Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .I.

quaſi ſēſatio. Un̄ in greco dicunt̉ aliꝗ ſyneti qͣſiſenſati .i. hoīes boni ſenſus: ſicut eꝯͣrio carentbono iudicō dicunt̉ aſyneti .i. inſenſati. Cōtingitvlterius aliqͦs bn̄ ꝯſiliari etiā bn̄ iudicare:tn̄ recte ad opꝰ applicare aut rōne dilationis: velnegligētie: qꝛ inuēta iudicata inordinate ad fne applicāt. pꝰ v̓tutē ꝯſiliatiuā iudicatitrequirit̉ prudētia: ē pͥncipalis reſpectu eaꝝ qꝓprius actus eſt p̄ciꝑe: ꝯſiſtit in debita applicatione ꝯſiliatoꝝ iudicatoꝝ ad finē intentū. Perhec itaqꝫ tria: ꝯſulte inꝗrere: recte iudicare debite applicare: mediū v̓tutis inuenire. Lunc .n.v̓tus ſiſtit in medio: qn̄ refrenatꝭ paſſionibꝰ: velr̄pudiatis extremis malicijs: a recto rōnis iudicio diuertit̉. Pꝫ igit̉ ad prudētiā ꝑtinet mediū alijs v̓tutibꝰ inuenire. Un̄ phūs in .i. ethi. indiffinitione v̓tutis ponit mediū ẜm determīationeꝫ rōnis: dicēs ē hītus intellectiuꝰ īmediateꝯſiſtēs determīata rōne ꝓut ſapiēs .i. prudēs determīabit. Dic̄ Ambro. ſapiens nūqͣꝫ ē inanis:ſꝫ ſꝑ ī ſe hꝫ amictu prudētie pōt dicere: iuſtitiāinduebar iudiciū veſtiebar. hec ſūt int̓ne mentis velamīa: cui nēo pōt auferre: niſi quē ꝓpriaculpa deſpoliat: pe. di. ij. ſapiēs. Sumit aūt mediū prudētia ẜm qͣꝫtitatē: ſꝫ ẜm rōnē. Un̄ phūsi. ethi. vtit̉ tali exēplo. Fuit ꝗdā noīe milio crotoniēſis: in vno die vnū bonē comedebat: grauatꝰ ex eo: hic fortitudīe ſua oīm belloꝝ victor extitit. Aliꝰ fuit tm̄ modicū panis fruſtu comedebat in die. dic̄ ergo phūs prudētia ſic accipitmediū īter iſtos duos: vt .ſ. ſuꝑaddat̉ illi cui ſufficiebat fruſtū panis: d̓mat̉ a milone: vt tm̄ vnꝰqͣꝫtū alt̓ comedat: ſꝫ accipit̉ mediuꝫ: ẜm dictat: vꝫ vnuſꝗſqꝫ comedat ẜm reꝗrit cōditiocōplexionis diſpoſitionis corꝑalis. tertio prudētia ē hūani boni ꝯpletīa. Ad cꝰ euidentiā ēſciendū phūs poſuit duplicē felicitatē. Unaꝫqͣꝫtū ad intellectu practicū: quā vocat politicā ſiue ciuilē. Et de hac d̓terminat̉ .i. ethi. aliā qͣꝫtumad ītellectū ſpeculatiuū: pōt dici dīnā: de determinat̉ in. x. ethi. ſub hac aūt duplici diffīctione ītellectꝰ aſſumūt theologi duas vitas: actiuāſ. ꝯtēplatiuā. Per actiuā quidē ad ītellectūꝑtinet practicū cūcta vicia: dic̄ Iſido. exhauriēda ſūt exercitiū boni oꝑis. Per ꝯtēplatiuā v̓o ad intellectū ſpeculatiuū ꝑtinet: mēte deꝰ inſpicit̉. Et ſic dic̄ Greg. Charitas dei ꝓxī tota mēteretinet̉ ſoli ꝯditoris d̓ſiderio īheret. Poſſumꝰāt dicere p̄dicta duplex felicitas ꝯſiſtit in hacvita. felicitas politica videt̉ ꝯſiſtere in actione actiue vite: ẜm Ariſt. pōt dici oꝑatio aīe ẜmv̓tutē prudētie: ē v̓tus ꝑfecta in agibilibꝰ. Felicitas āt ꝯtēplatīa ꝯſiſtit in ꝯtēplatiōe intellectꝰ: ẜm Ariſ. e ẜm v̓tutē ſapīe: ē v̓tꝰ ꝑfc̄a in ſpecl̓abilibꝰ. Et pͥma ē quedā diſpoſitio ad eterna felicitatē: in viſione dīne eēntie īmediate ꝯſiſtit: lꝫcōtēplatīa ſit ſibi ſil̓ior qͣꝫ actiua: ſiue hec intelligant ẜm ſnīam Ariſ. ſiue theologoꝝ. Eſt ergo ſci

endū: ſicut ſapīa ꝯſiderat cām altiſſimā in qͣlibet gn̄e: felicitas in eiꝰ actu ꝯſiſtit: ē qd̓daꝫbonū vl̓ diuinū. Ita prudentia ꝯſiderat cāmaltiſſimā in gn̄e actuū hūanoꝝ. aūt altiſſimain hūanis actibꝰ ē finis: quē intēdit prudentia .ſ.recte viue̓ in oīgn̄e moral̓ v̓tutis. Ad finē autēcuiuſlibꝫ v̓tutis prudētia diſponit: vt dictū ē ſupra. Igit̉ prudētia cōplectit̉ totū hūanū politi bonū: hoc dicimꝰ hūanā felicitatē. Un̄ dicitph̓s. vi. ethi. ſicut ille bn̄ rōcinat̉ ad aliqueꝫfinē ꝑticularē: puta ad victoriā dr̄ prudēs: nonſimpl̓r: ſꝫ in gne actuū bellicoꝝ: ita ille bn̄ rōcinat ad totū bn̄ viuere: dr̄ prudēs ſimpl̓r. Undeprudēs ſapīa pōt dici in rebꝰ hūanis: ẜm illuduer. x. Sapīa ē viro prudētia. ¶Ꝙ prudētiaplectat̉ hūanū bonū: on̄di pōt exēplo ph̓oꝝ q̄rentiū in li. de pomo: eēt recta viā ad bn̄ viuendūnec ē curādū cꝰ fuerit ille liber vtꝝ Ariſt. vel alicuiꝰ ꝑipatetici ſectatoris eiꝰ: qd̓ magis ē ꝓbabileCōuener̄t ergo ſapiētes vt ibi ſcribit̉: ꝯcordesextimauerunt inuenire viā rectitudīs: v̓tuoſeviuere poſſēt. Inuenerūt āt qͣtuor ſpectātia adfelicitatē vite actīe. Primuꝫ ē: ꝗlibet optetꝓxīo ſuo ſicut ſibi qd̓ ſpectat ad iuſticiā. Secudū eſt: ſubtrahet ſe a re turpi: qd̓ ſpectat adtēperantiā ¶Tertiū ē: ꝯfiteat̉ veritatē nullotīore ꝑterritꝰ: qd̓ ſpectat ad fortitudinē. ¶Quar ē: iudiciū ſumat de ſeip̄o qd̓ ſpectat ad prudentiā: dirigit ꝑficit p̄dictas virtutes in ſuisactibꝰ. Ex qͦpꝫ ab ip̄a ē totū nr̄m viue̓ v̓tuoſeꝯſiſtēs in vita politica. Sꝫ qꝛ iſtud ſufficit adticipationē celeſtis pr̄ie: ꝗntum addiderūt qd̓requirit̉ ad felicitatē vite ꝯtēplatīe: hoc ē time̓creatorē ſuū ꝓphetari de eo. Has duas vitasvt docet Gre. vi. moral̓. ſacra ſcriptura diſigniatꝑͥ duas ſorores: dn̄m hoſpitē receperūt. Martha .n. circa frequēs mīſteriū ſolicita erat: acti ſignificat. Maria v̓o ſedēs ad pedes dn̄iuotē v̓bis eiꝰ intēdebat: ꝯtēplatiuam. Lu. x. Plato v̓o vtriuſqꝫ vite ſtudiū ē amplexꝰ: ſicut on̄ditAug. viij. li. dei ciui. de. c. iiij. om̄e inꝗt ſtudiūſapīe in actiōe ꝯtēplatiōe verſet̉. vn̄ vna ꝑs eiꝰſ. actiua ad mores inſtruēdos ꝑtinet. altera .ſ.tēplatīa ad ꝯſpiciēdas nature cās: ſocrates ī actiua exercuiſſe mēorat̉. pitagoras v̓o in ꝯtēplatīaPlato vtrāqꝫ philoſophia ꝓfeciſſe laudat̉: quāin tres ꝑtes diſtribuit. in moralē ī actiōe v̓ſat̉.In naturalē ꝯtēplationi deẜuit. Et rōnalemveꝝ diſcernit̉ a falſo. Hec tn̄ ſe eſt ꝑs phīe. niſi inqͣꝫtū deẜuit p̄dictis duab ad diſcernēdū ve a falſo. vn̄ logycaⁱ ē eſt pͥncipl̓r rōnalis dr̄ ſcīa ſꝫ modꝰ ſcīaꝝ. ē ergo vt dic̄ Aug. ꝯͣriahec triꝑtitio platōis: ei qd̓ dictū ē eſſe ſtudiū ſapiētie in actiōe ꝯtēplatiōe v̓ſari. hoc aūt triplexgenꝰ phīe aſſeꝗtur qn̄ ſtudioſus ē ad deū intelligendū: ē finis oīm actionū: qͣs phīa moralis ordinat: oīm naturaꝝ: qͣs naturalis inueſtigat: lumē oīm rōnū: qͣs rōnalis illuminat.