Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .II.

ſolis pctōribus. Secūda imꝑfecta ē cōis boniset malis: maxīe illa eſt imꝑfecta ppter fine ꝑticulare. que ē imꝑfecta ꝑꝑ defectū pͥncipalieactus et eſt niſi in malis. b. Tho. Prudētiam in oībus hn̄tibus gr̄am: ꝓbat ſic. Nullus hꝫgr̄am niſi ſit v̓tuoſus: qꝛ poſita ca ponit̉ effectꝰGr̄a ē v̓tutū: ſꝫ nullus pōt v̓tuoſus niſi ihabeat prudentia. Dicit. n. Greg. ij. moral̓. ceterev̓tutes niſi ea appetunt prudent̓ agant: v̓tutes pn̄t ⁊cͣ. Itē v̓tutes ſit ꝯnexe: hꝫ vnāUna ē ſufficiēs ad ea ſūt de neceſſitate ſalutis: talis induſtria dat̉ oībus hn̄tibus gr̄am: q̄sneceſſario docꝫ de oībus: vt dr̄. i. Io. ij. Qui eniꝫboni ſūt: ſi ſe neſciūt ſibi ꝯſulere: ſed īdigentꝯſilio alieno: ſaltē in hoc ſciūt ſibipſis ꝯſulere ſigr̄am hn̄t vt alioꝝ reꝗr̄ant ꝯſilia diſcernāt bōaa malis. Alia īduſtria ē plenior: quā ſibi alijspōt ꝓuidere: ſolū de his ſūt neceſſaria ad ſalutē: ſꝫ et de ꝗbuſcūqꝫ ꝑtinētibus ad hūana vitāEt talis īduſtria ē in oībus hn̄tibꝰ gr̄am. Itemſciendū duplex ē prudentia: acꝗſita infuſa:infuſa quidē dr̄ qꝛ cāt̉ ex infufiōe: vt ē in baptizatis: ēt an̄qͣꝫ hēant vſū rōnis ẜm hītū: ẜm actūIn bōis hn̄tibꝰ viſū rōnis ē ẜm actū in bōis oꝑibus: exercitiū meret̉ augeri. Prudētia acꝗſita catur ex exercitio actuū: vn̄ īdiget ad ſui generationē exꝑim̄to tꝑe vt dr̄. ij. ethi. Et pōt in iuuenibꝰ nec ẜm hītum nec ẜm actū Tho.vbi ſupra. ẜm. b. Cho. 2ᵉ. q. liij. ar. ij. imprudētia eſt gn̄ale pctm̄ dupl̓r. Unoº. ꝑticipationē. Et hoc īprudētia ꝑticipat̉ ab oībꝰ vitijs:ſicut prudentia ab oībꝰ v̓tūtibꝰ. Nullū .n. pctm̄accidere pōt: niſi ſit defectꝰ in aliqͦ actu rōnis dirigentis: qd̓ ꝑtinet ad īprudentia. Alio dr̄gnale eſſentia: reſpectu .ſ. illaꝝ ſpēꝝ de ꝗbusdicat̉. Et ſic ꝯtinet ſub ſe diuerſa pct̄a: illa opponunt̉ ꝑtibꝰ ſubiectiuis: vt mōaſtice: politice ethiꝰ. vicia ſūt innoīata ī vſu. Et illa opponūt̉ꝑtibꝰ potētialibꝰ: ſic ſūt tres .ſ. p̄cipitatio ꝯͣ eubylia: incōſideratio ꝯͣ ſyneſim gnomin. Quantuꝫāt ad p̄ceptū: qd̓ ē actꝰ ꝓpriꝰ prudētie oppōit̉ īcōſtātia negligētia. aut opponunt̉ ꝑtibꝰ integralibꝰ reducūtur ad p̄dicta qͣtuor. Et de his oībushēs ſupra in. ij. ꝑte. Itē vicia oppoſita prudentie hn̄t ſil̓itudine ea: ſūt iſta .ſ. prudētia carnis:aſtutia: dolus fraus: nimia ſolicitudo ī tꝑalibꝰde ꝗbus ſupra in. ij. ꝑte huius..§. IIII.Conſequēter uidendūē: qūo prudēs ad v̓tutes morales ſe hēat. Circaqd̓ ē ſciēdū prudētia reſpectu v̓tutū moraliūtripl̓r ſe hꝫ. Eſt .n. eaꝝ directiua: medij inuētiua: boni politici ꝯtēplatiua. Eſt ergo pͥmo eaꝝ directiua. Ad cꝰ euidentia ē intelligendū: ad beneoꝑandū ẜm v̓tutē duo reꝗͥrunt .ſ. ꝗs oꝑet̉ opꝰv̓tuoſū: illud faciat recta electiōe: ex īpetu

aut paſſione: aut ex aliqͦ hiꝰ. Ad opꝰ aūt v̓tuoſuꝫ cōiter diſponit̉ v̓tutē morale ꝑficit appeti: cꝰ obiectu ē bonū finis. Uirtus .n. moralisſe hꝫ inclinare in finē ſibi ꝯuenientē: vt tꝑantiain ſobrietatē: iuſticia in redditionē debiti. Xalisaūt inclinatō in finē debitū: ſiue ſit ex more: ſiueex natura: ſufficeret niſi dirigeret: modūcongruū ad finē adinueniret: īmo hiꝰ inclinatioin finē ſine recta rōne: tāto eſſet ꝑiculoſior: qͣꝫtofortior: ſicut equꝰ ſi eēt cecus: qͣꝫto currerꝫ fortiꝰtato maiori leſiōe īpingeret. Oꝫ igit̉ tali inclinationi quā facit v̓tus: adiūgat̉ recta: quāfacit prudētia: quā debita media fini ꝯgruētia īueniant̉: vt ſi ꝗs velit ad ſobrietatē ꝑuenire v̓tutē tꝑantie: dꝫ modū q̄rere cōgruuꝫ iſti fini:puta abſtineat tm̄ a talibꝰ: ſicut oꝫ: qn̄ oꝫ.Sil̓r ſi velit fortis fieri: debēt aliqn̄ pugnare: ſagittas iacere: ꝯgreſſus ordīare alia hiꝰ exercitia q̄rere: ẜm cōgruit etati: pr̄ie: ꝑſone: alijscircūſtātijs obẜuatis: qd̓ totū fit prudentiā:ē recta agibiliū. Un̄ prudentia dr̄ auriga v̓tu. Et. i. q. v. pn̄tiū. dr̄ diſcretio ē mr̄ v̓tutū. appellat̉ aūt diſcretio prudentia: quā ſuꝑ oēs eximiā ſecuriorē viā eſſe ad celū ꝓbauit. b. Anto.vt hr̄ in coll̓. ij. Moiſi. Exempluꝫ de Ioab. ij. reg.x. Secūdo prudētia ē medij inuētiua. vbi ſcien ē ad hoc aliꝗs prudentiā recte diſpōatur: tria qͣꝫtum ſpectat ad pn̄s: reꝗrunt̉. Prīomulte diuerſe vie īueniant̉. Secūdo de īuētis recte iudicet̉. Tertio inuēta iudicata adfinē recte applicent̉. Quantū ad primū reqritꝯſiliū qd̓ inter ceteros actꝰ hoīs ē ſibi ꝓpriū:īportet rōnis inꝗſitionē. In rebus .n. hūanis etꝯtingētibꝰ: circa dirigēda verſat̉ prudentia eſtīcertitudo varietas multa. In rebꝰ aūt dubijs incertis dꝫ ꝓferre iudiciū abſqꝫ inꝗſitiōerōnis ꝓcedēdo. Neceſſariū ē igit̉ cōſiliū an̄ iudiciū de eligendis hr̄i. Un̄ phus. iij. ethi. diffinitelectionē: dicēs ē appetitꝰ p̄cōſiliati. Un̄ qͣꝫtuꝫad hoc poſuit ph̓s. vi. ethi. q̄ndā v̓tutē d̓ẜuientēprudētie quā vocat eubylia: quā aliꝗͣ dicūturbn̄ ꝯſiliatiui. Dr̄ .n. eubylia ab qd̓ ē bonū: byli qd̓ ē ꝯſiliū qͣſi bn̄ ꝯſiliatiua. Cōtingit aūt qn̄qaliqͥs eſſe bōi cōſilij in īueniēdo multas vias adaliquē finē: tn̄ ſunt bōi iudicij ī p̄eligēdo: qd̓melius ē ſic̄ et ꝯtingit in ſpeculatiuis. aliꝗ .n. ſūtbōi inꝗrentes ꝑꝑ eoꝝ ꝓ̄mpta ē ad diſcurrendū diuerſa: qd̓ videt̉ ꝓuenire ex diſpoſitione imaginatīe v̓tutis: facili pōt formare muta fantaſmata. Et tn̄ tales ſūt ꝓmpti ad bn̄ iudicandū: qd̓ videt̉ cōtingere ex mala diſpoſitioneſenſus cōis male iudicātis: ex etiā poſtea defectus accidit ēt ī iudicio intellectꝰ. Sil̓r circa hūana agibilia aliꝗͣ ſūt bn̄ inuētiui: qd̓ ſpectat ad inꝗſitione cōſilij: tn̄ ſūt male iudicatiui in acceptādo vias aptiores: vel r̄pudiādo minꝰ aptas ad bonū iudiciū de eligēdis hn̄dū reꝗͥrituralia v̓tus quā ph̓s vocat ſyneſim. Dr̄ aūt ſyneſis