit bonis mr̄ionij ꝙ vxorpolleat caſtitate: qꝛ eiꝰ violatio ē ꝑiculoſior qͣꝫ violatio viri: ꝑꝑ incertitudinē filioꝝ adulteroꝝ ꝗ īhereditate prna ſil̓ cum legitīs poſſēt ſuccedere.Itē ex hoc ꝯditiōi ml̓ieris magꝭ repugnat qͣꝫ cōditioni viri. ad caſtitatē āt vxoris ml̓tu fac̄ ſobrietas: ⁊ cibi ꝑcitas: ꝗbꝰ maxīe ml̓ieres dn̄t pollereDn̄t .n. eē tꝑate circa cibū ⁊ potū: ꝑꝑ qd̓ nat̉a fac̄eas eē ꝑue ⁊ rare digeſtiōis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝑue ſūptiōisRecitat vale. maxi. ꝙ romāis mulieribꝰ nephaserat vinū bibere. Un̄ ait ꝙ vini vſus olī romaisfemīs ignotū erat: ne in aliqd̓ dedecꝰ ꝓlaberent̉qꝛ vſus vini ꝯſueuit eē ꝓximꝰ ad venerea incontinētiā. Nō ſolū aūt vxorē decꝫ eē caſtā ī v̓itateſꝫ etiā pudicā qͣꝫtū ad exteriores corꝑis geſtus.Dꝫ .n. ab om̄i ſpe mali abſtīere: puta a petulātiaoculoꝝ diſcurſibꝰ ſuꝑfluis: īordinatꝭ corꝑis motibꝰ: viroꝝ colloquijs: ludis virilibꝰ: ⁊ ab oībushiꝰ: q̄ eaꝝ hōeſtate ī oculis hoīm poſſēt aliqͣliterdenigrare. Un̄ Chryẜ. in qͣdā omel̓. ſuꝑ Io. dicitꝙ mulierꝭ ē domī philoſophari .i. ī domo oꝑoſāꝯtinue ſe reddere: ⁊ a diſcurſibꝰ ſe cohibere. Eſtenī vt dr̄ in tractatu de abuſi. vnū abuſiōis genus. mulier ſine pudicitia. gr̄a aūt ſuꝑ gr̄aꝫ mulier ſancta ⁊ pudorata. Ecc̄i. xxvi. ¶ Secūdo dꝫvir in vxore q̄rere: ꝙ ſit verecunda ⁊ taciturna.Uerecundia .n. ẜm phūm. vij. ethi. ē q̄dā paſſio: q̄ꝯuenit etati iuuenili. Et hoc maxīe ꝯpetit mulieri. Cū .n. ẜm eundē phūm. Uerecūdia ſit timor inglorifitatiōis. iō ille maxīe ē verecūdꝰ: ꝗ maxīetīet ꝯfūdi vel erubeſcere cora alijs. Tal̓ aūt ē ꝙē laudis appetitiuꝰ: ⁊ iteꝝ ꝗ ē ꝑui cordis. Mulieres aūt ſūt laudis appetitie ꝑꝑ carentiā v̓tutis ⁊operū virtuoſoꝝ. ⁊ ex hoc ſūt erubeſcitīe tum̄tesꝯfūdi in ꝯſpectu alioꝝ. Ite ſūt timide ex ꝑuitatecordis: qͣſi oīa expaueſcētes. Cuꝫ aūt hec paſſioſit laudabilis: ⁊ q̄dā cathena retrahēs a multisturpibꝰ querēda ē in vxore verecūdia ¶ Alioꝗnſi ml̓ier verecūdiā ꝑdit: efficit audaciſſima ſinefreno: ẜm illud Hier̄. iij. Frōs mulieris meretricis facta ē tibi noluiſti erubeſcere. Et in tm̄ excedit ꝙ vix īuenit̉ aliꝗs vir ꝗ ꝑpetraret illa: q̄ mulier inuerecūda attetaret: ſiue in turpibꝰ in qͣcuqꝫ genere pctōꝝ. mulier .n. in eo ꝙ cōcipit cōiterexcedit: ſiue in bono ſiue in malo: ⁊ hoc ꝯtingitꝑꝑ paucitatē rōnis ⁊ abūdantia paſſiōis. Signūaūt huiꝰ laudabilis paſſionis videt̉ eſſe ſilentiū:ſiue taciturnitas: ⁊ iō nō decet mulierē eſſe garrulam vel litigioſā: quia hoc maxime indicat audaciaꝫ virilem: qua multū vitare dn̄t mulieres.eſt .n. ẜm ph̓m ſilentiū ornamentū mulieris. Un̄