Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. II.

De ꝑtibus integralibus prudētie .ſ. memoria:intelligentia: prouidentia. c. ij.Oſt predicta videndū eſt quot reꝗrunt̉ ad pruQdentiā. vn̄ ſciendū omiſſis multisalijs diſtinctiōibꝰ qͣs phī fecerūt de ꝑtibꝰ pertinētibꝰ ad ip̄am: tres ſolū ponemꝰ qͣs ponit tulliꝰ inij. rheto .ſ. mēoria: intelligentiā: ꝓuidentiā.vt docet ſeneca in li. qͣtuor virtutibus. Si prudēs fuerit aīmus tuꝰ: tribꝰ tꝑibus diſpēſet̉. Preterita cogita. Pn̄tia ordina. Futura p̄uide. Poterimꝰ nihilominꝰ ad hec tria reducere quedā aliaque dicit Macro. ad prudentiā ꝑtinere ẜm ſententiam platōnis.Primo ergo ad prudētiā reꝗͥrit̉ mēoria p̄teritoꝝ. Dīctum ē .n. ſupraprudētia eſt circa ꝯtingētia oꝑabilia: in quibꝰpōt dirigi in his in pluribꝰ acciderūt. Sicut .n.talia talibus ꝯcurrentibꝰ hactenꝰ acciderunt: ſicpoſſibile ē ſil̓ibus ꝯcurrentibus in poſteꝝ poſſeaccidere. in ꝯtīgētibus agibilibꝰ vt plurimūfutura ſūt ſil̓ia p̄teritis: vt dicit phūs. ij. rheto. qꝛergo oꝫ pͥncipia ꝯcluſionibꝰ ꝓportionata: extalibus talia ꝯcludere: vt dr̄. vi. ethi. Neceſſe eſtplurimū p̄teritoꝝ hr̄e mēoriā: videre ꝗd in eisacciderit vt in pluribꝰ. ex his ꝯuinci poterit aprudēte qd̓ accide̓ poterit in futuro. Iudas machabeꝰ vidēs valida caſtra inimicoꝝ: ꝯtra quospugnare dēbat: p̄teritas patꝝ victorias ad mēoriā reduxit dicēs. Mem̄tote quo ſalui facti ſūtpr̄es nr̄i. Et ſic ꝯfortauit .i. aīauit eos. .i. Macba.iiij. Ariſ. etiā dicit ab Alex. vias naturales patꝝdiſcute in̄ poteris bona exēpla extrahere: quiafacta p̄terita dant certū documentū in futuꝝ. Etnota ẜm. b. tho. 2ᵉ. q. xlvij. ar. xvi. obliuio reſpiciat cognitionē tm̄ obliuioneꝫ pōt ꝗstotaliter artē ꝑdere: ſil̓r ſcīam in rōne ꝯſiſtit.Sꝫ prudētia in ſola cognitione ꝯſiſtit: ſꝫ etiamin appetitū: qꝛ vt dictū eſt pͥncipalis eiꝰ actus eſtꝑciꝑe qd̓ ē applicare cognitionē hītuū ad oꝑandum. Et prudētia directe tollit̉ obliuionēſꝫ magis corrumpit̉ paſſiōes. Dicit n. phūs. vi.ethi. delectabile triſte ꝑuertit extimationemprudētie. Un̄ Dan̄. xiij. dr̄. Spēs decepit te:cupiſcētia ſubuertit cor tuū. Obliuio tn̄ pōt īpedire prudētiā inqͣꝫtū p̄cedit ad p̄cipiēdū ex aliqͣcognitiōe tolli pōt obliuionē. b. Tho. Sciē ē qͣtuor ſūt valēt ad bn̄ mēorandū. Pri ē: vt eoꝝ ꝗs vult mēorari: aſſumat quaſdāſil̓itudines corꝑales ꝯueniētes rei memorande hūana cogitatō potētiorē circa ſenſibilia ꝙͣꝫcirca intelligibilia. Un̄ mēoratīa ponit̉ int̓ ſenſitiuas vires: intētiones ſimplices ītellectuales faciliter ex aīo elabunt̉: niſi ꝗbuſdā ſil̓itudinibus corꝑalibus qͣſi alligent̉. Dn̄tꝭ tn̄ tl̓es ſil̓itu

dines aſſumi: maxime ſint inconſuete: qꝛ talesmagis miramur: ſic in eis vehemētius aīmusdetinet̉. Ex quo ſit eorū in pueritiā videmꝰ:magis mēoramur. Sciēdū ē vt ea meoriter vult tenere ī ſua ꝯſideratiōe: ordīate diſponat. Sic .n. ex vno mēorato faciliꝰ ad aliud ꝓceditur: vn̄ phus in li. de memo. remi. dicit. A locisvident̉ remīſci aliqn̄. aūt eſt: qꝛ velociter abvno in aliud veniūt. Tertiū ē vt ſolicitudi apponat affectu adhibeat ad ea vult mēorari: qꝛ aliꝗd fuerit magis īpreſſū aīo: eo minꝰelabit̉. Un̄ tulliꝰ dic̄ in ſua rheto. ſolicitudoſeruat integras ſil̓acroꝝ figuras. Quartū ēea qͦꝝ ꝗs vult mēorari: freqnter meditet̉. Un̄ indicto li. dicit phūs: meditatōes mēoria ſaluatEſt .n. ꝯſuetudo: vt ibidē dicit: qͣſi natura. Un̄multotiēs intelligimꝰ cito remīſcimur: qͣſi naturali quodā ordīe ab vno in aliud ꝓcedēdo. Inlege moſayca. Leui. xi. mandat̉ iudeis: aīalia ruminatia tanqͣꝫ īmūda cōedant. Que v̓o ci in ſtomachuꝫ trahiciūt inde illū iteꝝ ad osreuocat vt ruminēt. tanqͣꝫ mūda aīalia comede̓pn̄t. Qd̓ vtiqꝫ dictū ſub figurā intelligimꝰ: vt vꝫverba prudētie ſemel tm̄: ſꝫ ſep ī corde reuoluamꝰ: ſic ex freq̄nti meditatiōe ea qͣſi trita ac limata intheſaurū mēorie recōdamus. .§. II.Secundo ad prudentiam reꝗͥrit̉ intelligentia hoc reſpectu pn̄tiū: veleoꝝ inſtant. Ubi ſciēdū ē: ſic̄ intellectꝰ ſpeculatiuꝰ ſilogicat ſilogiſmū termīat ad ꝯcl̓onemītelligibile. ſic intellectus practicꝰ ſilogicat ſilogiſmū terminat ad hoc ꝑticulare oꝑabile. Concluſio āt ſingularis oꝑabilis ſilogizat̉ ex vl̓i etſingulari ꝓpoſitiōe. Un̄ oꝫ prudētie ꝓcedatex duplici intellectu: quoꝝ vnus ē cognoſcitiuꝰprincipioꝝ vl̓iuꝫ practicoꝝ vel naturalit̓ notoꝝ.Sicut .n. vl̓iter ſūt cognita principia vl̓ia in ſpeculabilibꝰ: vt totū ē maiꝰ ſua ꝑte: ſic in agibilibus: vt nulli nocēdū: ꝑntibus obediendū ethiꝰ. Alius aūt intellectꝰ ē idē qd̓ ſenſus interior: recte de aliquo ꝑticulari fine iudicamꝰ. Dr̄ tn̄ītellectꝰ in qͣꝫtū ē alicꝰ finis cognoſcitiuꝰ: accipit̉vt pͥncipiū in oꝑabilibꝰ. vn̄ dic̄ phūs: e cognoſcituuꝰ extremi .i. alicuiꝰ primi ſingularis ꝯtingētis oꝑabilis ꝓpoſitiōis .ſ. mīoris: quā oꝫ ſingularē in ſilogiſmo. Prudētie dr̄ etiā ſenſus inqͣꝫtū eſt ſingularis finis. Et hoc ē qd̓ dicit phūsvi. ethi. Oꝫ hoꝝ .ſ. ſingulariū hr̄e ſenſū: aūt eſtintellectus. Patꝫ ergo intellectꝰ ſiue intelligētia ponit̉ ꝑs prudētie: eſt aliud qͣꝫ recta extiatio de aliquo ꝑticulari fine. Et ad hāc v̓tutē pn̄treduci tria: addit Hacro .ſ.: ſolertia: docilitas. Ad prudentē .n. ꝑtinet pꝰ rectā extimationēde ſine: ſit bn̄ rōcinatiuus vt debito poſſitapplicare regl̓as vl̓es ad ꝑticl̓aria: ſūt variaincerta. Et talis vſus applicādi dr̄ a Macro.Ut aūt ꝗs hēat extīationē de fine: de alijs ſūt